Sanātana
तस्मै तस्मै दिगीशाय पूजां सम्यक् प्रकल्पयेत् ॥ एवं स्थित्वा निराहारस्तत्र यामचतुष्टयम्
सायमागत्य गेहं स्वं भुक्त्वा स्वल्पं समाहितः ॥ लोकपालान्नमस्कृत्य स्वप्याद्भूमितले शुचौ
यः स्वप्नो जायते तस्यां रात्रौ यामे चतुर्थके ॥ स एव भविता नूनं स्वप्न इत्याह वै शिवः
अशुभे तु समुत्पन्ने शिवपूजापरायणः ॥ सोपवासो नयेदष्टयामं तद्दिनमेव वा
भोजयित्वा द्विजानष्टौ ततः शुभफलं लभेत् ॥ व्रतमेतत्समुदितं शुभाशुभनिदर्शनम्
नृणां सौभाग्यजनकमिह लोके परत्र च ॥ श्रावणे कृष्णपंचम्यां व्रतं ह्यन्नसमृद्धिदम्
चतुर्थ्यां दिनशेषे तु सर्वाण्यन्नानि नारद ॥ पृथक् पात्रेषु संस्थाप्य जलैराप्लावयेत्सुधीः
ततो पात्रांतरे तत्तु निष्कास्यांबु निधापयेत् ॥ प्रातर्भानौ समुदिते पितॄंश्चैव तथा ऋषीन्
देवांश्चाभ्यर्च्य सुस्नातं कृत्वा नैवेद्यमग्रतः ॥ तदन्नं याचकेभ्यस्तु प्रयच्छेत्प्रीतमानसः
सर्वं दिनं क्षिपेदेवं प्रदोषे तु शिवालये ॥ गत्वा संपूजयेद्देवं लिंगरूपिणमीश्वरम्
tasmai tasmai digīśāya pūjāṃ samyak prakalpayet || evaṃ sthitvā nirāhārastatra yāmacatuṣṭayam
sāyamāgatya gehaṃ svaṃ bhuktvā svalpaṃ samāhitaḥ || lokapālānnamaskṛtya svapyādbhūmitale śucau
yaḥ svapno jāyate tasyāṃ rātrau yāme caturthake || sa eva bhavitā nūnaṃ svapna ityāha vai śivaḥ
aśubhe tu samutpanne śivapūjāparāyaṇaḥ || sopavāso nayedaṣṭayāmaṃ taddinameva vā
bhojayitvā dvijānaṣṭau tataḥ śubhaphalaṃ labhet || vratametatsamuditaṃ śubhāśubhanidarśanam
nṛṇāṃ saubhāgyajanakamiha loke paratra ca || śrāvaṇe kṛṣṇapaṃcamyāṃ vrataṃ hyannasamṛddhidam
caturthyāṃ dinaśeṣe tu sarvāṇyannāni nārada || pṛthak pātreṣu saṃsthāpya jalairāplāvayetsudhīḥ
tato pātrāṃtare tattu niṣkāsyāṃbu nidhāpayet || prātarbhānau samudite pitṝṃścaiva tathā ṛṣīn
devāṃścābhyarcya susnātaṃ kṛtvā naivedyamagrataḥ || tadannaṃ yācakebhyastu prayacchetprītamānasaḥ
sarvaṃ dinaṃ kṣipedevaṃ pradoṣe tu śivālaye || gatvā saṃpūjayeddevaṃ liṃgarūpiṇamīśvaram
«…тому и тому владыке стороны пусть верно устроит почитание. Пробыв так там без пищи четыре стражи и вечером придя в свой дом, вкусив немного, сосредоточенный, поклонившись хранителям мира, пусть спит на чистой земле. Какой сон бывает в ту ночь, в четвёртую стражу, — тот именно и сбудется несомненно: так изрёк Шива о сне. При недобром же случившемся, усердный в почитании Шивы, постящийся, пусть проведёт восемь страж или тот же день; и, накормив восьмерых дваждырождённых, затем обретает благой плод. Этот обет изложен как показующий доброе и недоброе, рождающий людям благоденствие здесь, в мире, и в ином. В шраване, в тёмную панчами, — обет, дающий изобилие снеди. В чатуртхи, в остаток дня, поставив все яства по отдельности в сосудах, о Нарада, мудрый пусть зальёт их водою; затем, вылив воду в другой сосуд, пусть отставит то же. Утром, когда взошло солнце, почтив предков, а также риши и богов, сделав хорошо омытое подношение впереди, ту снедь пусть отдаст просящим с радостным сердцем. Весь день пусть проведёт так, а в сумерки, придя в святилище Шивы, пусть почтит бога, Владыку в облике линга».
5c98333fefac · प्रकाशित 5 सित॰ 2026, 9:32:35 pm UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Сон четвёртой стражи объявлен вещим, и сослались при этом на самого Шиву. Ночь разбита на части, и только последняя, предрассветная, признана говорящей правду; всё, что снилось раньше, во внимание не берётся.
Но и дурной сон здесь не приговор. Тут же дано, что делать: поститься восемь страж и накормить восьмерых брахманов. Предвестие можно расстроить, и потому обряд, вначале выведывающий будущее, кончается тем, что его поправляют.
Обет шраваны устроен так же прямо: снедь заливают водою на ночь, утром сливают, а саму пищу раздают нищим. Чтобы дом не знал недостатка в еде, всю приготовленную еду отдают тем, у кого её нет.