पद्मपुराण
The Glory of the Trispṛśā Vow6.35.71-82
3703 / 5781
Linuxपन्ने पलटें
पद्मपुराण · 6.35.71-82

शिव उवाच

देवनागरी

नारकं तु भयं देव भयं दुर्गतिसम्भवम् । यन्मम स्यान्महादेव ऐहिकं पारलौकिकम्
तेन देवेश मां रक्ष गृहाणार्घ्यं नमोऽस्तु ते । कृपादृष्टिः सदैवास्तु दामोदर ममोपरि
धूपं दीपं च नैवेद्यं कुर्यान्नीराजनं ततः । शीर्षोपरि सरिच्छ्रेष्ठे भ्रामयेद्वारिजं हरेः
कृत्वा विधानमेतद्धि पूजयेत्स्वगुरुं ततः । दद्यात्सुवर्णं वस्त्राणि सोष्णीषं चैव कञ्चुकम्
उपानहौ तु छत्रं च मुद्रिकां च कमण्डलुम् । भोजनं चैव ताम्बूलं सप्तधान्यं च दक्षिणाम्
गुरुं सम्पूज्य देवेशं कुर्याज्जागरणं हरेः । गीतनृत्यसमायुक्तमुपचारसमन्वितम्
निशान्ते चैव देवाय दत्त्वा चार्घ्यं विधानतः । स्नानादिकां क्रियां कृत्वा भुञ्जीयाद्वाडवैः सह
द्विजैतत्त्रिस्पृशाख्यानमद्भुतं रोमहर्षणम् । श्रुत्वा तु लभते पुण्यं गङ्गास्नानसमुद्भवम्
अश्वमेधसहस्राणि वाजपेयशतानि च । तत्फलं समवाप्नोति त्रिस्पृशासमुपोषणात्
पितृपक्षो मातृपक्षस्तथा चैवात्मपक्षकः । तैः सर्वैः सह संयुक्तो विष्णुलोके महीयते
तीर्थकोटिषु यत्पुण्यं क्षेत्रकोटिषु यत्फलम् । तत्फलं समवाप्नोति त्रिस्पृशासमुपोषणात्
ब्राह्मणा येऽपि कुर्वन्ति क्षत्रियाः कृष्णमानसाः । वैश्या वा शूद्रजन्मानो ये तथा चान्यजातयः

लिप्यंतरण (IAST)

nārakaṃ tu bhayaṃ deva bhayaṃ durgatisambhavam | yanmama syānmahādeva aihikaṃ pāralaukikam
tena deveśa māṃ rakṣa gṛhāṇārghyaṃ namo'stu te | kṛpādṛṣṭiḥ sadaivāstu dāmodara mamopari
dhūpaṃ dīpaṃ ca naivedyaṃ kuryānnīrājanaṃ tataḥ | śīrṣopari saricchreṣṭhe bhrāmayedvārijaṃ hareḥ
kṛtvā vidhānametaddhi pūjayetsvaguruṃ tataḥ | dadyātsuvarṇaṃ vastrāṇi soṣṇīṣaṃ caiva kañcukam
upānahau tu chatraṃ ca mudrikāṃ ca kamaṇḍalum | bhojanaṃ caiva tāmbūlaṃ saptadhānyaṃ ca dakṣiṇām
guruṃ sampūjya deveśaṃ kuryājjāgaraṇaṃ hareḥ | gītanṛtyasamāyuktamupacārasamanvitam
niśānte caiva devāya dattvā cārghyaṃ vidhānataḥ | snānādikāṃ kriyāṃ kṛtvā bhuñjīyādvāḍavaiḥ saha
dvijaitattrispṛśākhyānamadbhutaṃ romaharṣaṇam | śrutvā tu labhate puṇyaṃ gaṅgāsnānasamudbhavam
aśvamedhasahasrāṇi vājapeyaśatāni ca | tatphalaṃ samavāpnoti trispṛśāsamupoṣaṇāt
pitṛpakṣo mātṛpakṣastathā caivātmapakṣakaḥ | taiḥ sarvaiḥ saha saṃyukto viṣṇuloke mahīyate
tīrthakoṭiṣu yatpuṇyaṃ kṣetrakoṭiṣu yatphalam | tatphalaṃ samavāpnoti trispṛśāsamupoṣaṇāt
brāhmaṇā ye'pi kurvanti kṣatriyāḥ kṛṣṇamānasāḥ | vaiśyā vā śūdrajanmāno ye tathā cānyajātayaḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
स्मृतौsmṛtauпри памятовании
हरसिharasiуносишь
पापानिpāpāniгрехи
यदिyadiесли
नित्यम्nityamвсегда
जनार्दनjanārdanaо Джанардана
दुः-स्वप्नम्duḥ-svapnamдурной сон
दुर्-निमित्तानिdur-nimittāniдурные приметы
मनसाmanasāумом
दुर्-विचिन्तितम्dur-vicintitamдурно помысленное
नारकम्nārakamадский
तुtuже
भयम्bhayamстрах
देवdevaо бог
दुर्गति-सम्भवम्durgati-sambhavamрождённый дурной участью
यत्yatчто
ममmamaу меня
स्यात्syātслучится
महा-देवmahā-devaо великий бог
ऐहिकम्aihikamздешнее
पार-लौकिकम्pāra-laukikamпотустороннее
तेनtenaот того
देवेशdeveśaо владыка богов
माम्māmменя
रक्षrakṣaзащити
गृहाणgṛhāṇaприми
अर्घ्यम्arghyamаргхью
नमःnamaḥпоклон
अस्तुastuда будет
तेteтебе
कृपा-दृष्टिःkṛpā-dṛṣṭiḥмилостивый взор
सदाsadāвсегда
एवevaименно
अस्तुastuда будет
दामोदरdāmodaraо Дамодара
ममmamaменя
उपरिupariна
धूपम्dhūpamблаговоние
दीपम्dīpamсветильник
caи
नैवेद्यम्naivedyamподношение пищи
कुर्यात्kuryātпусть совершит
नीराजनम्nīrājanamарати
ततःtataḥзатем
शीर्ष-उपरिśīrṣa-upariнад головою
सरिच्छ्रेष्ठेsaricchreṣṭheо лучшая из рек
भ्रामयेत्bhrāmayetпусть обводит
वारिजम्vārijamлотос
हरेःhareḥХари
कृत्वाkṛtvāсовершив
विधानम्vidhānamустав
एतत्etatэтот
हिhiведь
पूजयेत्pūjayetпусть почтит
स्व-गुरुम्sva-gurumсвоего наставника
दद्यात्dadyātпусть даст
सुवर्णम्suvarṇamзолото
वस्त्राणिvastrāṇiодежды
स-उष्णीषम्sa-uṣṇīṣamс тюрбаном
कञ्चुकम्kañcukamкафтан
उपानहौupānahauсандалии
छत्रम्chatramзонт
मुद्रिकाम्mudrikāmперстень
कमण्डलुम्kamaṇḍalumсосуд для воды
भोजनम्bhojanamтрапезу
एवevaименно
ताम्बूलम्tāmbūlamтамбулу
सप्त-धान्यम्sapta-dhānyamсемь злаков
दक्षिणाम्dakṣiṇāmдакшину
गुरुम्gurumнаставника
सम्पूज्यsampūjyaпочтив
देवेशम्deveśamвладыку богов
कुर्यात्kuryātпусть совершит
जागरणम्jāgaraṇamбдение
हरेःhareḥХари
गीत-नृत्य-समायुक्तम्gīta-nṛtya-samāyuktamс пением и танцем
उपचार-समन्वितम्upacāra-samanvitamсо всеми услугами
निशा-अन्तेniśā-anteна исходе ночи
देवायdevāyaбожеству
दत्त्वाdattvāподнеся
विधानतःvidhānataḥпо правилу
स्नान-आदिकाम्snāna-ādikāmомовение и прочее
क्रियाम्kriyāmобряд
भुञ्जीयात्bhuñjīyātпусть вкушает
वाडवैःvāḍavaiḥс брахманами
सहsahaвместе
द्विजdvijaо дваждырождённый
एतत्etatэто
त्रिस्पृशा-आख्यानम्trispṛśā-ākhyānamсказание о трисприше
अद्भुतम्adbhutamдивное
रोम-हर्षणम्roma-harṣaṇamвздымающее волоски
श्रुत्वाśrutvāуслышав
लभतेlabhateобретает
पुण्यम्puṇyamзаслугу
गङ्गा-स्नान-समुद्भवम्gaṅgā-snāna-samudbhavamрождающуюся от омовения в Ганге
अश्वमेध-सहस्राणिaśvamedha-sahasrāṇiтысячи ашвамедх
वाजपेय-शतानिvājapeya-śatāniсотни ваджапей
तत्-फलम्tat-phalamтот плод
समवाप्नोतिsamavāpnotiобретает
त्रिस्पृशा-समुपोषणात्trispṛśā-samupoṣaṇātпостом на триспришу
पितृ-पक्षःpitṛ-pakṣaḥрод отца
मातृ-पक्षःmātṛ-pakṣaḥрод матери
तथाtathāтакже
आत्म-पक्षकःātma-pakṣakaḥсобственный род
तैःtaiḥс ними
सर्वैःsarvaiḥсо всеми
संयुक्तःsaṃyuktaḥсоединённый
विष्णु-लोकेviṣṇu-lokeв мире Вишну
महीयतेmahīyateвеличается
तीर्थ-कोटिषुtīrtha-koṭiṣuв коти тиртх
क्षेत्र-कोटिषुkṣetra-koṭiṣuв коти святых мест
फलम्phalamплод
अनुवाद

«„Если ты, о Джанардана, всегда при памятовании уносишь грехи, — то дурной сон, дурные приметы, дурно помысленное умом, страх ада, о бог, страх, рождённый дурною участью, и всё, что случится со мною, о великий бог, здешнее и потустороннее, — от того защити меня, о владыка богов; прими аргхью, поклон тебе. Да будет всегда милостивый взор твой на мне, о Дамодара“. Пусть совершит благовоние, светильник и подношение пищи, а затем арати; над головою, о лучшая из рек, пусть обводит лотос Хари. Совершив этот устав, пусть почтит своего наставника: даст золото, одежды, кафтан с тюрбаном, сандалии, зонт, перстень, сосуд для воды, трапезу, тамбулу, семь злаков и дакшину. Почтив наставника и владыку богов, пусть совершит бдение Хари, с пением и танцем, со всеми услугами. На исходе ночи, поднеся божеству по правилу, совершив омовение и прочий обряд, пусть вкушает вместе с брахманами. О дваждырождённый, услышав это дивное сказание о трисприше, вздымающее волоски, человек обретает заслугу, рождающуюся от омовения в Ганге. Тысячи ашвамедх и сотни ваджапей — тот плод обретает он постом на триспришу. Соединённый со всеми — родом отца, родом матери и своим собственным, — он величается в мире Вишну. Какая заслуга в коти тиртх и какой плод в коти святых мест…»

संस्करण

77180132fbee · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:13:53 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से