रामायण
Рама скорбит о Сите у океана6.5.12-20
1621 / 2464
रामायण · 6.5.12-20
देवनागरी

कदा तु खलु सुस्शोणीं शतपत्रायतेक्षणाम् । विजित्य शत्रून् द्रक्ष्यामि सीतां स्फीताम् इव श्रियम् ॥
कदा नु चारुबिम्बौष्ठं तस्याः पद्मम् इवाननम् । ईषदुन्नम्य पास्यामि रसायनम् इवातुरः ॥
तौ तस्याः संहतौ पीनौ स्तनौ तालफलोपमौ । कदा नु खलु सोत्कम्पौ हसन्त्या मां भजिष्यतः ॥
सा नूनम् असितापाङ्गी रक्षोमध्यगता सती । मन्नाथा नाथहीनेव त्रातारं नाधिगच्छति ॥
कदा विक्षोभ्य रक्षांसि सा विधूयोत्पतिष्यति । विधूय जलदान् नीलाञ् शशिलेखा शरत्स्व् इव ॥
स्वभावतनुका नूनं शोकेनानशनेन च । भूयस् तनुतरा सीता देशकालविपर्ययात् ॥
कदा नु राक्षसेन्द्रस्य निधायोरसि सायकान् । सीतां प्रत्याहरिष्यामि शोकम् उत्सृज्य मानसं ॥
कदा नु खलु मां साध्वी सीतामरसुतोपमा । सोत्कण्ठा कण्ठम् आलम्ब्य मोक्ष्यत्य् आनन्दजं जलम् ॥
कदा शोकम् इमं घोरं मैथिली विप्रयोगजम् । सहसा विप्रमोक्ष्यामि वासः शुक्लेतरं यथा ॥

लिप्यंतरण (IAST)

kadā tu khalu susśoṇīṃ śatapatrāyatekṣaṇām | vijitya śatrūn drakṣyāmi sītāṃ sphītām iva śriyam ||
kadā nu cārubimbauṣṭhaṃ tasyāḥ padmam ivānanam | īṣadunnamya pāsyāmi rasāyanam ivāturaḥ ||
tau tasyāḥ saṃhatau pīnau stanau tālaphalopamau | kadā nu khalu sotkampau hasantyā māṃ bhajiṣyataḥ ||
sā nūnam asitāpāṅgī rakṣomadhyagatā satī | mannāthā nāthahīneva trātāraṃ nādhigacchati ||
kadā vikṣobhya rakṣāṃsi sā vidhūyotpatiṣyati | vidhūya jaladān nīlāñ śaśilekhā śaratsv iva ||
svabhāvatanukā nūnaṃ śokenānaśanena ca | bhūyas tanutarā sītā deśakālaviparyayāt ||
kadā nu rākṣasendrasya nidhāyorasi sāyakān | sītāṃ pratyāhariṣyāmi śokam utsṛjya mānasaṃ ||
kadā nu khalu māṃ sādhvī sītāmarasutopamā | sotkaṇṭhā kaṇṭham ālambya mokṣyaty ānandajaṃ jalam ||
kadā śokam imaṃ ghoraṃ maithilī viprayogajam | sahasā vipramokṣyāmi vāsaḥ śukletaraṃ yathā ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
कदा तु खलुkadā tu khaluкогда же; когда наконец
सुश्रोणीम्suśroṇīmпрекраснобёдрую
शतपत्रायतेक्षणाम्śatapatrāyatekṣaṇāmс глазами длинными как лепестки лотоса
विजित्यvijityaпобедив
शत्रून्śatrūnврагов
द्रक्ष्यामिdrakṣyāmiувижу
सीताम्sītāmСиту
स्फीताम् इवsphītām ivaсловно процветающую
श्रियम्śriyamШри; богиню удачи
कदा नुkadā nuкогда же
चारुबिम्बौष्ठम्cārubimbauṣṭhamс прекрасными губами как бимба
तस्याःtasyāḥеё
पद्मम् इवpadmam ivaсловно лотос
आननम्ānanamлицо
ईषत्īṣatслегка
उन्नम्यunnamyaподняв
पास्यामिpāsyāmiя буду пить
रसायनम् इवrasāyanam ivaсловно лекарственный эликсир
आतुरःāturaḥбольной; страдающий
तौtauте два
तस्याःtasyāḥеё
संहतौsaṃhatauсведённые; сомкнутые
पीनौpīnauполные
स्तनौstanauгруди
तालफलोपमौtālaphalopamauподобные плодам пальмы
कदा नु खलुkadā nu khaluкогда же наконец
सोत्कम्पौsotkampauс дрожью
हसन्त्याःhasantyāḥсмеющейся
माम्māmменя
भजिष्यतःbhajiṣyataḥбудут принадлежать; обратятся ко мне
साона
नूनम्nūnamнаверно
असितापाङ्गीasitāpāṅgīс тёмными уголками глаз
रक्षोमध्यगताrakṣomadhyagatāнаходящаяся среди ракшасов
सतीsatīверная; добродетельная
मन्नाथाmannāthāимеющая меня защитником
नाथहीना इवnāthahīnā ivaсловно лишённая защитника
त्रातारम्trātāramспасителя; защитника
न अधिगच्छतिna adhigacchatiне находит
कदाkadāкогда
विक्षोभ्यvikṣobhyaвстревожив; потрясши
रक्षांसिrakṣāṃsiракшасов
साона
विधूयvidhūyaстряхнув; разогнав
उत्पतिष्यतिutpatiṣyatiподнимется; взлетит
विधूयvidhūyaразогнав
जलदान्jaladānоблака
नीलान्nīlānсиние
शशिलेखाśaśilekhāсерп луны
शरत्सु इवśaratsu ivaкак осенью
स्वभावतनुकाsvabhāvatanukāтонкая по природе; стройная от природы
नूनम्nūnamнаверно
शोकेनśokenaскорбью
अनशनेन चanaśanena caи голоданием
भूयःbhūyaḥещё больше
तनुतराtanutarāболее худая; тоньше
सीताsītāСита
देशकालविपर्ययात्deśakālaviparyayātиз-за перемены места и времени
कदा नुkadā nuкогда же
राक्षसेन्द्रस्यrākṣasendrasyaцаря ракшасов
निधायnidhāyaпоместив; вонзив
उरसिurasiв грудь
सायकान्sāyakānстрелы
सीताम्sītāmСиту
प्रत्याहरिष्यामिpratyāhariṣyāmiя возвращу
शोकम्śokamскорбь
उत्सृज्यutsṛjyaоставив; отбросив
मानसम्mānasamиз ума; душевную
कदा नु खलुkadā nu khaluкогда же наконец
माम्māmменя
साध्वीsādhvīдобродетельная
सीताsītāСита
अमरसुतोपमाamarasutopamāподобная дочери бессмертных
सोत्कण्ठाsotkaṇṭhāс тоской; с сильным желанием
कण्ठम्kaṇṭhamшею
आलम्ब्यālambyaобняв; ухватив
मोक्ष्यतिmokṣyatiвыпустит; прольёт
आनन्दजम्ānandajamрождённую радостью
जलम्jalamводу; слёзы
कदाkadāкогда
शोकम् इमम्śokam imamэту скорбь
घोरम्ghoramстрашную
मैथिलीmaithilīМайтхили
विप्रयोगजम्viprayogajamрождённую разлукой
सहसाsahasāсразу; внезапно
विप्रमोक्ष्यामिvipramokṣyāmiя сброшу; освобожусь
वासःvāsaḥодежду
शुक्लेतरम्śukletaramнебелую; грязную
यथाyathāкак
अनुवाद

«Когда же, победив врагов, я увижу Ситу, прекраснобёдрую, с глазами длинными как лепестки лотоса, словно процветающую Шри? Когда же я, страдающий, слегка приподняв её лотосное лицо с прекрасными губами как бимба, буду пить его, словно лекарственный эликсир? Когда же две её полные, сомкнутые груди, подобные плодам пальмы, с дрожью обратятся ко мне, когда она будет смеяться? Наверно, она, верная, с тёмными уголками глаз, находящаяся среди ракшасов, имея меня защитником, словно лишённая защитника, не находит спасителя. Когда, потрясши ракшасов и стряхнув их, она поднимется, как осенний серп луны, разогнавший синие облака? Сита, стройная от природы, наверно, из-за скорби, голодания и перемены места и времени стала ещё тоньше. Когда же, вонзив стрелы в грудь царя ракшасов, я верну Ситу и отброшу душевную скорбь? Когда же добродетельная Сита, подобная дочери бессмертных, с тоской обнимет меня за шею и прольёт слёзы радости? Когда я сразу сброшу эту страшную скорбь, рождённую разлукой с Майтхили, как сбрасывают грязную одежду?»

संस्करण

4fe5c1c40cf0 · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से