उत्पलाक्षसहस्राक्षं जातं वै रैवते गिरौ । गङ्गायां पितृतीर्थं च विष्णुपादोद्भवं तथा ॥
विपाशायां विपापा च पाटले पुण्ड्रवर्धनम् । नारायणं सुपार्श्वे तु त्रिकूटे विष्णुमन्दिरम् ॥
विपुले विपुलं नाम कल्याणं मलयाचले । कौरवं कोटितीर्थे च सुगन्धं गन्धमादने ॥
कुब्जाम्रके त्रिसन्ध्यं तु गङ्गाद्वारे हरिप्रियम् । शैलं विन्ध्यप्रदेशे तु बदर्यां सारस्वतं स्मृतम् ॥
कालिन्द्यां कालरूपं च सह्ये वै सायकं स्मृतम् । चान्द्रं चन्द्रप्रदेशे तु रमणं तीर्थनायकम् ॥
utpalākṣasahasrākṣaṃ jātaṃ vai raivate girau | gaṅgāyāṃ pitṛtīrthaṃ ca viṣṇupādodbhavaṃ tathā ||
vipāśāyāṃ vipāpā ca pāṭale puṇḍravardhanam | nārāyaṇaṃ supārśve tu trikūṭe viṣṇumandiram ||
vipule vipulaṃ nāma kalyāṇaṃ malayācale | kauravaṃ koṭitīrthe ca sugandhaṃ gandhamādane ||
kubjāmrake trisandhyaṃ tu gaṅgādvāre haripriyam | śailaṃ vindhyapradeśe tu badaryāṃ sārasvataṃ smṛtam ||
kālindyāṃ kālarūpaṃ ca sahye vai sāyakaṃ smṛtam | cāndraṃ candrapradeśe tu ramaṇaṃ tīrthanāyakam ||
Утпалакша и Сахасракша возникли на горе Райвата. На Ганге — тиртха предков и та, что возникла от стопы Вишну. На Випаше — Випапа, в Патале — Пундравардхана. На Супаршве — Нараяна, на Трикуте — Вишнумандира. На Випуле — тиртха по имени Випула, на горе Малая — Кальяна. В Котитиртхе — Каурава, на Гандхамадане — Сугандха. В Кубджамраке — Трисандхья, у Врат Ганги — Хариприя. В краю Виндхьи — Шайла, в Бадари признана Сарасвата. На Калинди — Каларупа, на Сахье признана Саяка. В краю Чандры — Чандра, а Рамана — владычица тиртх.
0f37a735309f · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:14:00 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Перечень идёт ровно, без остановок и восклицаний, и в этой ровности его достоинство: он и составлен для того, чтобы ничего не пропустить. Имена говорят сами — Випапа значит «безгрешная», Хариприя «милая Хари», тиртха предков на Ганге названа прямо по назначению. Названо и то, что от стопы Вишну: сама Ганга здесь стоит в одном ряду с прочими, как одно из мест, а не как исключение.