पद्मपुराण
The Glory of Dakṣiṇa-Kośalā6.214.32-43
4933 / 5781
Linuxपन्ने पलटें
पद्मपुराण · 6.214.32-43

ब्राह्मणाऊचुः

देवनागरी

तेऽपि श्रुत्वा महाभागा दाक्षिणात्या द्विजातयः । तस्यामनशनं कृत्वा तत्यजुः प्राकृतं वपुः
तदैव गरुडारूढः श्रीविष्णुः समुपागतः । विमानैः स्वगणैः सार्धं तावद्भिर्दीप्तिभास्वरैः
ते तं दृष्ट्वा समायान्तं विमानगणसंयुतम् । वपुषा दिव्यरूपेण दण्डवत्पतिता भुवि
तुष्टुवुश्च द्विजाः सर्वे दिव्यज्ञानवपुर्धराः । तं दिव्यरूपिणं देवं देववन्द्यपदाम्बुजम्
नमस्तेऽतसीपुष्पसङ्काशभासं तनुं बिभ्रत्पीतवासोवृताय । लसत्कुण्डलप्रोतनानोपलाय श्रुतौ चञ्चलाव्यापिनीलाम्बुदाय
भक्तिस्त्वदीया किल कल्पवल्ली समाश्रिता यच्छति चित्तवाञ्छितम् । यथा तथैव तव कोशला विभो जनैरुभे ते कृपया तवाप्यते
वन्दामहे ते चरणारविन्दं वृन्दारकैर्वन्दितमीश्वराद्यैः । विचिन्त्यमानं हृदि योगिवृन्दैः कन्दं परानन्दभुवो विमुक्तेः
प्राप्ताः कामं श्रीपते त्वत्स्वरूपं श्रीवत्साद्यैर्लक्षितं चारुचिह्नैः । वाञ्छामस्ते दासभावं तथापि प्राप्तं सर्वैरादृतं नारदाद्यैः
यत्सौख्यं ते दासभावं गतानां तन्नो लक्ष्म्या वक्षसोऽन्तर्वसन्त्याः । तज्जानाति श्रीपते शङ्कर एको नान्यो लोके येन तच्चानुभूतम्
मध्येऽस्माकं श्रीपते सेवकानां नीरागाणामप्यसौ माननीयः । अस्मात्तं ते नारदाद्या मुनीशास्त्वद्भक्तताप्तेर्लोकनाथं भजन्ते
कामं ब्रह्मानन्दमाप्तोऽन्तरात्मा त्वद्दास्ये नो तृप्तिमायाति शम्भुः । वारंवारं त्वद्गुणानाग्रहीतुं नृत्यत्युच्चैस्त्वत्परो भावयुक्तः
हेतोरस्माद्देहिनः स्वस्य दास्यं यत्प्राप्तानां नोर्मयः सम्भवन्ति । त्वच्चिह्नाङ्गौ द्वारपालौ तदीयौ मोहाद्धाम प्राप्य तौ तत्स्वकीयम्

लिप्यंतरण (IAST)

te'pi śrutvā mahābhāgā dākṣiṇātyā dvijātayaḥ | tasyāmanaśanaṃ kṛtvā tatyajuḥ prākṛtaṃ vapuḥ
tadaiva garuḍārūḍhaḥ śrīviṣṇuḥ samupāgataḥ | vimānaiḥ svagaṇaiḥ sārdhaṃ tāvadbhirdīptibhāsvaraiḥ
te taṃ dṛṣṭvā samāyāntaṃ vimānagaṇasaṃyutam | vapuṣā divyarūpeṇa daṇḍavatpatitā bhuvi
tuṣṭuvuśca dvijāḥ sarve divyajñānavapurdharāḥ | taṃ divyarūpiṇaṃ devaṃ devavandyapadāmbujam
namaste'tasīpuṣpasaṅkāśabhāsaṃ tanuṃ bibhratpītavāsovṛtāya | lasatkuṇḍalaprotanānopalāya śrutau cañcalāvyāpinīlāmbudāya
bhaktistvadīyā kila kalpavallī samāśritā yacchati cittavāñchitam | yathā tathaiva tava kośalā vibho janairubhe te kṛpayā tavāpyate
vandāmahe te caraṇāravindaṃ vṛndārakairvanditamīśvarādyaiḥ | vicintyamānaṃ hṛdi yogivṛndaiḥ kandaṃ parānandabhuvo vimukteḥ
prāptāḥ kāmaṃ śrīpate tvatsvarūpaṃ śrīvatsādyairlakṣitaṃ cārucihnaiḥ | vāñchāmaste dāsabhāvaṃ tathāpi prāptaṃ sarvairādṛtaṃ nāradādyaiḥ
yatsaukhyaṃ te dāsabhāvaṃ gatānāṃ tanno lakṣmyā vakṣaso'ntarvasantyāḥ | tajjānāti śrīpate śaṅkara eko nānyo loke yena taccānubhūtam
madhye'smākaṃ śrīpate sevakānāṃ nīrāgāṇāmapyasau mānanīyaḥ | asmāttaṃ te nāradādyā munīśāstvadbhaktatāpterlokanāthaṃ bhajante
kāmaṃ brahmānandamāpto'ntarātmā tvaddāsye no tṛptimāyāti śambhuḥ | vāraṃvāraṃ tvadguṇānāgrahītuṃ nṛtyatyuccaistvatparo bhāvayuktaḥ
hetorasmāddehinaḥ svasya dāsyaṃ yatprāptānāṃ normayaḥ sambhavanti | tvaccihnāṅgau dvārapālau tadīyau mohāddhāma prāpya tau tatsvakīyam

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
तेऽपिte'piи они
श्रुत्वाśrutvāуслышав
महाभागाmahābhāgāвеликие долею
दाक्षिणात्याdākṣiṇātyāюжане
द्विजातयःdvijātayaḥбрахманы
तस्याम्tasyāmв ней
अनशनंanaśanaṃпост до смерти
कृत्वाkṛtvāсовершив
तत्यजुःtatyajuḥоставили
प्राकृतंprākṛtaṃприродное
वपुःvapuḥтело
तदैवtadaivaтогда же
गरुडारूढःgaruḍārūḍhaḥвосседающий на Гаруде
श्रीविष्णुःśrīviṣṇuḥШри Вишну
समुपागतःsamupāgataḥявился
विमानैःvimānaiḥс колесницами
स्वगणैःsvagaṇaiḥсо своими спутниками
सार्धंsārdhaṃвместе
तावद्भिर्tāvadbhirстолькими
दीप्तिभास्वरैःdīptibhāsvaraiḥсияющими блеском
तेteони
तंtaṃего
दृष्ट्वाdṛṣṭvāувидев
समायान्तंsamāyāntaṃприближающегося
विमानगणसंयुतम्vimānagaṇasaṃyutamс сонмом колесниц
वपुषाvapuṣāтелом
दिव्यरूपेणdivyarūpeṇaс дивным обликом
दण्डवत्daṇḍavatкак палки
पतिताpatitāпали
भुविbhuviна землю
तुष्टुवुश्tuṣṭuvuśвосхвалили
caи
द्विजाःdvijāḥбрахманы
सर्वेsarveвсе
दिव्यज्ञानवपुर्धराःdivyajñānavapurdharāḥносящие тела дивного знания
दिव्यरूपिणंdivyarūpiṇaṃимеющего дивный облик
देवंdevaṃбога
देववन्द्यपदाम्बुजम्devavandyapadāmbujamчьи лотосные стопы чтимы богами
नमस्namasпоклон
तेteтебе
अतसीपुष्पसङ्काशभासंatasīpuṣpasaṅkāśabhāsaṃсиянием подобное цветку атаси
तनुंtanuṃтело
बिभ्रत्bibhratносящему
पीतवासोवृतायpītavāsovṛtāyaоблечённому в жёлтые одежды
लसत्कुण्डलप्रोतनानोपलायlasatkuṇḍalaprotanānopalāyaс блистающими серьгами, унизанными самоцветами
श्रुतौśrutauв ушах
चञ्चलाव्यापिनीलाम्बुदायcañcalāvyāpinīlāmbudāyaточно тёмная туча с играющей молнией
भक्तिस्bhaktisпреданность
त्वदीयाtvadīyāтебе
किलkilaведь
कल्पवल्लीkalpavallīлиана желаний
समाश्रिताsamāśritāпринятая
यच्छतिyacchatiдаёт
चित्तवाञ्छितम्cittavāñchitamжелаемое сердцем
यथाyathāкак
तथैवtathaivaтак же
तवtavaтвоя
कोशलाkośalāКошала
विभोvibhoо всеобъемлющий
जनैर्janairлюдьми
उभेubheобе
कृपयाkṛpayāмилостью
तवाप्यतेtavāpyateтвоею обретаются
वन्दामहेvandāmaheчтим
चरणारविन्दंcaraṇāravindaṃлотос стоп
वृन्दारकैर्vṛndārakairбогами
वन्दितम्vanditamчтимый
ईश्वराद्यैःīśvarādyaiḥво главе с владыками
विचिन्त्यमानंvicintyamānaṃсозерцаемый
हृदिhṛdiв сердце
योगिवृन्दैःyogivṛndaiḥсонмами йогов
कन्दंkandaṃкорень
परानन्दभुवोparānandabhuvoпочвы высшего блаженства
विमुक्तेःvimukteḥосвобождения
प्राप्ताःprāptāḥобретён
कामंkāmaṃвполне
श्रीपतेśrīpateо владыка Шри
त्वत्स्वरूपंtvatsvarūpaṃтвой собственный облик
श्रीवत्साद्यैर्śrīvatsādyairШриватсой и прочими
लक्षितंlakṣitaṃотмеченный
चारुचिह्नैःcārucihnaiḥдивными знаками
वाञ्छामस्vāñchāmasжелаем
तेteтвоего
दासभावंdāsabhāvaṃсостояния слуги
तथापिtathāpiи всё же
प्राप्तंprāptaṃобретённого
सर्वैर्sarvairвсеми
आदृतंādṛtaṃчтимого
नारदाद्यैःnāradādyaiḥНарадой и прочими
यत्सौख्यंyatsaukhyaṃкакое счастье
दासभावंdāsabhāvaṃсостояния слуги
गतानांgatānāṃдостигших
तन्tanто
नोnoне
लक्ष्म्याlakṣmyāу Лакшми
वक्षसोvakṣasoгруди
अन्तर्वसन्त्याःantarvasantyāḥпребывающей внутри
तज्जानातिtajjānātiто знает
शङ्करśaṅkaraШанкара
एकोekoодин
नान्योnānyoникто иной
लोकेlokeв мире
येनyenaкем
तच्tacто
चानुभूतम्cānubhūtamи испытано
मध्येmadhyeсреди
अस्माकंasmākaṃнас
सेवकानांsevakānāṃслуг
नीरागाणाम्nīrāgāṇāmбесстрастных
अप्य्apyже
असौasauон
माननीयःmānanīyaḥдостоин почитания
अस्मात्asmātпотому
तंtaṃего
नारदाद्याnāradādyāНарада и прочие
मुनीशास्munīśāsвладыки мудрецов
त्वद्भक्तताप्तेर्tvadbhaktatāpterради обретения преданности тебе
लोकनाथंlokanāthaṃвладыку мира
भजन्तेbhajanteчтят
ब्रह्मानन्दम्brahmānandamблаженство Брахмана
आप्तोāptoобретший
अन्तरात्माantarātmāвнутренним существом
त्वद्दास्येtvaddāsyeв служении тебе
तृप्तिम्tṛptimнасыщения
आयातिāyātiдостигает
शम्भुःśambhuḥШамбху
वारंवारंvāraṃvāraṃвновь и вновь
त्वद्गुणान्tvadguṇānтвои достоинства
आग्रहीतुंāgrahītuṃчтобы вобрать
नृत्यत्य्nṛtyatyпляшет
उच्चैस्uccaisвысоко
त्वत्परोtvatparoпреданный тебе
भावयुक्तःbhāvayuktaḥисполненный чувства
हेतोर्hetorпо причине
अस्माद्asmādэтой
देहिनःdehinaḥвоплощённого
स्वस्यsvasyaсвоего
दास्यंdāsyaṃслужение
यत्yatкоторое
प्राप्तानांprāptānāṃдостигших
नोर्मयःnormayaḥнет волнений
सम्भवन्तिsambhavantiвозникают
त्वच्चिह्नाङ्गौtvaccihnāṅgauс твоими знаками на теле
द्वारपालौdvārapālauдва привратника
तदीयौtadīyauЕго
मोहाद्mohādпо наваждению
धामdhāmaобитель
प्राप्यprāpyaобретя
तौtauони
तत्स्वकीयम्tatsvakīyamту, свою
अनुवाद

Услышав это, и те великие долею южане-брахманы, совершив в ней пост до смерти, оставили природные тела. И тогда же явился Шри Вишну, восседающий на Гаруде, вместе со своими спутниками и столькими же колесницами, сияющими блеском. Увидев его приближающимся с сонмом колесниц, они, уже с дивными телами, пали на землю, как палки, и все те брахманы, носящие тела дивного знания, восхвалили того бога с дивным обликом, чьи лотосные стопы чтимы богами: «Поклон тебе, носящему тело, сияющее подобно цветку атаси, облечённому в жёлтые одежды, с блистающими серьгами, унизанными самоцветами, в ушах — точно тёмная туча с играющей молнией. Преданность тебе — истинно лиана желаний: принятая, она даёт желаемое сердцем; так же и Кошала твоя, о всеобъемлющий, — обе обретаются людьми твоею милостью. Чтим лотос твоих стоп, чтимый богами во главе с владыками, созерцаемый в сердце сонмами йогов, — корень почвы высшего блаженства, освобождения. Вполне обретён нами твой облик, о владыка Шри, отмеченный Шриватсой и дивными знаками; и всё же желаем состояния твоего слуги — обретённого и чтимого всеми, Нарадой и прочими. Того счастья, что у достигших состояния твоего слуги, нет и у Лакшми, пребывающей на твоей груди; знает его один Шанкара, и никто иной в мире, ибо им оно испытано. Среди нас, бесстрастных слуг, он достоин почитания; потому и Нарада с прочими владыками мудрецов чтут его, владыку мира, ради обретения преданности тебе. Обретший внутренним существом блаженство Брахмана, Шамбху не насыщается служением тебе: вновь и вновь, чтобы вобрать твои достоинства, он высоко пляшет, преданный тебе и исполненный чувства. По этой причине у тех, кто обрёл служение тебе, не возникает волнений; а два привратника Его, с твоими знаками на теле, по наваждению покинули ту свою обитель.

संस्करण

21935f6bfa03 · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:14:05 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से