पद्मपुराण
The Glory of Bones Immersed in the Gaṅgā7.8.64-70
5468 / 5781
Linuxपन्ने पलटें
पद्मपुराण · 7.8.64-70

इन्द्र उवाच

देवनागरी

अथैकदा सुराधीशः सुप्रीतस्तद्गुणैर्द्विज । वरं वरय सुश्रोणि स्वयं तामित्युवाच ह ॥
त्वं सर्वदेवताधीशो नारीकोटिपतिस्तथा । तथाप्यसि ममाधीनः स्वामिन्किमपरैर्वरैः ॥ तथापि त्वं वरं दित्सुर्दया नूनं सुरोत्तम । कर्मणा मनसा वाचा प्रतिज्ञां कुरु मत्पुरः ॥
जीवितं च धनं चैव राज्यं चैव परिच्छदम् । आज्ञापय किमेतद्वै तुभ्यं दास्यामि सुन्दरि ॥
सत्यं सत्यं पुनः सत्यं सन्देहो नात्र विद्यते । यदिच्छसि मृगीनेत्रे तत्ते दास्याम्यहं ध्रुवम् ॥
नूनमेव प्रसन्नोऽसि यदि त्वं त्रिदशेश्वर । जन्म मे हस्तियोनौ च भूयो देहीति मे वरम् ॥
कृतप्रतिज्ञः सुश्रोणि वरं तेऽहं ददामि वै । किन्तु दुःखानि यातानि बहूनि हृदये मम ॥
त्वामदृष्ट्वा वरारोहे प्रीतिर्न प्राप्यते क्षणम् । कथं ते चिरविच्छेदं सोढुं शक्नोमि दुःसहम् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

athaikadā surādhīśaḥ suprītastadguṇairdvija | varaṃ varaya suśroṇi svayaṃ tāmityuvāca ha ||
tvaṃ sarvadevatādhīśo nārīkoṭipatistathā | tathāpyasi mamādhīnaḥ svāminkimaparairvaraiḥ || tathāpi tvaṃ varaṃ ditsurdayā nūnaṃ surottama | karmaṇā manasā vācā pratijñāṃ kuru matpuraḥ ||
jīvitaṃ ca dhanaṃ caiva rājyaṃ caiva paricchadam | ājñāpaya kimetadvai tubhyaṃ dāsyāmi sundari ||
satyaṃ satyaṃ punaḥ satyaṃ sandeho nātra vidyate | yadicchasi mṛgīnetre tatte dāsyāmyahaṃ dhruvam ||
nūnameva prasanno'si yadi tvaṃ tridaśeśvara | janma me hastiyonau ca bhūyo dehīti me varam ||
kṛtapratijñaḥ suśroṇi varaṃ te'haṃ dadāmi vai | kintu duḥkhāni yātāni bahūni hṛdaye mama ||
tvāmadṛṣṭvā varārohe prītirna prāpyate kṣaṇam | kathaṃ te ciravicchedaṃ soḍhuṃ śaknomi duḥsaham ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
अथैकदाathaikadāзатем однажды
सुराधीशःsurādhīśaḥвладыка богов
सुप्रीतस्suprītasвесьма довольный
तद्-गुणैर्tad-guṇairеё достоинствами
द्विजdvijaо дваждырождённый
वरंvaraṃдар
वरयvarayaизбери
सुश्रोणिsuśroṇiо стройная
स्वयंsvayaṃсам
ताम्tāmей
इत्युवाचityuvācaтак сказал
haже
त्वंtvaṃты
सर्व-देवताधीशोsarva-devatādhīśoвладыка всех божеств
नारी-कोटि-पतिस्nārī-koṭi-patisсупруг миллиона жён
तथाtathāтакже
तथाप्य्tathāpyи всё же
असिasiты
ममाधीनःmamādhīnaḥмне подвластен
स्वामिन्svāminо господин
किम्kimчто
अपरैर्aparairв иных
वरैःvaraiḥдарах
तथापिtathāpiвсё же
त्वंtvaṃты
वरंvaraṃдар
दित्सुर्ditsurжелающий дать
दयाdayāмилость
नूनंnūnaṃпоистине
सुरोत्तमsurottamaо лучший из богов
कर्मणाkarmaṇāделом
मनसाmanasāумом
वाचाvācāречью
प्रतिज्ञांpratijñāṃобещание
कुरुkuruсотвори
मत्-पुरःmat-puraḥпредо мною
जीवितंjīvitaṃжизнь
caи
धनंdhanaṃбогатство
चैवcaivaи именно
राज्यंrājyaṃцарство
चैवcaivaи именно
परिच्छदम्paricchadamутварь
आज्ञापयājñāpayaповели
किम्kimчто
एतद्etadэто
वैvaiведь
तुभ्यंtubhyaṃтебе
दास्यामिdāsyāmiдам
सुन्दरिsundariо красавица
सत्यंsatyaṃистинно
सत्यंsatyaṃистинно
पुनःpunaḥвновь
सत्यंsatyaṃистинно
सन्देहोsandehoсомнения
नात्रnātraздесь нет
विद्यतेvidyateобнаруживается
यद्yadчто
इच्छसिicchasiжелаешь
मृगी-नेत्रेmṛgī-netreо ланеокая
तत्tatто
तेteтебе
दास्याम्य्dāsyāmyдам
अहंahaṃя
ध्रुवम्dhruvamнепременно
नूनम्nūnamпоистине
एवevaименно
प्रसन्नोऽसिprasanno'siты милостив
यदिyadiесли
त्वंtvaṃты
त्रिदशेश्वरtridaśeśvaraо владыка богов
जन्मjanmaрождение
मेmeмне
हस्ति-योनौhasti-yonauв лоне слонихи
caи
भूयोbhūyoвновь
देहीतिdehīti«дай»
मेmeмой
वरम्varamдар
कृत-प्रतिज्ञःkṛta-pratijñaḥсвязанный обещанием
सुश्रोणिsuśroṇiо стройная
वरंvaraṃдар
तेऽहंte'haṃтебе я
ददामिdadāmiдаю
वैvaiведь
किन्तुkintuно
दुःखानिduḥkhāniскорби
यातानिyātāniпришли
बहूनिbahūniмногие
हृदयेhṛdayeв сердце
ममmamaмоё
अनुवाद

Затем однажды владыка богов, весьма довольный её достоинствами, о дваждырождённый, сам сказал ей: «Избери дар, о стройная». — «Ты владыка всех божеств и супруг миллиона жён; и всё же ты мне подвластен, о господин, — что в иных дарах? Всё же ты желаешь дать дар, и то поистине милость, о лучший из богов; делом, умом и речью сотвори обещание предо мною». — «Жизнь, богатство, царство и утварь — повели, что из этого; тебе дам я, о красавица. Истинно, истинно, вновь истинно, сомнения здесь нет: что желаешь, о ланеокая, то я непременно дам тебе». — «Если ты поистине милостив, о владыка богов, — вот мой дар: дай мне вновь рождение в лоне слонихи». — «Связанный обещанием, о стройная, дар тебе я даю; но многие скорби пришли в моё сердце».

संस्करण

4b69928aff9d · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:14:08 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से