पद्मपुराण
The service of Somaśarman2.4.36-42
1165 / 5781
Linuxपन्ने पलटें
पद्मपुराण · 2.4.36-42
देवनागरी

पुण्ययुक्तः स धर्मात्मा पितृभक्तिपरः सदा । एवं बहुतिथे काले शतसंख्ये गते सति
शिवशर्माऽपि तस्यैव भक्तिं दृष्ट्वा विचिंत्य वै । मया वै पूर्वमित्युक्तं सुपुत्रं यज्ञसंज्ञकम्
मातृखंडानिमान्पुत्र यत्र तत्र क्षिपस्व हि । मद्वाक्यं पालितं तेन कृता मातरि नो कृपा
एतत्स्वल्पतरं दुःखं निर्जीवे घातमिच्छतः । साहसं तु कृतं तेन पुत्रेण वेदशर्मणा
अस्याधिकमहं मन्ये यतोऽयं चलते न च । निमेषमात्रमेवापि साहसं कारयेत्पुनः
अपरं सत्यसंपन्नं प्रभावं तपसः पुनः । नित्यं समाराधनेऽपि अधिकं चास्य दृश्यते
तस्मादस्य परीक्षा च समये तपसः कृता । भक्तिभावात्तथा सत्यान्नैव पुत्रः प्रणश्यति

लिप्यंतरण (IAST)

puṇyayuktaḥ sa dharmātmā pitṛbhaktiparaḥ sadā | evaṃ bahutithe kāle śatasaṃkhye gate sati
śivaśarmā'pi tasyaiva bhaktiṃ dṛṣṭvā viciṃtya vai | mayā vai pūrvamityuktaṃ suputraṃ yajñasaṃjñakam
mātṛkhaṃḍānimānputra yatra tatra kṣipasva hi | madvākyaṃ pālitaṃ tena kṛtā mātari no kṛpā
etatsvalpataraṃ duḥkhaṃ nirjīve ghātamicchataḥ | sāhasaṃ tu kṛtaṃ tena putreṇa vedaśarmaṇā
asyādhikamahaṃ manye yato'yaṃ calate na ca | nimeṣamātramevāpi sāhasaṃ kārayetpunaḥ
aparaṃ satyasaṃpannaṃ prabhāvaṃ tapasaḥ punaḥ | nityaṃ samārādhane'pi adhikaṃ cāsya dṛśyate
tasmādasya parīkṣā ca samaye tapasaḥ kṛtā | bhaktibhāvāttathā satyānnaiva putraḥ praṇaśyati

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
पुण्य-युक्तःpuṇya-yuktaḥисполненный заслуги
सःsaḥтот
धर्म-आत्माdharma-ātmāправедный душою
पितृ-भक्ति-परःpitṛ-bhakti-paraḥпреданный отцу
सदाsadāвсегда
एवम्evamтак
बहु-तिथेbahu-titheза долгое
कालेkāleвремя
शत-संख्येśata-saṃkhyeв сто лет
गते सतिgate satiкогда прошло
शिवशर्मा अपिśivaśarmā apiи Шивашарман
तस्य एवtasya evaего же
भक्तिम्bhaktimпреданность
दृष्ट्वाdṛṣṭvāувидев
विचिन्त्य वैvicintya vaiпоразмыслив
मया वैmayā vaiмною
पूर्वम्pūrvamпрежде
इति उक्तम्iti uktamтак было сказано
सु-पुत्रम्su-putramдоброму сыну
यज्ञ-संज्ञकम्yajña-saṃjñakamпо имени Яджня
मातृ-खण्डानिmātṛ-khaṇḍāniкуски тела матери
इमान्imānэти
पुत्रputraсын
यत्र तत्रyatra tatraкуда придётся
क्षिपस्व हिkṣipasva hiразбросай
मत्-वाक्यम्mat-vākyamмоё слово
पालितम्pālitamсоблюдено
तेनtenaим
कृताkṛtāявлена
मातरिmātariк матери
न उ कृपाna u kṛpāи жалости не было
एतत्etatэто
स्वल्पतरम्svalpataramменьшее
दुःखम्duḥkhamстрадание
निर्जीवेnirjīveнад бездыханным
घातम् इच्छतःghātam icchataḥу желающего рассечения
साहसम् तुsāhasam tuдерзновение же
कृतम्kṛtamсовершено
तेनtenaим
पुत्रेणputreṇaсыном
वेदशर्मणाvedaśarmaṇāВедашарманом
अस्यasyaу этого
अधिकम्adhikamбольше
अहम् मन्येaham manyeя полагаю
यतः अयम्yataḥ ayamибо он
चलते न चcalate na caне дрогнет
निमेष-मात्रम् एव अपिnimeṣa-mātram eva apiдаже на миг
साहसम्sāhasamдерзновение
कारयेत् पुनःkārayet punaḥсовершил бы снова
अपरम्aparamиное
सत्य-सम्पन्नम्satya-sampannamисполненное правды
प्रभावम्prabhāvamвеличие
तपसः पुनःtapasaḥ punaḥподвига притом
नित्यम् समाराधने अपिnityam samārādhane apiи в каждодневном служении
अधिकम् च अस्यadhikam ca asyaу него больше
दृश्यतेdṛśyateвидно
तस्मात् अस्यtasmāt asyaпотому его
परीक्षा चparīkṣā caи испытание
समयेsamayeв своё время
तपसः कृताtapasaḥ kṛtāподвигом совершено
भक्ति-भावात्bhakti-bhāvātпо преданности
तथा सत्यात्tathā satyātи по правде
न एव पुत्रःna eva putraḥсын вовсе не
प्रणश्यतिpraṇaśyatiпогибнет
अनुवाद

Исполненный заслуги, праведный душою, он всегда предан отцу. Так прошло долгое время — сто лет; и Шивашарман, видя его преданность, поразмыслил: «Прежде я сказал доброму сыну по имени Яджня: „Эти куски тела матери, сын, разбросай куда придётся“. Моё слово им соблюдено, и жалости к матери он не явил. Но это — страдание меньшее: рассечь просят бездыханного. Дерзновение совершил сын Ведашарман; а у этого, полагаю, больше — ибо он не дрогнет ни на миг и совершил бы то же снова. И другое, исполненное правды, — величие подвига: в каждодневном служении у него видно большее. Потому испытание его в своё время совершено подвигом: по преданности и по правде сын вовсе не погибнет».

संस्करण

abb7fd3e6e01 · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:13:31 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से