मन्मथं हेमकूटे तु कुमुदे सत्यवादनम् । वन्दन्त्यामाश्वकं तीर्थं विन्ध्ये वै मातृकं स्मृतम् ॥ चित्ते ब्रह्ममयं तीर्थं तीर्थानां पावनं स्मृतम् । एतेषां सर्वतीर्थानामुत्तमं शृणु सुन्दरि ॥
विष्णोर्नामसमं तीर्थं न भूतं न भविष्यति । ब्रह्महा हेमहारी वा बालहा गोघ्न एव च ॥
मुच्यते नाममात्रेण प्रसादात्केशवस्य तु । कलौ द्वारवती रम्या धन्यो देवो जनार्दनः ॥
ये पश्यन्ति नरा देवं मुक्तिस्तेषां सुनिश्चला । एवं धन्यतमं देवं विष्णुं सर्वेश्वरं प्रभुम् ॥
manmathaṃ hemakūṭe tu kumude satyavādanam | vandantyāmāśvakaṃ tīrthaṃ vindhye vai mātṛkaṃ smṛtam || citte brahmamayaṃ tīrthaṃ tīrthānāṃ pāvanaṃ smṛtam | eteṣāṃ sarvatīrthānāmuttamaṃ śṛṇu sundari ||
viṣṇornāmasamaṃ tīrthaṃ na bhūtaṃ na bhaviṣyati | brahmahā hemahārī vā bālahā goghna eva ca ||
mucyate nāmamātreṇa prasādātkeśavasya tu | kalau dvāravatī ramyā dhanyo devo janārdanaḥ ||
ye paśyanti narā devaṃ muktisteṣāṃ suniścalā | evaṃ dhanyatamaṃ devaṃ viṣṇuṃ sarveśvaraṃ prabhum ||
На Хемакуте — Манматха, в Кумуде — Сатьявадана, в Ванданти — тиртха Ашвака, на Виндхье признана Матрика. А тиртха, исполненная Брахмана, — в сердце, и она признана очищающей среди тиртх. О высшей же из всех этих тиртх слушай, о прекрасная: тиртхи, равной имени Вишну, не было и не будет. Убийца брахмана, похититель золота, убийца ребёнка, убийца коровы — освобождается одним лишь именем, милостью Кешавы. В Кали отрадна Дваравати, благословен бог Джанардана; люди, что видят этого бога, — освобождение их непреложно. Так благословеннейшего бога, Вишну, владыку всего, господина —
44d9add7cd20 · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:14:00 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
После сотни названных мест сказано главное: одна тиртха — в сердце, и она среди прочих названа очищающей. А высшей объявлено имя, к которому не нужно идти вовсе. Перечень тем самым не отменён, но поставлен на своё место: он для тех, кто может дойти, а имя — для всех. И названы четыре греха, которые обычно значатся как неискупимые; здесь сказано, что и они снимаются, и не заслугой, а милостью.