Хануман
तद् वानरबलं दृष्ट्वा रावणिः क्रोधमूर्छितः । कृत्वा विशोकं निस्त्रिंशं मूर्ध्नि सीतां परामृशत् ॥
तं स्त्रियं पश्यतां तेषां ताडयाम् आस रावणिः । क्रोशन्तीं राम रामेति मायया योजितां रथे ॥
गृहीतमूर्धजां दृष्ट्वा हनूमान् दैन्यम् आगतः । दुःखजं वारिनेत्राभ्याम् उत्सृजन् मारुतात्मजः । अब्रवीत् परुषं वाक्यं क्रोधाद् रक्षोऽधिपात्मजम् ॥
दुरात्मन्न् आत्मनाशाय केशपक्षे परामृशः । ब्रह्मर्षीणां कुले जातो राक्षसीं योनिम् आश्रितः । धिक् त्वां पापसमाचारं यस्य ते मतिर् ईदृशी ॥
नृशंसानार्य दुर्वृत्त क्षुद्र पापपराक्रम । अनार्यस्येदृशं कर्म घृणा ते नास्ति निर्घृण ॥
च्युता गृहाच् च राज्याच् च रामहस्ताच् च मैथिली । किं तवैषापराद्धा हि यद् एनां हन्तुम् इच्छसि ॥
सीतां च हत्वा न चिरं जीविष्यसि कथं चन । वधार्हकर्मणानेन मम हस्तगतो ह्य् असि ॥
ये च स्त्रीघातिनां लोका लोकवध्यैश् च कुत्सिताः । इह जीवितम् उत्सृज्य प्रेत्य तान् प्रतिलप्स्यसे ॥
इति ब्रुवाणो हनुमान् सायुधैर् हरिभिर् वृतः । अभ्यधावत संक्रुद्धो राक्षसेन्द्रसुतं प्रति ॥
tad vānarabalaṃ dṛṣṭvā rāvaṇiḥ krodhamūrchitaḥ | kṛtvā viśokaṃ nistriṃśaṃ mūrdhni sītāṃ parāmṛśat ||
taṃ striyaṃ paśyatāṃ teṣāṃ tāḍayām āsa rāvaṇiḥ | krośantīṃ rāma rāmeti māyayā yojitāṃ rathe ||
gṛhītamūrdhajāṃ dṛṣṭvā hanūmān dainyam āgataḥ | duḥkhajaṃ vārinetrābhyām utsṛjan mārutātmajaḥ | abravīt paruṣaṃ vākyaṃ krodhād rakṣo'dhipātmajam ||
durātmann ātmanāśāya keśapakṣe parāmṛśaḥ | brahmarṣīṇāṃ kule jāto rākṣasīṃ yonim āśritaḥ | dhik tvāṃ pāpasamācāraṃ yasya te matir īdṛśī ||
nṛśaṃsānārya durvṛtta kṣudra pāpaparākrama | anāryasyedṛśaṃ karma ghṛṇā te nāsti nirghṛṇa ||
cyutā gṛhāc ca rājyāc ca rāmahastāc ca maithilī | kiṃ tavaiṣāparāddhā hi yad enāṃ hantum icchasi ||
sītāṃ ca hatvā na ciraṃ jīviṣyasi kathaṃ cana | vadhārhakarmaṇānena mama hastagato hy asi ||
ye ca strīghātināṃ lokā lokavadhyaiś ca kutsitāḥ | iha jīvitam utsṛjya pretya tān pratilapsyase ||
iti bruvāṇo hanumān sāyudhair haribhir vṛtaḥ | abhyadhāvata saṃkruddho rākṣasendrasutaṃ prati ||
Увидев войско ванаров, сын Раваны, помрачённый гневом, взял безжалостный меч и схватил Ситу за голову. На глазах у них он ударил эту женщину, созданную майей на колеснице, а она кричала: «Рама! Рама!» Увидев, что её схватили за волосы, Хануман пришёл в скорбь; сын Марута, изливая из глаз воду, рождённую горем, в гневе сказал сыну владыки ракшасов резкие слова: «Злодушный, к собственной гибели ты хватаешь её за волосы. Рождённый в роду брахмарши, ты принял ракшасову природу. Прочь тебя, дурнопоступающего, чей ум таков! Жестокий, неблагородный, дурной, низкий, грешной доблести! Таково дело неблагородного. У тебя нет жалости, безжалостный. Маитхили лишена дома, царства и руки Рамы. Чем же она провинилась перед тобой, что ты хочешь убить её? Убив Ситу, ты никак не проживёшь долго; этим делом, достойным смерти, ты уже попал в мои руки. Миры убийц женщин, презираемые людьми, ты получишь после смерти, оставив здесь жизнь». Говоря так, Хануман, окружённый вооружёнными обезьянами, разгневанный, бросился на сына царя ракшасов.
64f332722109 · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Речь Ханумана раскрывает его сердце: даже в бою он прежде всего видит преступление против беззащитной женщины. Его гнев возникает из сострадания и чувства дхармы, а не из личной обиды.