बलरट्टास्तथा विप्राः सुदामानः सुमल्लिकाः । बन्धाः करीकषाश्चैव कुलिन्दा गन्धिकास्तथा
वना यवोदशाः पार्श्वरोमाणः कुशबिन्दवः । कच्छा गोपालकच्छाश्च जाङ्गलाः कुरुवर्णकाः
किराता बर्बराः सिद्धा वैदेहास्ताम्रलिप्तिकाः । ओड्रम्लेच्छाः ससैरिन्ध्राः पार्वतीयाश्च सत्तमाः
अथापरे जनपदा दक्षिणा मुनिपुङ्गवाः । द्रविडाः केरलाः प्राच्या मूषिका बालमूषिकाः
कर्णाटका माहिषका विकन्था मषिकास्तथा । झल्लिकाः कुन्तलाश्चैव सौहदानलकाननाः
कौक्कुटकास्तथा बोलाः कोङ्कणा मणिबालकाः । समङ्गाः कनकाश्चैव कुकुराङ्गारमारिषाः
ध्वजिन्युत्सवसङ्केतास्त्रिवर्गा माल्यसेनयः । व्यूढकाः कोरकाः प्रोष्टाः सङ्गवेगधरास्तथा
balaraṭṭāstathā viprāḥ sudāmānaḥ sumallikāḥ | bandhāḥ karīkaṣāścaiva kulindā gandhikāstathā
vanā yavodaśāḥ pārśvaromāṇaḥ kuśabindavaḥ | kacchā gopālakacchāśca jāṅgalāḥ kuruvarṇakāḥ
kirātā barbarāḥ siddhā vaidehāstāmraliptikāḥ | oḍramlecchāḥ sasairindhrāḥ pārvatīyāśca sattamāḥ
athāpare janapadā dakṣiṇā munipuṅgavāḥ | draviḍāḥ keralāḥ prācyā mūṣikā bālamūṣikāḥ
karṇāṭakā māhiṣakā vikanthā maṣikāstathā | jhallikāḥ kuntalāścaiva sauhadānalakānanāḥ
kaukkuṭakāstathā bolāḥ koṅkaṇā maṇibālakāḥ | samaṅgāḥ kanakāścaiva kukurāṅgāramāriṣāḥ
dhvajinyutsavasaṅketāstrivargā mālyasenayaḥ | vyūḍhakāḥ korakāḥ proṣṭāḥ saṅgavegadharāstathā
«…балараты, о випры, судаманы и сумаллики, бандхи и карикаши, кулинды и гандхики, ваны, яводаши, паршвароманы, кушабиндавы, каччхи и гопалакаччхи, джангалы и куруварнаки, кираты, барбары, сиддхи, видехи, тамралиптики, одры-млеччхи с сайриндхрами и горцы, о лучшие. Затем иные страны — южные, о быки среди мудрецов: дравиды, кералы, восточные, мушики и баламушики, карнатаки, махишаки, виканты и машики, джхаллики и кунталы, саухады и аналаканы, кауккутаки, болы, конканы, манибалаки, саманги и канаки, кукуры, ангары, мариши, дхваджини, утсавы, санкеты, триварги, мальясены, вьюдхаки, кораки, проштхи и сангавегадхары…»
ac8a31c5a920 · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:13:39 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Юг перечислен отдельно и подробно — дравиды, кералы, карнатаки, конканы, кунталы. Для книги, сложенной на севере, это немаловажно: юг здесь не край света и не окраина, а такая же часть Бхараты, названная своими именами. И знакомые нам области легко узнаются под старыми обозначениями: Конкан у моря, Керала, Карнатака. Земля описана как целое задолго до того, как её стали так мыслить. А рядом стоят имена, ничего нам не говорящие, — болы, проштхи, кораки. Одни народы дали имена нынешним землям, другие исчезли без следа; список хранит и тех и других одинаково, не зная, кому что суждено.