नारद पुराण
The duties of householder, forest-dweller and renunciant27.41-48
276 / 1701
Linuxपन्ने पलटें
नारद पुराण · 27.41-48

Sanaka

देवनागरी

न्यासं समाचरेन्मंत्री पृथगेव करांगयोः ॥ विन्यस्य हृदये तारं भूः शिरस्यथ विन्यसेत्
भुवः शिखायां स्वश्चैव कवये भूर्भुवोऽक्षिषु ॥ भूर्भुवः स्वस्तथात्रास्त्रं दिक्षु तालत्रयं न्यसेत्
तत आवाहयेत्संध्यां प्रातः कोकनदस्थिताम् ॥ आगच्छ वरदे देवि त्र्यक्षरे ब्रह्मवादिनि
गायत्रि च्छंदसां मातर्ब्रह्मयोने नमोऽस्तु ते ॥ मध्याह्ने वृषभारुढां शुक्लांबरसमावृताम्
सावित्रीं रुद्रयोनिं चावाहयेद्रुद्रवादिनीम् ॥ सायं तु गरुडारुढां पीतांबरसमावृत्ताम्
सरस्वतीं विष्णुयोनिमाह्वयेद्विष्णुवादिनीम् ॥ तारं च व्याहृतीः सत्प त्रिपदां च समुच्चरन्
शिरः शिखां च संपूर्य कुभयित्वा विरेचयेत् ॥ वाममध्यात्परैर्वायुं क्रमेण प्राणसंयमे
द्विराचामेत्ततः पश्चात्प्रातः सूर्यश्चमेति च ॥ आपः पुनंतु मध्याह्ने सायमग्निश्चमेति च

लिप्यंतरण (IAST)

nyāsaṃ samācarenmaṃtrī pṛthageva karāṃgayoḥ || vinyasya hṛdaye tāraṃ bhūḥ śirasyatha vinyaset
bhuvaḥ śikhāyāṃ svaścaiva kavaye bhūrbhuvo'kṣiṣu || bhūrbhuvaḥ svastathātrāstraṃ dikṣu tālatrayaṃ nyaset
tata āvāhayetsaṃdhyāṃ prātaḥ kokanadasthitām || āgaccha varade devi tryakṣare brahmavādini
gāyatri cchaṃdasāṃ mātarbrahmayone namo'stu te || madhyāhne vṛṣabhāruḍhāṃ śuklāṃbarasamāvṛtām
sāvitrīṃ rudrayoniṃ cāvāhayedrudravādinīm || sāyaṃ tu garuḍāruḍhāṃ pītāṃbarasamāvṛttām
sarasvatīṃ viṣṇuyonimāhvayedviṣṇuvādinīm || tāraṃ ca vyāhṛtīḥ satpa tripadāṃ ca samuccaran
śiraḥ śikhāṃ ca saṃpūrya kubhayitvā virecayet || vāmamadhyātparairvāyuṃ krameṇa prāṇasaṃyame
dvirācāmettataḥ paścātprātaḥ sūryaścameti ca || āpaḥ punaṃtu madhyāhne sāyamagniścameti ca

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
न्यासंnyāsaṃньясу
समाचरेन्मंत्रीsamācarenmaṃtrīда совершает мантрою владеющий
पृथगेवpṛthagevaпорознь именно
करांगयोःkarāṃgayoḥна руках и членах
विन्यस्यvinyasyaположив
हृदयेhṛdayeна сердце
तारंtāraṃпранаву
भूःbhūḥ«бхӯх»
शिरस्यथśirasyathaна голову затем
विन्यसेत्vinyasetда положит
भुवःbhuvaḥ«бхувах»
शिखायांśikhāyāṃна темя
स्वश्चैवsvaścaivaи «свах»
कवयेkavayeна плечи
भूर्भुवोऽक्षिषुbhūrbhuvo'kṣiṣu«бхӯр бхувах» на глаза
भूर्भुवःbhūrbhuvaḥ«бхӯр бхувах»
स्वस्तथात्रास्त्रंsvastathātrāstraṃ«свах» — так здесь оружие
दिक्षुdikṣuпо сторонам
तालत्रयंtālatrayaṃтрижды в ладони
न्यसेत्nyasetда положит
ततtataзатем
आवाहयेत्संध्यांāvāhayetsaṃdhyāṃда призовёт Сандхью
प्रातःprātaḥутром
कोकनदस्थिताम्kokanadasthitāmна красном лотосе стоящую
आगच्छāgacchaприди
वरदेvaradeо дарующая
देविdeviо богиня
त्र्यक्षरेtryakṣareо трёхсложная
ब्रह्मवादिनिbrahmavādiniо Брахман возвещающая
गायत्रिgāyatriо Гаятри
च्छंदसांcchaṃdasāṃразмеров
मातर्ब्रह्मयोनेmātarbrahmayoneо мать, о лоно Брахмана
नमोऽस्तुnamo'stuпоклон да будет
तेteтебе
मध्याह्नेmadhyāhneв полдень
वृषभारुढांvṛṣabhāruḍhāṃна быке восседающую
शुक्लांबरसमावृताम्śuklāṃbarasamāvṛtāmв белые одежды облечённую
सावित्रींsāvitrīṃСавитри
रुद्रयोनिंrudrayoniṃлоно Рудры
चावाहयेद्रुद्रवादिनीम्cāvāhayedrudravādinīmи да призовёт, Рудру возвещающую
सायंsāyaṃвечером
तुtuже
गरुडारुढांgaruḍāruḍhāṃна Гаруде восседающую
पीतांबरसमावृत्ताम्pītāṃbarasamāvṛttāmв жёлтые одежды облечённую
सरस्वतींsarasvatīṃСарасвати
विष्णुयोनिमाह्वयेद्विष्णुवादिनीम्viṣṇuyonimāhvayedviṣṇuvādinīmлоно Вишну да призовёт, Вишну возвещающую
तारंtāraṃпранаву
caи
व्याहृतीःvyāhṛtīḥвьяхрити
सत्पsatpaсемь
त्रिपदांtripadāṃтрёхстопную
caи
समुच्चरन्samuccaranпроизнося
शिरःśiraḥголову
शिखांśikhāṃтемя
caи
संपूर्यsaṃpūryaнаполнив
कुभयित्वाkubhayitvāзадержав
विरेचयेत्virecayetда выпустит
वाममध्यात्परैर्वायुंvāmamadhyātparairvāyuṃиз левой, средней и прочих воздух
क्रमेणkrameṇaпо порядку
प्राणसंयमेprāṇasaṃyameпри обуздании дыхания
द्विराचामेत्ततःdvirācāmettataḥдважды да полощет рот затем
पश्चात्प्रातःpaścātprātaḥпосле; утром
सूर्यश्चमेतिsūryaścameti«сӯрйаш ча ме» — так
caи
आपःāpaḥ«апах
पुनंतुpunaṃtuпунанту»
मध्याह्नेmadhyāhneв полдень
सायमग्निश्चमेतिsāyamagniścametiвечером «агниш ча ме» — так
caи
अनुवाद

«…ньясу да совершает владеющий мантрою, порознь на руках и членах. Положив на сердце пранаву, „бхӯх“ затем да положит на голову, „бхувах“ — на темя, и „свах“ — на плечи, „бхӯр бхувах“ — на глаза; „бхӯр бхувах свах“ — так здесь оружие: трижды в ладони по сторонам да положит. Затем да призовёт он Сандхью — утром стоящую на красном лотосе: „Приди, о дарующая, о богиня, о трёхсложная, о возвещающая Брахман; о Гаятри, о мать размеров, о лоно Брахмана, поклон да будет тебе“. В полдень — восседающую на быке, облечённую в белые одежды Савитри, лоно Рудры, возвещающую Рудру, да призовёт. Вечером же — восседающую на Гаруде, облечённую в жёлтые одежды Сарасвати, лоно Вишну, возвещающую Вишну, да призовёт. Произнося пранаву, семь вьяхрити и трёхстопную, наполнив голову и темя, задержав, да выпустит он воздух из левой, средней и прочих по порядку при обуздании дыхания. Дважды да полощет рот затем; после — утром „сӯрйаш ча ме“, „апах пунанту“ в полдень, вечером „агниш ча ме“».

संस्करण

d3c51f59f7d8 · प्रकाशित 4 सित॰ 2026, 11:45:04 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से