महाभारत
Āśvamedhika-parva (prāṇasaṃvāda) (The Dispute of the Vital Breaths)14.23.10
13351 / 15823
महाभारत · 14.23.10
देवनागरी

न त्वं सर्वम् इदं व्याप्य तिष्ठसीह यथा वयम् ॥
न त्वं श्रेष्ठो ऽसि नः प्राण अपानो हि वशे तव ॥
प्रचचार पुनः प्राणस् तम् अपानो ऽभ्यभाषत ॥

लिप्यंतरण (IAST)

na tvaṃ sarvam idaṃ vyāpya tiṣṭhasīha yathā vayam ||
na tvaṃ śreṣṭho 'si naḥ prāṇa apāno hi vaśe tava ||
pracacāra punaḥ prāṇas tam apāno 'bhyabhāṣata ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
न त्वं सर्वम् इदं व्याप्यna tvaṃ sarvam idaṃ vyāpyaне ты, всё это объяв; не ты, [всё] это объемля
तिष्ठसि इह यथा वयम्tiṣṭhasi iha yathā vayamпребываешь здесь, как мы; пребываешь здесь, как [пребываем] мы
न त्वं श्रेष्ठः असि नःna tvaṃ śreṣṭhaḥ asi naḥне ты лучший [из] нас; не ты лучший из нас
प्राण अपानः हि वशे तवprāṇa apānaḥ hi vaśe tavaо прана, [ведь лишь] апана во власти твоей; о прана, [ведь лишь] апана тебе подвластен
प्रचचार पुनः प्राणःpracacāra punaḥ prāṇaḥзадвигалась вновь прана; вновь задвигалась прана
तम् अपानः अभ्यभाषतtam apānaḥ abhyabhāṣata[и] ему апана сказал; [и] апана обратился к ней
अनुवाद

[Брахман сказал:] [Самана и удана молвили:] «„Не ты, [всё] это объемля, пребываешь здесь, как [пребываем] мы; не ты лучший из нас, о прана, — [ведь лишь] апана тебе подвластен“. [Тогда] вновь задвигалась прана, и апана обратился к ней:»

संस्करण

2097068fd30f · प्रकाशित 21 जून 2026, 4:50:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से