नारद पुराण
The greatness of the Gaṅgā: the story of king Bāhu7.46-54
63 / 1701
Linuxपन्ने पलटें
नारद पुराण · 7.46-54

Sanaka

देवनागरी

समानीय च सैधांसि चितां कृत्वातिदुःखिता । समारोप्य तमारूढं स्वयं समुपचक्रमे
एतस्मिन्नन्तरे धीमानौर्वस्तेजोनिधिर्मुनिः । एतद्विज्ञातवान्सर्वं परमेण समाधिना
भूतं भव्यं वर्त्तमानं त्रिकालज्ञा मुनीश्वराः । गतासूया महात्मानः पश्यन्ति ज्ञानचक्षुषा
तपोभिस्तेजसां राशिरौर्वपुण्यसमो मुनिः । संप्राप्तस्तत्र साध्वी च यत्र बाहुप्रिया स्थिता
चितामारोढुमुद्युक्तां तां दृष्ट्वा मुनिसत्तमः । प्रोवाच धर्ममूलानि वाक्यानि मुनिसत्तमः
राजवर्यप्रिये साध्वि मा कुरुष्वातिसाहसम् । तवोदरे चक्रवर्ती शत्रुहन्ता हि तिष्ठति
बालापत्याश्च गर्भिण्यो ह्यदृष्टऋतवस्तथा । रजस्वला राजसुते नारोहन्ति चितां शुभे
ब्रह्महत्यादिपापानां प्रोक्ता निष्कृतिरुत्तमैः । दम्भिनो निंदकस्यापि भ्रूणघ्नस्य न निष्कृतिः
नास्तिकस्य कृतघ्नस्य धर्मोपेक्षाकरस्य च । विश्वासघातकस्यापि निष्कृतिर्नास्ति स्रुवते

लिप्यंतरण (IAST)

samānīya ca saidhāṃsi citāṃ kṛtvātiduḥkhitā | samāropya tamārūḍhaṃ svayaṃ samupacakrame
etasminnantare dhīmānaurvastejonidhirmuniḥ | etadvijñātavānsarvaṃ parameṇa samādhinā
bhūtaṃ bhavyaṃ varttamānaṃ trikālajñā munīśvarāḥ | gatāsūyā mahātmānaḥ paśyanti jñānacakṣuṣā
tapobhistejasāṃ rāśiraurvapuṇyasamo muniḥ | saṃprāptastatra sādhvī ca yatra bāhupriyā sthitā
citāmāroḍhumudyuktāṃ tāṃ dṛṣṭvā munisattamaḥ | provāca dharmamūlāni vākyāni munisattamaḥ
rājavaryapriye sādhvi mā kuruṣvātisāhasam | tavodare cakravartī śatruhantā hi tiṣṭhati
bālāpatyāśca garbhiṇyo hyadṛṣṭaṛtavastathā | rajasvalā rājasute nārohanti citāṃ śubhe
brahmahatyādipāpānāṃ proktā niṣkṛtiruttamaiḥ | dambhino niṃdakasyāpi bhrūṇaghnasya na niṣkṛtiḥ
nāstikasya kṛtaghnasya dharmopekṣākarasya ca | viśvāsaghātakasyāpi niṣkṛtirnāsti sruvate

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
समानीयsamānīyaсобрав
caи
सैधांसिsaidhāṃsiдрова
चितांcitāṃкостёр
कृत्वातिदुःखिताkṛtvātiduḥkhitāсложив, крайне удручённая
समारोप्यsamāropyaвозложив
तमारूढंtamārūḍhaṃего, взошедшего
स्वयंsvayaṃсама
समुपचक्रमेsamupacakrameприступила
एतस्मिन्नन्तरेetasminnantareтем временем
धीमानौर्वस्तेजोनिधिर्मुनिःdhīmānaurvastejonidhirmuniḥразумный Урва, сокровищница пыла, мудрец
एतद्विज्ञातवान्सर्वंetadvijñātavānsarvaṃэто всё узнал
परमेणparameṇaвысшим
समाधिनाsamādhināсосредоточением
भूतंbhūtaṃбывшее
भव्यंbhavyaṃгрядущее
वर्त्तमानंvarttamānaṃнастоящее
त्रिकालज्ञाtrikālajñāтри времени знающие
मुनीश्वराःmunīśvarāḥвладыки мудрецов
गतासूयाgatāsūyāу кого ушла зависть
महात्मानःmahātmānaḥвеликие духом
पश्यन्तिpaśyantiвидят
ज्ञानचक्षुषाjñānacakṣuṣāоком знания
तपोभिस्तेजसांtapobhistejasāṃподвигами; пылов
राशिरौर्वपुण्यसमोrāśiraurvapuṇyasamoгруда, Урва, благу равный
मुनिःmuniḥмудрец
संप्राप्तस्तत्रsaṃprāptastatraпришёл туда
साध्वीsādhvīверная жена
caи
यत्रyatraгде
बाहुप्रियाbāhupriyāсупруга Баху
स्थिताsthitāстояла
चितामारोढुमुद्युक्तांcitāmāroḍhumudyuktāṃвзойти на костёр изготовившуюся
तांtāṃеё
दृष्ट्वाdṛṣṭvāувидев
मुनिसत्तमःmunisattamaḥлучший из мудрецов
प्रोवाचprovācaизрёк
धर्ममूलानिdharmamūlāniв законе укоренённые
वाक्यानिvākyāniслова
मुनिसत्तमःmunisattamaḥлучший из мудрецов
राजवर्यप्रियेrājavaryapriyeо супруга лучшего из царей
साध्विsādhviверная жена
माне
कुरुष्वातिसाहसम्kuruṣvātisāhasamтвори безрассудства
तवोदरेtavodareв твоём чреве
चक्रवर्तीcakravartīвседержец
शत्रुहन्ताśatruhantāврагов сокрушитель
हिhiведь
तिष्ठतिtiṣṭhatiпребывает
बालापत्याश्चbālāpatyāścaи с малыми детьми
गर्भिण्योgarbhiṇyoбеременные
ह्यदृष्टऋतवस्तथाhyadṛṣṭaṛtavastathāведь не видевшие ещё месячных, так же
रजस्वलाrajasvalāв месячных
राजसुतेrājasuteо царская дочь
नारोहन्तिnārohantiне восходят
चितांcitāṃна костёр
शुभेśubheо благая
ब्रह्महत्यादिपापानांbrahmahatyādipāpānāṃгрехов убийства брахмана и прочих
प्रोक्ताproktāизречено
निष्कृतिरुत्तमैःniṣkṛtiruttamaiḥискупление лучшими
दम्भिनोdambhinoлицемеру
निंदकस्यापिniṃdakasyāpiи хулителю
भ्रूणघ्नस्यbhrūṇaghnasyaгубителю зародыша
naнет
निष्कृतिःniṣkṛtiḥискупления
नास्तिकस्यnāstikasyaотрицающему
कृतघ्नस्यkṛtaghnasyaнеблагодарному
धर्मोपेक्षाकरस्यdharmopekṣākarasyaзаконом пренебрегающему
caи
विश्वासघातकस्यापिviśvāsaghātakasyāpiи обманувшему доверие
निष्कृतिर्नास्तिniṣkṛtirnāstiискупления нет
स्रुवतेsruvateговорят
अनुवाद

«Собрав дрова и сложив костёр, крайне удручённая, возложив его и сама взойдя, она приступила. Тем временем разумный Урва, сокровищница пыла, мудрец, узнал это всё высшим сосредоточением. Бывшее, грядущее и настоящее знающие три времени владыки мудрецов, у кого ушла зависть, великие духом, видят оком знания. Урва, подвигами груда пылов, мудрец, благу равный, пришёл туда, где стояла верная супруга Баху. Увидев её, изготовившуюся взойти на костёр, лучший из мудрецов изрёк укоренённые в законе слова». Урва: «О супруга лучшего из царей, верная жена, не твори безрассудства: в твоём чреве пребывает вседержец, сокрушитель врагов. С малыми детьми, беременные, не видевшие ещё месячных, а так же в месячных, о царская дочь, — не восходят на костёр, о благая. Изречено лучшими искупление грехов убийства брахмана и прочих; но лицемеру, хулителю, губителю зародыша — нет искупления. Отрицающему, неблагодарному, законом пренебрегающему и обманувшему доверие — искупления нет, говорят».

संस्करण

e3a4dd7ebb7b · प्रकाशित 4 सित॰ 2026, 8:42:59 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से