पद्मपुराण
The Story of Kāñcanamālinī6.126.9-16
4193 / 5781
Linuxपन्ने पलटें
पद्मपुराण · 6.126.9-16
देवनागरी

पञ्च वा सप्त वाहानि चन्द्रवद्वर्धते फलम् । संप्राप्ते मकरादित्ये पुण्ये पुण्यप्रदे नृणाम् ॥
सत्कार्यास्तिथयः सर्वाः स्नानदानादिकर्मसु । कर्तारं दापयन्तीह ह्यक्षयं शाश्वतं पदम् ॥
तस्मान्माघे बहिः स्नायादात्मनो हितकाम्यया । अथातः संप्रवक्ष्यामि माघस्नानविधिं परम् ॥
कर्तव्यो नियमः कश्चिद्व्रतरूपी नरोत्तमैः । फलातिशयहेतोर्वै किंचिद्भोज्यं त्यजेद्बुधः ॥
भूमौ शयीत होतव्यमाज्यं तिलविमिश्रितम् । त्रिकालं चार्चयेद्विष्णुं वासुदेवं सनातनम् ॥
दातव्यो दीपकोऽखण्डो देवमुद्दिश्य माधवम् । इन्धनं कम्बलं वस्त्रमुपानत्कुङ्कुमं घृतम् ॥
तैलं कार्पासकोष्ठं च तूलीं तूलवटीं पटीम् । अन्नं चैव यथाशक्ति देयं माघे नराधिप ॥
सुवर्णं रत्तिकामात्रं दद्याद्वेदविदे तथा । तद्दानमक्षयं राजन्समुद्र इव सर्वदा ॥

लिप्यंतरण (IAST)

pañca vā sapta vāhāni candravadvardhate phalam | saṃprāpte makarāditye puṇye puṇyaprade nṛṇām ||
satkāryāstithayaḥ sarvāḥ snānadānādikarmasu | kartāraṃ dāpayantīha hyakṣayaṃ śāśvataṃ padam ||
tasmānmāghe bahiḥ snāyādātmano hitakāmyayā | athātaḥ saṃpravakṣyāmi māghasnānavidhiṃ param ||
kartavyo niyamaḥ kaścidvratarūpī narottamaiḥ | phalātiśayahetorvai kiṃcidbhojyaṃ tyajedbudhaḥ ||
bhūmau śayīta hotavyamājyaṃ tilavimiśritam | trikālaṃ cārcayedviṣṇuṃ vāsudevaṃ sanātanam ||
dātavyo dīpako'khaṇḍo devamuddiśya mādhavam | indhanaṃ kambalaṃ vastramupānatkuṅkumaṃ ghṛtam ||
tailaṃ kārpāsakoṣṭhaṃ ca tūlīṃ tūlavaṭīṃ paṭīm | annaṃ caiva yathāśakti deyaṃ māghe narādhipa ||
suvarṇaṃ rattikāmātraṃ dadyādvedavide tathā | taddānamakṣayaṃ rājansamudra iva sarvadā ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
पञ्चpañcaпять
वाили
सप्तsaptaсемь
वाили
अहानिahāniдней
चन्द्रवद्candravadкак месяц
वर्धतेvardhateрастёт
फलम्phalamплод
संप्राप्तेsaṃprāpteпри наступившем
मकरmakaraв Макаре
आदित्येādityeсолнце
पुण्येpuṇyeсвятом
पुण्यpuṇyaзаслугу
प्रदेpradeдающем
नृणाम्nṛṇāmлюдям
सत्कार्यास्satkāryāsдолжны быть почтены
तिथयःtithayaḥтитхи
सर्वाःsarvāḥвсе
स्नानsnānaомовения
दानdānaдаяния
आदिādiи прочих
कर्मसुkarmasuв делах
कर्तारंkartāraṃсовершающего
दापयन्तिdāpayantiнаделяют
इहihaздесь
ह्य्hyведь
अक्षयंakṣayaṃнетленной
शाश्वतंśāśvataṃвечной
पदम्padamобителью
तस्मान्tasmānпотому
माघेmāgheв магху
बहिःbahiḥснаружи
स्नायाद्snāyādпусть омывается
आत्मनोātmanoсебе
हितhitaблага
काम्ययाkāmyayāиз желания
अथातःathātaḥитак
संप्रवक्ष्यामिsaṃpravakṣyāmiизреку
माघmāghaмагхе
स्नानsnānaомовения
विधिंvidhiṃустав
परम्paramвысший
कर्तव्योkartavyoдолжно твориться
नियमःniyamaḥправило
कश्चिद्kaścidкакое-либо
व्रतvrataобета
रूपीrūpīв виде
नरोत्तमैःnarottamaiḥлучшими из людей
फलphalaплода
अतिशयatiśayaпреизбытка
हेतोर्hetorради
वैvaiже
किंचिद्kiṃcidчто-нибудь
भोज्यंbhojyaṃиз яств
त्यजेद्tyajedпусть оставит
बुधःbudhaḥразумный
भूमौbhūmauна земле
शयीतśayītaпусть спит
होतव्यम्hotavyamдолжно возливаться
आज्यंājyaṃтоплёное масло
तिलtilaсезамом
विमिश्रितम्vimiśritamсмешанное
त्रिकालंtrikālaṃтрижды в день
caи
अर्चयेद्arcayedпусть почитает
विष्णुंviṣṇuṃВишну
वासुदेवंvāsudevaṃВасудеву
सनातनम्sanātanamизвечного
दातव्योdātavyoдолжен ставиться
दीपकोdīpakoсветильник
ऽखण्डो'khaṇḍoнеугасимый
देवम्devamбога
उद्दिश्यuddiśyaуказав
माधवम्mādhavamМадхаву
इन्धनंindhanaṃдрова
कम्बलंkambalaṃпокрывало
वस्त्रम्vastramодежду
उपानत्upānatобувь
कुङ्कुमंkuṅkumaṃкункуму
घृतम्ghṛtamмасло
तैलंtailaṃмасло
कार्पासkārpāsaхлопковое
कोष्ठंkoṣṭhaṃхранилище
caи
तूलींtūlīṃтюфяк
तूलtūlaватную
वटींvaṭīṃподстилку
पटीम्paṭīmткань
अन्नंannaṃпищу
चैवcaivaи же
यथाशक्तिyathāśaktiпо силе
देयंdeyaṃдолжно даваться
माघेmāgheв магху
नराधिपnarādhipaо владыка людей
सुवर्णंsuvarṇaṃзолото
रत्तिकाrattikāс зёрнышко
मात्रंmātraṃвеличиной
दद्याद्dadyādпусть даст
वेदvedaВеду
विदेvideзнающему
तथाtathāтакже
तद्tadто
दानम्dānamдаяние
अक्षयंakṣayaṃнетленно
राजन्rājanо царь
समुद्रsamudraокеан
इवivaкак
सर्वदाsarvadāвсегда
अनुवाद

«Пять или семь дней — и плод растёт, как месяц. Когда наступает святое и дающее людям заслугу солнце в Макаре, должны быть почтены все титхи в делах омовения, даяния и прочих: они наделяют совершающего нетленной и вечной обителью. Потому в магху пусть омывается снаружи, желая себе блага. Итак, изреку высший устав омовения в магху. Лучшими из людей должно приниматься какое-нибудь правило в виде обета; и ради преизбытка плода пусть разумный оставит что-нибудь из яств. Пусть спит на земле; должно возливать топлёное масло, смешанное с сезамом; трижды в день пусть почитает Вишну — извечного Васудеву. Должен ставиться неугасимый светильник, указанный богу Мадхаве. Дрова, покрывало, одежду, обувь, кункуму, топлёное масло, масло и хлопковое хранилище, тюфяк, ватную подстилку и ткань, а также пищу — по силе должно давать в магху, о владыка людей. И пусть даст знающему Веду золото хоть с зёрнышко величиной: то даяние нетленно, о царь, как океан, — навсегда».

संस्करण

96d1cb197ab5 · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:13:59 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से