पद्मपुराण
The Glory of the Śravaṇa Dvādaśī Vow6.69.1-11
3854 / 5781
Linuxपन्ने पलटें
पद्मपुराण · 6.69.1-11

नारद उवाच

देवनागरी

उपवाससमर्थानां सदैवामरसत्तम । एका या द्वादशी पुण्या तां वदस्व ममानघ
मासि भाद्रपदे शुक्ले द्वादशी श्रवणान्विता । सा वै सर्वदा पुण्या ह्युपवासे महाफला
सङ्गमे सरितां स्नात्वा द्वादशीं तामुपोषितः । अयत्नात्समवाप्नोति द्वादशद्वादशीफलम्
बुधश्रवणसंयुक्ता या च वै द्वादशी भवेत् । अतीव महती तस्यां कृतं सर्वमथाक्षयम्
द्वादशी श्रवणोपेता यदा भवति नारद । सङ्गमे सरितां स्नात्वा लभेद्रोदानजं फलम्
जलपूर्णं तदा कुम्भं स्थापयित्वा विचक्षणः । तस्योपरि न्यसेत्पात्रं स्थापयित्वा जनार्दनम्
ततस्तस्याग्रतो देयं नैवेद्यं घृतपाचितम् । नवकुम्भान्सोदकांश्च दद्याच्छक्त्या विचक्षणः
एवं सम्पूज्य गोविन्दं जागरं तत्र कारयेत् । प्रभाते विमले स्नात्वा सम्पूज्य गरुडध्वजम्
पुष्पधूपादिनैवेद्यैः फलैर्वस्त्रैः सुशोभनैः । पुष्पाञ्जलिं ततो दद्यान्मन्त्रमेतमुदीरयेत्
नमो नमस्ते गोविन्द बुधश्रवणसंयुत । अघौघसंक्षयं कृत्वा सर्वसौख्यप्रदो भव
अन्नं तु ब्राह्मणे पूतं वेदवेदाङ्गपारगे । पुराणज्ञे विशेषेण विधिवत्संप्रदापयेत्

लिप्यंतरण (IAST)

upavāsasamarthānāṃ sadaivāmarasattama | ekā yā dvādaśī puṇyā tāṃ vadasva mamānagha
māsi bhādrapade śukle dvādaśī śravaṇānvitā | sā vai sarvadā puṇyā hyupavāse mahāphalā
saṅgame saritāṃ snātvā dvādaśīṃ tāmupoṣitaḥ | ayatnātsamavāpnoti dvādaśadvādaśīphalam
budhaśravaṇasaṃyuktā yā ca vai dvādaśī bhavet | atīva mahatī tasyāṃ kṛtaṃ sarvamathākṣayam
dvādaśī śravaṇopetā yadā bhavati nārada | saṅgame saritāṃ snātvā labhedrodānajaṃ phalam
jalapūrṇaṃ tadā kumbhaṃ sthāpayitvā vicakṣaṇaḥ | tasyopari nyasetpātraṃ sthāpayitvā janārdanam
tatastasyāgrato deyaṃ naivedyaṃ ghṛtapācitam | navakumbhānsodakāṃśca dadyācchaktyā vicakṣaṇaḥ
evaṃ sampūjya govindaṃ jāgaraṃ tatra kārayet | prabhāte vimale snātvā sampūjya garuḍadhvajam
puṣpadhūpādinaivedyaiḥ phalairvastraiḥ suśobhanaiḥ | puṣpāñjaliṃ tato dadyānmantrametamudīrayet
namo namaste govinda budhaśravaṇasaṃyuta | aghaughasaṃkṣayaṃ kṛtvā sarvasaukhyaprado bhava
annaṃ tu brāhmaṇe pūtaṃ vedavedāṅgapārage | purāṇajñe viśeṣeṇa vidhivatsaṃpradāpayet

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
उपवास-समर्थानाम्upavāsa-samarthānāmдля неспособных к посту
सदाsadāвсегда
एवevaименно
अमर-सत्तमamara-sattamaо лучший из бессмертных
एकाekāодна
याкоторая
द्वादशीdvādaśīдвадаши
पुण्याpuṇyāблагая
ताम्tāmеё
वदस्वvadasvaскажи
ममmamaмне
अनघanaghaо безгрешный
मासिmāsiв месяце
भाद्रपदेbhādrapadeбхадрапада
शुक्लेśukleв светлую
श्रवण-अन्विताśravaṇa-anvitāсопряжённая со Шраваной
साона
वैvaiже
सर्वदाsarvadāвсегда
हिhiведь
उपवासेupavāseпри посте
महा-फलाmahā-phalāвесьма плодоносна
सङ्गमेsaṅgameу слияния
सरिताम्saritāmрек
स्नात्वाsnātvāомывшись
द्वादशीम्dvādaśīmдвадаши
ताम्tāmту
उपोषितःupoṣitaḥотпостившийся
अ-यत्नात्a-yatnātбез усилия
समवाप्नोतिsamavāpnotiобретает
द्वादश-द्वादशी-फलम्dvādaśa-dvādaśī-phalamплод двенадцати двадаши
बुध-श्रवण-संयुक्ताbudha-śravaṇa-saṃyuktāсопряжённая с Будхой и Шраваной
याкакая
caи
भवेत्bhavetбывает
अतीवatīvaвесьма
महतीmahatīвеликая
तस्याम्tasyāmв неё
कृतम्kṛtamсовершённое
सर्वम्sarvamвсё
अथathaзатем
अ-क्षयम्a-kṣayamнетленно
श्रवण-उपेताśravaṇa-upetāсопряжённая со Шраваной
यदाyadāкогда
भवतिbhavatiбывает
नारदnāradaо Нарада
लभेत्labhetобретает
गो-दान-जम्go-dāna-jamрождённый даром коровы
फलम्phalamплод
जल-पूर्णम्jala-pūrṇamполный воды
तदाtadāтогда
कुम्भम्kumbhamкувшин
स्थापयित्वाsthāpayitvāпоставив
विचक्षणःvicakṣaṇaḥсведущий
तस्यtasyaего
उपरिupariсверху
न्यसेत्nyasetпусть положит
पात्रम्pātramсосуд
जनार्दनम्janārdanamДжанардану
ततःtataḥзатем
तस्यtasyaпред ним
अग्रतःagrataḥвпереди
देयम्deyamдолжно быть дано
नैवेद्यम्naivedyamподношение
घृत-पाचितम्ghṛta-pācitamсваренное на топлёном масле
नव-कुम्भान्nava-kumbhānдевять кувшинов
स-उदकान्sa-udakānс водою
दद्यात्dadyātпусть даст
शक्त्याśaktyāпо силам
एवम्evamтак
सम्पूज्यsampūjyaпочтив
गोविन्दम्govindamГовинду
जागरम्jāgaramбдение
तत्रtatraтам
कारयेत्kārayetпусть совершит
प्रभातेprabhāteна рассвете
विमलेvimaleясном
गरुड-ध्वजम्garuḍa-dhvajamносящего знамя с Гарудой
पुष्प-धूप-आदि-नैवेद्यैःpuṣpa-dhūpa-ādi-naivedyaiḥцветами, благовониями и подношениями
फलैःphalaiḥплодами
वस्त्रैःvastraiḥодеждами
सु-शोभनैःsu-śobhanaiḥпрекрасными
पुष्प-अञ्जलिम्puṣpa-añjalimгорсть цветов
मन्त्रम्mantramмантру
एतम्etamэту
उदीरयेत्udīrayetпусть произнесёт
नमः नमःnamaḥ namaḥпоклон, поклон
तेteтебе
गोविन्दgovindaо Говинда
बुध-श्रवण-संयुतbudha-śravaṇa-saṃyutaсопряжённый с Будхой и Шраваной
अघ-ओघ-संक्षयम्agha-ogha-saṃkṣayamуничтожение потока зол
कृत्वाkṛtvāсовершив
सर्व-सौख्य-प्रदःsarva-saukhya-pradaḥдающим всякое счастье
भवbhavaбудь
अन्नम्annamпища
तुtuже
ब्राह्मणेbrāhmaṇeбрахману
पूतम्pūtamчистая
वेद-वेदाङ्ग-पार-गेveda-vedāṅga-pāra-geпревзошедшему Веды и веданги
पुराण-ज्ञेpurāṇa-jñeзнающему пураны
विशेषेणviśeṣeṇaв особенности
विधि-वत्vidhi-vatпо уставу
सम्प्रदापयेत्sampradāpayetпусть даст
अनुवाद

«Для тех, кто вовсе не способен к посту, о лучший из бессмертных, — та одна благая двадаши, скажи мне о ней, о безгрешный». — «В месяце бхадрапада, в светлую половину, двадаши, сопряжённая со Шраваной, — она всегда благая и весьма плодоносна при посте. Омывшись у слияния рек и отпостившись в ту двадаши, человек без усилия обретает плод двенадцати двадаши. А когда двадаши сопряжена с Будхой и Шраваной, она весьма велика, и всё совершённое в неё нетленно. Когда двадаши бывает сопряжена со Шраваной, о Нарада, омывшись у слияния рек, обретает он плод дара коровы. Тогда, поставив кувшин, полный воды, пусть сведущий положит сверху сосуд и поставит Джанардану. Затем пред ним должно быть дано подношение, сваренное на топлёном масле; и пусть по силам даст он девять кувшинов с водою. Так почтив Говинду, пусть совершит там бдение; а на ясном рассвете, омывшись и почтив носящего знамя с Гарудой цветами, благовониями и подношениями, плодами и прекрасными одеждами, пусть поднесёт горсть цветов и произнесёт эту мантру: „Поклон, поклон тебе, о Говинда, сопряжённый с Будхой и Шраваной! Совершив уничтожение потока зол, будь дающим всякое счастье“. И пусть по уставу даст чистую пищу брахману, превзошедшему Веды и веданги, а в особенности знающему пураны».

संस्करण

2c5755dff644 · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:13:56 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से