पद्मपुराण
The Single Combats of the Gaṇas and the Daityas6.101.1-7
4022 / 5781
Linuxपन्ने पलटें
पद्मपुराण · 6.101.1-7

नारद उवाच

देवनागरी

ते गणाधिपतीन्दृष्ट्वा नन्दिमुखान्षण्मुखान् । अमर्षादभ्यधावन्त द्वन्द्वयुद्धाय दानवाः
नन्दिनं कालनेमिश्च शुम्भो लम्बोदरं तथा । निशुम्भः षण्मुखं वेगादभ्यधावत दंशितः
निशुम्भः कार्तिकेयस्य मयूरं पञ्चभिः शरैः । हृदि विव्याध वेगेन मूर्च्छितः स पपात च
ततः शक्तिधरः शक्तिं यावज्जग्राह रोषितः । तावन्निशुम्भो वेगेन स्वशक्त्या तमपातयत्
ततो नन्दीश्वरो बाणैः कालनेमिमविध्यत । सप्तभिश्च हयान्केतूंस्त्रिभिः सारथिमच्छिनत्
कालनेमिस्तु संक्रुद्धो धनुश्चिच्छेद नन्दिनः । तदपास्य स शूलेन तं वक्षस्यहनद्दृढम्
स शूलभिन्नहृदयो हताश्वो हतसारथिः । अद्रेः शिखरमामुच्य शैलादिं सोऽप्यपातयत् । अथ शुम्भो गणेशश्च रथमूषकवाहनौ । युध्यमानौ शरव्रातैः परस्परमविध्यताम्

लिप्यंतरण (IAST)

te gaṇādhipatīndṛṣṭvā nandimukhānṣaṇmukhān | amarṣādabhyadhāvanta dvandvayuddhāya dānavāḥ
nandinaṃ kālanemiśca śumbho lambodaraṃ tathā | niśumbhaḥ ṣaṇmukhaṃ vegādabhyadhāvata daṃśitaḥ
niśumbhaḥ kārtikeyasya mayūraṃ pañcabhiḥ śaraiḥ | hṛdi vivyādha vegena mūrcchitaḥ sa papāta ca
tataḥ śaktidharaḥ śaktiṃ yāvajjagrāha roṣitaḥ | tāvanniśumbho vegena svaśaktyā tamapātayat
tato nandīśvaro bāṇaiḥ kālanemimavidhyata | saptabhiśca hayānketūṃstribhiḥ sārathimacchinat
kālanemistu saṃkruddho dhanuściccheda nandinaḥ | tadapāsya sa śūlena taṃ vakṣasyahanaddṛḍham
sa śūlabhinnahṛdayo hatāśvo hatasārathiḥ | adreḥ śikharamāmucya śailādiṃ so'pyapātayat | atha śumbho gaṇeśaśca rathamūṣakavāhanau | yudhyamānau śaravrātaiḥ parasparamavidhyatām

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
तेteте
गणाधिपतीन्gaṇādhipatīnвладык ганов
दृष्ट्वाdṛṣṭvāувидев
नन्दिnandiНанди
मुखान्mukhānво главе с
षण्मुखान्ṣaṇmukhānс Шестиликим
अमर्षाद्amarṣādот негодования
अभ्यधावन्तabhyadhāvantaринулись
द्वन्द्वdvandvaна поединок
युद्धायyuddhāyaдля боя
दानवाःdānavāḥданавы
नन्दिनंnandinaṃна Нанди
कालनेमिश्kālanemiśКаланеми
caи
शुम्भोśumbhoШумбха
लम्बोदरंlambodaraṃна Толстобрюхого
तथाtathāтакже
निशुम्भःniśumbhaḥНишумбха
षण्मुखंṣaṇmukhaṃна Шестиликого
वेगाद्vegādстремительно
अभ्यधावतabhyadhāvataринулся
दंशितःdaṃśitaḥв доспехе
निशुम्भःniśumbhaḥНишумбха
कार्तिकेयस्यkārtikeyasyaКартикеи
मयूरंmayūraṃпавлина
पञ्चभिःpañcabhiḥпятью
शरैःśaraiḥстрелами
हृदिhṛdiв сердце
विव्याधvivyādhaпронзил
वेगेनvegenaстремительно
मूर्च्छितःmūrcchitaḥлишившийся чувств
saон
पपातpapātaупал
caи
ततःtataḥзатем
शक्तिधरःśaktidharaḥДержащий копьё
शक्तिंśaktiṃкопьё
यावज्yāvajедва
जग्राहjagrāhaвзял
रोषितःroṣitaḥразгневанный
तावन्tāvanтотчас
निशुम्भोniśumbhoНишумбха
वेगेनvegenaстремительно
स्वsvaсвоим
शक्त्याśaktyāкопьём
तम्tamего
अपातयत्apātayatсбил
ततोtatoзатем
नन्दीश्वरोnandīśvaroНандишвара
बाणैःbāṇaiḥстрелами
कालनेमिम्kālanemimКаланеми
अविध्यतavidhyataпронзил
सप्तभिश्saptabhiśсемью
caи
हयान्hayānконей
केतूंस्ketūṃsстяги
त्रिभिःtribhiḥтремя
सारथिम्sārathimвозницу
अच्छिनत्acchinatсрезал
कालनेमिस्kālanemisКаланеми
तुtuже
संक्रुद्धोsaṃkruddhoвесьма разгневанный
धनुश्dhanuśлук
चिच्छेदcicchedaрассёк
नन्दिनःnandinaḥНанди
तद्tadего
अपास्यapāsyaотбросив
saон
शूलेनśūlenaкопьём
तंtaṃего
वक्षस्य्vakṣasyв грудь
अहनद्ahanadударил
दृढम्dṛḍhamкрепко
saон
शूलśūlaкопьём
भिन्नbhinnaпробитым
हृदयोhṛdayoс сердцем
हताश्वोhatāśvoс убитыми конями
हतhataубитым
सारथिःsārathiḥс возницей
अद्रेःadreḥгоры
शिखरम्śikharamвершину
आमुच्यāmucyaметнув
शैलादिंśailādiṃсына Шилады
सोsoон
ऽप्य्'pyже
अपातयत्apātayatсбил
अथathaзатем
शुम्भोśumbhoШумбха
गणेशश्gaṇeśaśГанеша
caи
रथrathaна колеснице
मूषकmūṣakaна мыши
वाहनौvāhanauездящие
युध्यमानौyudhyamānauсражающиеся
शरव्रातैःśaravrātaiḥмножествами стрел
परस्परम्parasparamдруг друга
अविध्यताम्avidhyatāmпронзали
अनुवाद

Увидев владык ганов во главе с Нанди и Шестиликим, данавы от негодования ринулись на поединок. Каланеми — на Нанди, Шумбха — на Толстобрюхого, а Нишумбха, в доспехе, стремительно ринулся на Шестиликого. Нишумбха пятью стрелами стремительно пронзил в сердце павлина Картикеи, и тот упал, лишившись чувств. Затем, едва разгневанный Держащий копьё взял копьё, — тотчас Нишумбха стремительно сбил его своим копьём. Затем Нандишвара пронзил Каланеми стрелами: семью срезал коней и стяги, тремя — возницу. А Каланеми, весьма разгневанный, рассёк лук Нанди и, отбросив его, крепко ударил его копьём в грудь. И тот, с пробитым копьём сердцем, с убитыми конями и возницей, метнув горную вершину, сбил сына Шилады. Затем Шумбха и Ганеша, ездящие на колеснице и на мыши, сражаясь, пронзали друг друга множествами стрел.

संस्करण

1c396ac30450 · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:13:58 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से