विज्ञाय तु मनस् तस्य राघवस्य महात्मनः । संनिवृत्याहवात् तस्मात् प्रविवेश पुरं ततः ॥
सो ऽनुस्मृत्य वधं तेषां राक्षसानां तरस्विनाम् । क्रोधताम्रेक्षणः शूरो निर्जगाम महाद्युतिः ॥
स पश्चिमेन द्वारेण निर्ययौ राक्षसैर् वृतः । इन्द्रजित् तु महावीर्यः पौलस्त्यो देवकण्टकः ॥
इन्द्रजित् तु ततो दृष्ट्वा भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ । रणायाभ्युद्यतौ वीरौ मायां प्रादुष्करोत् तदा ॥
इन्द्रजित् तु रथे स्थाप्य सीतां मायामयीं तदा । बलेन महतावृत्य तस्या वधम् अरोचयत् ॥
मोहनार्थं तु सर्वेषां बुद्धिं कृत्वा सुदुर्मतिः । हन्तुं सीतां व्यवसितो वानराभिमुखो ययौ ॥
तं दृष्ट्वा त्व् अभिनिर्यान्तं नगर्याः काननौकसः । उत्पेतुर् अभिसंक्रुद्धाः शिलाहस्ता युयुत्सवः ॥
हनूमान् पुरतस् तेषां जगाम कपिकुञ्जरः । प्रगृह्य सुमहच् छृङ्गं पर्वतस्य दुरासदम् ॥
स ददर्श हतानन्दां सीताम् इन्द्रजितो रथे । एकवेणीधरां दीनाम् उपवासकृशाननाम् ॥
परिक्लिष्टैकवसनाम् अमृजां राघवप्रियाम् । रजोमलाभ्याम् आलिप्तैः सर्वगात्रैर् वरस्त्रियम् ॥
तां निरीक्ष्य मुहूर्तं तु मैथिलीम् अध्यवस्य च । बाष्पपर्याकुलमुखो हनूमान् व्यथितो ऽभवत् ॥
अब्रवीत् तां तु शोकार्तां निरानन्दां तपस्विनाम् । दृष्ट्वा रथे स्तितां सीतां राक्षसेन्द्रसुताश्रिताम् ॥
किं समर्थितम् अस्येति चिन्तयन् स महाकपिः । सह तैर् वानरश्रेष्ठैर् अभ्यधावत रावणिम् ॥
vijñāya tu manas tasya rāghavasya mahātmanaḥ | saṃnivṛtyāhavāt tasmāt praviveśa puraṃ tataḥ ||
so 'nusmṛtya vadhaṃ teṣāṃ rākṣasānāṃ tarasvinām | krodhatāmrekṣaṇaḥ śūro nirjagāma mahādyutiḥ ||
sa paścimena dvāreṇa niryayau rākṣasair vṛtaḥ | indrajit tu mahāvīryaḥ paulastyo devakaṇṭakaḥ ||
indrajit tu tato dṛṣṭvā bhrātarau rāmalakṣmaṇau | raṇāyābhyudyatau vīrau māyāṃ prāduṣkarot tadā ||
indrajit tu rathe sthāpya sītāṃ māyāmayīṃ tadā | balena mahatāvṛtya tasyā vadham arocayat ||
mohanārthaṃ tu sarveṣāṃ buddhiṃ kṛtvā sudurmatiḥ | hantuṃ sītāṃ vyavasito vānarābhimukho yayau ||
taṃ dṛṣṭvā tv abhiniryāntaṃ nagaryāḥ kānanaukasaḥ | utpetur abhisaṃkruddhāḥ śilāhastā yuyutsavaḥ ||
hanūmān puratas teṣāṃ jagāma kapikuñjaraḥ | pragṛhya sumahac chṛṅgaṃ parvatasya durāsadam ||
sa dadarśa hatānandāṃ sītām indrajito rathe | ekaveṇīdharāṃ dīnām upavāsakṛśānanām ||
parikliṣṭaikavasanām amṛjāṃ rāghavapriyām | rajomalābhyām āliptaiḥ sarvagātrair varastriyam ||
tāṃ nirīkṣya muhūrtaṃ tu maithilīm adhyavasya ca | bāṣpaparyākulamukho hanūmān vyathito 'bhavat ||
abravīt tāṃ tu śokārtāṃ nirānandāṃ tapasvinām | dṛṣṭvā rathe stitāṃ sītāṃ rākṣasendrasutāśritām ||
kiṃ samarthitam asyeti cintayan sa mahākapiḥ | saha tair vānaraśreṣṭhair abhyadhāvata rāvaṇim ||
Узнав мысль великого Рагхавы, Индраджит отступил от этой битвы и вошёл в город. Вспомнив гибель стремительных ракшасов, этот великосияющий герой с глазами, медными от гнева, снова вышел. Потомок Пуластьи, мучитель богов, великодоблестный Индраджит вышел западными воротами, окружённый ракшасами. Увидев, что два героя, братья Рама и Лакшмана, поднялись к битве, он проявил майю. Индраджит поместил на колесницу иллюзорную Ситу, окружил её великим войском и задумал её убийство. Злонамеренный, сделав этот замысел ради введения всех в заблуждение, он, решив убить Ситу, двинулся лицом к ванарам. Увидев, что он выходит из города, лесные жители вскочили, разгневанные, с камнями в руках, желая боя. Впереди них шёл Хануман, слон обезьян, схватив огромную труднодоступную вершину горы. Он увидел на колеснице Индраджита Ситу, лишённую радости, с одной косой, жалкую, с лицом, исхудавшим от поста; дорогая Рагхаве лучшая женщина была в одном измученном одеянии, неочищенная, всем телом покрытая пылью и грязью. Рассмотрев её мгновение и решив, что это Маитхили, Хануман был потрясён, лицо его наполнилось слезами. Увидев Ситу на колеснице, зависящую от сына царя ракшасов, эту безрадостную страдалицу, мучимую скорбью, великий обезьяна думал: «Что он задумал?» — и вместе с лучшими ванарами бросился на сына Раваны.
7339856af977 · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Индраджит выбирает не прямой бой, а удар по сердцу войска: он создаёт образ Ситы, чтобы сломить надежду. Майя здесь действует через сострадание Ханумана, заставляя его принять видимость за реальность.