Vedawordएक वैदिक पुस्तकालय
खोज
प्रवेश
नारद पुराण
The greatness of the Gaṅgā: the story of king Bāhu7.10-18
59 / 1701
Linuxपन्ने पलटें
नारद पुराण · 7.10-18
॥

Sanaka

देवनागरी

एकदा तस्य भूपस्य सर्वसम्पद्विनाशकृत् । अहंकारो महाञ्जज्ञे सासूयो लोपहेतुकः
अहं राजा समस्तानां लोकानां पालको बली । कर्त्ता महाक्रतूनां च मत्तः पूज्योऽस्ति कोऽपरः
अहं विचक्षणः श्रीमाञ्जिताः सर्वे मयारयः । वेदवेदाङ्गतत्त्वज्ञो नीतिशास्त्रविशारदः
अजेयोऽव्याहतैश्वर्यो मत्तः कोऽन्योऽधिको भुवि । अहंकारपरस्यैवं जातासूया परेष्वपि
असूयातोऽभवत्कामस्तस्य राज्ञो मुनीश्वर । एषु स्थितेषु तु नरो विनाशं यात्यसंशयम्
यौवनं धनसंपत्तिः प्रभुत्वमविवेकिता । एकैकमप्यनर्थाय किमु यत्र चतुष्टयम्
तस्यासूया नु महती जाता लोकविरोधिनी । स्वदेहनाशिनी विप्र सर्वसम्पद्विनाशिनी
असूयाविष्टमनसि यदि संपत्प्रवर्त्तते । तुषाग्निं वायुसंयोगमिव जानीहि सुव्रत
असूयोपेतमनसां दम्भाचारवतां तथा । परुषोक्तिरतानां च सुखं नेह परत्र च

लिप्यंतरण (IAST)

ekadā tasya bhūpasya sarvasampadvināśakṛt | ahaṃkāro mahāñjajñe sāsūyo lopahetukaḥ
ahaṃ rājā samastānāṃ lokānāṃ pālako balī | karttā mahākratūnāṃ ca mattaḥ pūjyo'sti ko'paraḥ
ahaṃ vicakṣaṇaḥ śrīmāñjitāḥ sarve mayārayaḥ | vedavedāṅgatattvajño nītiśāstraviśāradaḥ
ajeyo'vyāhataiśvaryo mattaḥ ko'nyo'dhiko bhuvi | ahaṃkāraparasyaivaṃ jātāsūyā pareṣvapi
asūyāto'bhavatkāmastasya rājño munīśvara | eṣu sthiteṣu tu naro vināśaṃ yātyasaṃśayam
yauvanaṃ dhanasaṃpattiḥ prabhutvamavivekitā | ekaikamapyanarthāya kimu yatra catuṣṭayam
tasyāsūyā nu mahatī jātā lokavirodhinī | svadehanāśinī vipra sarvasampadvināśinī
asūyāviṣṭamanasi yadi saṃpatpravarttate | tuṣāgniṃ vāyusaṃyogamiva jānīhi suvrata
asūyopetamanasāṃ dambhācāravatāṃ tathā | paruṣoktiratānāṃ ca sukhaṃ neha paratra ca

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
एकदाekadāоднажды
तस्यtasyaу того
भूपस्यbhūpasyaцаря
सर्वसम्पद्विनाशकृत्sarvasampadvināśakṛtвсякое благополучие губящая
अहंकारोahaṃkāroспесь
महाञ्जज्ञेmahāñjajñeвеликая родилась
सासूयोsāsūyoс завистью
लोपहेतुकःlopahetukaḥпричина утраты
अहंahaṃя
राजाrājāцарь
समस्तानांsamastānāṃвсех
लोकानांlokānāṃмиров
पालकोpālakoхранитель
बलीbalīсильный
कर्त्ताkarttāсовершитель
महाक्रतूनांmahākratūnāṃвеликих обрядов
चcaи
मत्तःmattaḥменя
पूज्योऽस्तिpūjyo'stiдостойный почитания есть
कोऽपरःko'paraḥкто другой
अहंahaṃя
विचक्षणःvicakṣaṇaḥпрозорлив
श्रीमाञ्जिताःśrīmāñjitāḥбогат; побеждены
सर्वेsarveвсе
मयारयःmayārayaḥмною враги
वेदवेदाङ्गतत्त्वज्ञोvedavedāṅgatattvajñoсуть Вед и веданг знающий
नीतिशास्त्रविशारदःnītiśāstraviśāradaḥв науке управления искусный
अजेयोऽव्याहतैश्वर्योajeyo'vyāhataiśvaryoнепобедимый, чья власть беспрепятственна
मत्तःmattaḥменя
कोऽन्योऽधिकोko'nyo'dhikoкто другой выше
भुविbhuviна земле
अहंकारपरस्यैवंahaṃkāraparasyaivaṃу спеси преданного так
जातासूयाjātāsūyāродилась зависть
परेष्वपिpareṣvapiи к другим
असूयातोऽभवत्कामस्तस्यasūyāto'bhavatkāmastasyaот зависти явилась похоть у того
राज्ञोrājñoцаря
मुनीश्वरmunīśvaraо владыка мудрецов
एषुeṣuкогда они
स्थितेषुsthiteṣuутвердились
तुtuже
नरोnaroчеловек
विनाशंvināśaṃк гибели
यात्यसंशयम्yātyasaṃśayamидёт, нет сомнения
यौवनंyauvanaṃмолодость
धनसंपत्तिःdhanasaṃpattiḥбогатство
प्रभुत्वमविवेकिताprabhutvamavivekitāвласть, безрассудство
एकैकमप्यनर्थायekaikamapyanarthāyaи каждое поодиночке — к беде
किमुkimuчто уж
यत्रyatraгде
चतुष्टयम्catuṣṭayamчетверо вместе
तस्यासूयाtasyāsūyāего зависть
नुnuже
महतीmahatīвеликая
जाताjātāродилась
लोकविरोधिनीlokavirodhinīмиру враждебная
स्वदेहनाशिनीsvadehanāśinīсвоё тело губящая
विप्रvipraо брахман
सर्वसम्पद्विनाशिनीsarvasampadvināśinīвсякое благополучие губящая
असूयाविष्टमनसिasūyāviṣṭamanasiв уме, завистью объятом
यदिyadiесли
संपत्प्रवर्त्ततेsaṃpatpravarttateблагополучие заводится
तुषाग्निंtuṣāgniṃогонь в шелухе
वायुसंयोगमिवvāyusaṃyogamivaкак при встрече с ветром
जानीहिjānīhiзнай
सुव्रतsuvrataо верный обету
असूयोपेतमनसांasūyopetamanasāṃу кого ум полон зависти
दम्भाचारवतांdambhācāravatāṃу лицемерных в поведении
तथाtathāтак же
परुषोक्तिरतानांparuṣoktiratānāṃу грубым речам преданных
चcaи
सुखंsukhaṃсчастья
नेहnehaнет ни здесь
परत्रparatraни там
चcaи
अनुवाद

«Однажды у того царя родилась великая спесь, всякое благополучие губящая, с завистью, причина утраты: „Я царь, хранитель всех миров, сильный, совершитель великих обрядов; кто другой достойнее почитания, чем я? Я прозорлив, богат, все враги побеждены мною, суть Вед и веданг знаю, в науке управления искусен. Непобедим я, власть моя беспрепятственна; кто другой на земле выше меня?“ Так у преданного спеси родилась зависть и к другим. От зависти явилась у того царя похоть, о владыка мудрецов; когда они утвердились, человек идёт к гибели, нет сомнения. Молодость, богатство, власть, безрассудство — и каждое поодиночке ведёт к беде, что уж говорить, где все четверо вместе. Родилась у него зависть великая, миру враждебная, своё тело губящая, о брахман, всякое благополучие губящая. Если в уме, объятом завистью, заводится благополучие, — знай, это огонь в шелухе при встрече с ветром, о верный обету. У кого ум полон зависти, кто лицемерен в поведении и предан грубым речам, — нет счастья ни здесь, ни там».

संस्करण

ac74a5998633 · प्रकाशित 4 सित॰ 2026, 8:42:59 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU
पिछलाश्लोक 7.1-9

श्लोक बदलें इन कुंजियों से