पद्मपुराण
The Death of Jalandhara and the Hymn to Prakṛti6.104.9-15
4035 / 5781
Linuxपन्ने पलटें
पद्मपुराण · 6.104.9-15

देवा ऊचुः

देवनागरी

यावद्रुद्रः प्रचिच्छेद तस्य बाणांस्त्वरान्वितः । तावत्स परिघेणाशु जघान वृषभं बली
वृषस्तेन प्रहारेण परावृत्तो रणाङ्गणात् । रुद्रेणाकृष्यमाणोऽपि न तस्थौ रणभूमिषु
ततः परमसंक्रुद्धो रुद्रो रौद्रवपुर्धरः । चक्रं सुदर्शनं वेगाच्चिक्षेपादित्यवर्चसम्
प्रदहद्रोदसी वेगात्तदासाद्य जलन्धरम् । जहार तच्छिरः कायान्महदायतलोचनम्
रथात्कायः पपातोर्व्यां नादयन्वसुधातलम् । तेजश्च निर्गतं देहात्तदीशे लयमागतम्
दृष्ट्वा देहोद्भवं तेजस्तद्गौरीशे लयं गतम् । अथ चन्द्रादयो देवा हर्षादुत्फुल्ललोचनाः । प्रणम्य शिरसा रुद्रं शशंसुर्विष्णुचेष्टितम्
महादेव त्वया देवा रक्षिताः शत्रुजाद्भयात् । किंचिदन्यत्समुद्भूतं तत्र किं करवामहै

लिप्यंतरण (IAST)

yāvadrudraḥ praciccheda tasya bāṇāṃstvarānvitaḥ | tāvatsa parigheṇāśu jaghāna vṛṣabhaṃ balī
vṛṣastena prahāreṇa parāvṛtto raṇāṅgaṇāt | rudreṇākṛṣyamāṇo'pi na tasthau raṇabhūmiṣu
tataḥ paramasaṃkruddho rudro raudravapurdharaḥ | cakraṃ sudarśanaṃ vegāccikṣepādityavarcasam
pradahadrodasī vegāttadāsādya jalandharam | jahāra tacchiraḥ kāyānmahadāyatalocanam
rathātkāyaḥ papātorvyāṃ nādayanvasudhātalam | tejaśca nirgataṃ dehāttadīśe layamāgatam
dṛṣṭvā dehodbhavaṃ tejastadgaurīśe layaṃ gatam | atha candrādayo devā harṣādutphullalocanāḥ | praṇamya śirasā rudraṃ śaśaṃsurviṣṇuceṣṭitam
mahādeva tvayā devā rakṣitāḥ śatrujādbhayāt | kiṃcidanyatsamudbhūtaṃ tatra kiṃ karavāmahai

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
यावद्yāvadпокуда
रुद्रःrudraḥРудра
प्रचिच्छेदpracicchedaрассекал
तस्यtasyaего
बाणांस्bāṇāṃsстрелы
त्वरान्वितःtvarānvitaḥпоспешный
तावत्tāvatтем временем
saтот
परिघेणाशुparigheṇāśuперекладиною скоро
जघानjaghānaударил
वृषभंvṛṣabhaṃбыка
बलीbalīсильный
वृषस्vṛṣasбык
तेनtenaтем
प्रहारेणprahāreṇaударом
परावृत्तोparāvṛttoповернувший вспять
रणraṇaбитвы
अङ्गणात्aṅgaṇātсо двора
रुद्रेणाकृष्यमाणोrudreṇākṛṣyamāṇoРудрою удерживаемый
ऽपि'piхоть и
naне
तस्थौtasthauустоял
रणraṇaбитвы
भूमिषुbhūmiṣuна полях
ततःtataḥзатем
परमparamaвесьма
संक्रुद्धोsaṃkruddhoразгневанный
रुद्रोrudroРудра
रौद्रraudraгрозный
वपुर्vapurоблик
धरःdharaḥносящий
चक्रंcakraṃдиск
सुदर्शनंsudarśanaṃСударшану
वेगाच्vegācстремительно
चिक्षेपादित्यcikṣepādityaметнул, солнца
वर्चसम्varcasamблеска
प्रदहद्pradahadсжигающий
रोदसीrodasīнебо и землю
वेगात्vegātстремительно
तद्tadтот
आसाद्यāsādyaнастигнув
जलन्धरम्jalandharamДжаландхару
जहारjahāraунёс
तच्tacего
छिरःchiraḥголову
कायान्kāyānот тела
महद्mahadвеликую
आयतāyataс продолговатыми
लोचनम्locanamочами
रथात्rathātс колесницы
कायःkāyaḥтуловище
पपातोर्व्यांpapātorvyāṃупало на землю
नादयन्nādayanоглашая
वसुधातलम्vasudhātalamлоно земли
तेजश्tejaśжар
caи
निर्गतंnirgataṃвышедший
देहात्dehātиз тела
तद्tadтот
ईशेīśeво владыку
लयम्layamк растворению
आगतम्āgatamпришёл
दृष्ट्वाdṛṣṭvāувидев
देहdehaтела
उद्भवंudbhavaṃиз
तेजस्tejasжар
तद्tadтот
गौरीशेgaurīśeво владыку Гаури
लयंlayaṃк растворению
गतम्gatamпришедший
अथathaзатем
चन्द्रादयोcandrādayoЧандра и прочие
देवाdevāбоги
हर्षाद्harṣādот радости
उत्फुल्लutphullaс расцветшими
लोचनाःlocanāḥочами
प्रणम्यpraṇamyaпоклонившись
शिरसाśirasāголовою
रुद्रंrudraṃРудре
शशंसुर्śaśaṃsurповедали
विष्णुviṣṇuВишну
चेष्टितम्ceṣṭitamдеяние
महादेवmahādevaо великий бог
त्वयाtvayāтобою
देवाdevāбоги
रक्षिताःrakṣitāḥохранены
शत्रुजाद्śatrujādот врага рождённого
भयात्bhayātстраха
किंचिद्kiṃcidнечто
अन्यत्anyatиное
समुद्भूतंsamudbhūtaṃвозникло
तत्रtatraтам
किंkiṃчто
करवामहैkaravāmahaiнам делать
अनुवाद

Покуда поспешный Рудра рассекал его стрелы, тем временем сильный тот скоро ударил перекладиною быка. Бык, повернувший от того удара вспять со двора битвы, — хоть и удерживаемый Рудрою, не устоял на полях битвы. Тогда весьма разгневанный Рудра, носящий грозный облик, стремительно метнул диск Сударшану, блеска солнца. Сжигая небо и землю, тот стремительно настиг Джаландхару и унёс от тела его великую голову с продолговатыми очами. Туловище упало с колесницы на землю, оглашая лоно земли; а жар, вышедший из тела, пришёл к растворению во владыке. Увидев, что тот жар из тела растворился во владыке Гаури, Чандра и прочие боги, с очами, расцветшими от радости, поклонились головою Рудре и поведали деяние Вишну: «О великий бог, тобою охранены боги от страха, рождённого врагом. Но возникло там и нечто иное — что нам делать?»

संस्करण

9d3e9d32c0c0 · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:13:58 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से