Sanat-kumāra
भौमोपासनमेतद्धि बुधमन्त्रमथोच्यते ॥ फांतः कर्णेंदुसंयुक्तो बुधो ङेंते हदंतिमः
रसाणों बुधमन्त्रोऽयं मुनिब्रह्मास्य कीर्तितः ॥ पंक्तिश्छैदो देवता तु बुधः सर्वेष्टदो नृणाम्
आद्यं बीजं नमः शक्तिर्विनियोगोऽखिलाप्तये ॥ वंदे बुधं सदा भक्त्या पीताम्बरविभूषणम्
जानुस्थवामहस्ताढ्यं साभयेतरपाणिकम् ॥ ध्यात्वेवं प्रजपेसहस्रं विजितेंद्रियः
दशांशं जुहुयादाज्यैः पीठे पूर्वोदितेऽर्चयेत् ॥ अङ्गमातृदिशापालहेतिभिर्बुधमर्चयेत्
एवं सिद्धे मनौ मंत्री साधयेत्स्वमनोरथान् ॥ सहस्रं प्रजपेन्मंत्रं नित्यं दशदिनावधि
तस्याशु ग्रहजा पीडा नश्यत्येव न संशयः ॥ बुधस्याराधनं प्रोक्तं गुरोराराधनं श्रृणु
बृंहस्पतिपदं ङेंऽतं सेंद्वाद्यर्णाघमंडितम् ॥ नमोंतो वसुवर्णोऽयं मुनिर्ब्रह्मास्य संमतः
छन्दोऽनुष्टुप्सुराचार्यो देवता बीजमादिमम् ॥ हृच्छक्तिर्दीर्घवह्नींदुयुगलेनांगकल्पना
न्यस्तवामकरं राशौ रत्नानां दक्षिणात्करात् ॥ किरंतं पीतपुष्पालंकारालेपांशुकार्चितम्
सर्वविद्यानिधिं देवगुरुं स्वर्णद्युतिं स्मरेत् ॥ लक्षं जपो दशांशेन घृतेनान्नेन वा हुनेत्
bhaumopāsanametaddhi budhamantramathocyate || phāṃtaḥ karṇeṃdusaṃyukto budho ṅeṃte hadaṃtimaḥ
rasāṇoṃ budhamantro'yaṃ munibrahmāsya kīrtitaḥ || paṃktiśchaido devatā tu budhaḥ sarveṣṭado nṛṇām
ādyaṃ bījaṃ namaḥ śaktirviniyogo'khilāptaye || vaṃde budhaṃ sadā bhaktyā pītāmbaravibhūṣaṇam
jānusthavāmahastāḍhyaṃ sābhayetarapāṇikam || dhyātvevaṃ prajapesahasraṃ vijiteṃdriyaḥ
daśāṃśaṃ juhuyādājyaiḥ pīṭhe pūrvodite'rcayet || aṅgamātṛdiśāpālahetibhirbudhamarcayet
evaṃ siddhe manau maṃtrī sādhayetsvamanorathān || sahasraṃ prajapenmaṃtraṃ nityaṃ daśadināvadhi
tasyāśu grahajā pīḍā naśyatyeva na saṃśayaḥ || budhasyārādhanaṃ proktaṃ gurorārādhanaṃ śrṛṇu
bṛṃhaspatipadaṃ ṅeṃ'taṃ seṃdvādyarṇāghamaṃḍitam || namoṃto vasuvarṇo'yaṃ munirbrahmāsya saṃmataḥ
chando'nuṣṭupsurācāryo devatā bījamādimam || hṛcchaktirdīrghavahnīṃduyugalenāṃgakalpanā
nyastavāmakaraṃ rāśau ratnānāṃ dakṣiṇātkarāt || kiraṃtaṃ pītapuṣpālaṃkārālepāṃśukārcitam
sarvavidyānidhiṃ devaguruṃ svarṇadyutiṃ smaret || lakṣaṃ japo daśāṃśena ghṛtenānnena vā hunet
«Это почитание Бхаумы; теперь излагается мантра Будхи. Кончающийся на «пха», соединённый с ухом и луною; «Будха» в дательном, с «намах» в конце — эта шестисложная мантра Будхи. Риши у неё назван Брахма, размер — панкти, божество — Будха, дающий людям всё желанное; первое — слог-семя, «намах» — сила, а применение — ради обретения всего. «Чту Будху всегда с преданностью, в жёлтых одеждах и украшениях, с левою рукою на колене, а другою дающего безопасность». Созерцая так, обуздавший чувства да повторит тысячу раз и десятою частью того, топлёным маслом, да совершит возлияние; на прежде названном престоле да почтит его. Членами, матерями, хранителями сторон и их оружием да почтит он Будху. При достигнутой так мантре знаток мантр да достигнет желаний своего сердца. Кто постоянно, до десяти дней, повторяет мантру тысячу раз, у того скоро гибнет беда, рождённая планетами, — нет сомнения. Изложено почитание Будхи; слушай почитание Гуру. Слово «Брихаспати» в дательном, украшенное первым слогом с луною, с «намах» в конце — эта восьмисложная. Риши у неё признан Брахма, размер — ануштубх, божество — наставник богов; слог-семя — первое, сила — «намах»; члены — парою долгого, огня и луны. Да помянет он с положенною на груду самоцветов левою рукою, рассыпающего их из правой, чтимого жёлтыми цветами, украшениями, умащением и одеждами, сокровищницу всех знаний, наставника богов, с блеском золота. Сто тысяч повторений, и десятою частью того, топлёным маслом или пищей, да совершит возлияние».
3325ff9e0b79 · प्रकाशित 5 सित॰ 2026, 10:09:52 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Брихаспати изображён так, что образ запоминается сразу: левая рука лежит на груде самоцветов, правая их рассыпает. Наставник богов не сторожит своё богатство, а раздаёт его. Учительство и щедрость сведены в один жест.
Его зовут сокровищницей всех знаний, и цвет его — жёлтый, цвет золота и куркумы. Тот же жёлтый в предписании об одеждах и цветах. Всякая планета в этой главе имеет свой цвет, и обряд каждый раз собирается вокруг него.
Про Будху сказано короче всех, и главное — практическое: десять дней по тысяче повторений, и беда, идущая от планет, отступит. Ни года, ни ста тысяч; из всех обрядов главы этот самый короткий и назначен прямо против несчастья.