रामायण
Лакшмана теснит Индраджита в битве6.76.1-8
1888 / 2464
Linux
पन्ने पलटें
रामायण · 6.76.1-8

Вибхишана

देवनागरी

तः रं दाथिः संधायामित्रर्शनःर्ज राक्षसेन्द्रा क्रुद्धः र्प श्वसन्
स्य ज्यानिर्घोषं श्रुत्वा राणात्मजःविर्णनो भूत्वा क्ष्मणं मुदैक्ष
तं विण्णमुखं दृष्ट्वा राक्षसं राणात्मजम्सौमित्रिं युद्धसंक्तं प्रत्युवा विभीणः
निमित्तान्य् नुश्यामि यान्य् स्मिन् राणात्मजेत्व ते हाबाहो ग्न संयः
तः संधा सौमित्रिः रान् ग्निशिखोमान्मुमो निशितांस् स्मै र्वान् विषोल्बणान्
क्रानिस्पर्शैर् क्ष्मणेनातः रैःमुहूर्तम् वन् मूढः र्वसंक्षुभितेन्द्रियः
भ्य मुहूर्ते संज्ञां प्रत्यातेन्द्रियःर्शास्थितं वीरं वीरो थात्मजम्
सो ऽभिक्रा सौमित्रिं रोषात् संक्तलोनःब्रवीच् चैनम् साद्य पुनः रुषं चः

लिप्यंतरण (IAST)

tataḥ śaraṃ śarathiḥ saṃdhāmitrakarśanaḥ | sasarja kṣasendrāya kruddhaḥ sarpa iva śvasan ||
tasya jyātalanirghoṣaṃ sa śrutvā vaṇātmajaḥ | vivarṇavadano bhūtvā lakṣmaṇaṃ samudaikṣata ||
taṃ viṣaṇṇamukhaṃ dṛṣṭvā kṣasaṃ vaṇātmajam | saumitriṃ yuddhasaṃsaktaṃ pratyuca vibhīṣaṇaḥ ||
nimittāny anupaśyāmi ny asmin rāvaṇātmaje | tvara tena maho bhagna eṣa na saṃśayaḥ ||
tataḥ saṃdhāya saumitriḥ śan agniśikhopan | mumoca niśitāṃs tasmai sarvān iva viṣolbaṇān ||
śakrāśanisamasparśair lakṣmaṇehataḥ śaraiḥ | murtam abhavan mūḍhaḥ sarvasaṃkṣubhitendriyaḥ ||
upalabhya murtena saṃjñāṃ pratyāgatendriyaḥ | dadarśāvasthitaṃ raṃ ro daśarathātmajam ||
so 'bhicakrāma saumitriṃ roṣāt saṃraktalocanaḥ | abrac cainam ādya punaḥ sa paruṣaṃ vacaḥ ||

Anuṣṭubh · 8+8+8+8 · ×8

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
ततः शरम् दाशरथिःtataḥ śaram dāśarathiḥзатем стрелу Дашаратхи
संधाय अमित्रकर्शनःsaṃdhāya amitrakarśanaḥналожив, мучитель врагов
ससर्ज राक्षसेन्द्रायsasarja rākṣasendrāyaвыпустил в владыку ракшасов
क्रुद्धः सर्पः इव श्वसन्kruddhaḥ sarpaḥ iva śvasanгневный, словно змей шипя
तस्य ज्यातलनिर्घोषम्tasya jyātalanirghoṣamего тетивы и ладони грохот
स श्रुत्वा रावणात्मजःsa śrutvā rāvaṇātmajaḥтот услышав, сын Раваны
विवर्णवदनः भूत्वाvivarṇavadanaḥ bhūtvāс побледневшим лицом став
लक्ष्मणम् समुदैक्षतlakṣmaṇam samudaikṣataна Лакшману посмотрел
तम् विषण्णमुखम् दृष्ट्वाtam viṣaṇṇamukham dṛṣṭvāего с унылым лицом увидев
राक्षसम् रावणात्मजम्rākṣasam rāvaṇātmajamракшаса, сына Раваны
सौमित्रिम् युद्धसंसक्तम्saumitrim yuddhasaṃsaktamСаумитри, погружённому в бой
प्रत्युवाच विभीषणःpratyuvāca vibhīṣaṇaḥсказал в ответ Вибхишана
निमित्तानि अनुपश्यामिnimittāni anupaśyāmiзнамения я вижу
यानि अस्मिन् रावणात्मजेyāni asmin rāvaṇātmajeкоторые в этом сыне Раваны
त्वर तेन महाबाहोtvara tena mahābāhoспеши поэтому, могучерукий
भग्नः एष न संशयःbhagnaḥ eṣa na saṃśayaḥсломлен он, нет сомнения
ततः संधाय सौमित्रिःtataḥ saṃdhāya saumitriḥзатем наложив, Саумитри
शरान् अग्निशिखोपमान्śarān agniśikhopamānстрелы, подобные языкам огня
मुमोच निशितान् तस्मैmumoca niśitān tasmaiвыпустил острые в него
सर्वान् इव विषोल्बणान्sarvān iva viṣolbaṇānвсе словно ядом свирепые
शक्राशनिसमस्पर्शैःśakrāśanisamasparśaiḥкасанием равными молнии Шакры
लक्ष्मणेन आहतः शरैःlakṣmaṇena āhataḥ śaraiḥЛакшманой поражённый стрелами
मुहूर्तम् अभवत् मूढःmuhūrtam abhavat mūḍhaḥна миг стал помрачённым
सर्वसंक्षुभितेन्द्रियःsarvasaṃkṣubhitendriyaḥсо всеми потрясёнными чувствами
उपलभ्य मुहूर्तेनupalabhya muhūrtenaобретя через мгновение
संज्ञाम् प्रत्यागतेन्द्रियःsaṃjñām pratyāgatendriyaḥсознание, с вернувшимися чувствами
ददर्श अवस्थितम् वीरम्dadarśa avasthitam vīramувидел стоящего героя
वीरः दशरथात्मजम्vīraḥ daśarathātmajamгерой сына Дашаратхи
सः अभिचक्राम सौमित्रिम्saḥ abhicakrāma saumitrimон пошёл на Саумитри
रोषात् संरक्तलोचनःroṣāt saṃraktalocanaḥот гнева с покрасневшими глазами
अब्रवीत् च एनम् आसाद्यabravīt ca enam āsādyaи сказал ему, подойдя
पुनः स परुषम् वचःpunaḥ sa paruṣam vacaḥснова он грубое слово
अनुवाद

Затем Дашаратхи, мучитель врагов, наложил стрелу и, гневный, шипя словно змей, выпустил её в владыку ракшасов. Услышав грохот его тетивы и ладони, сын Раваны побледнел и посмотрел на Лакшману. Увидев этого ракшаса, сына Раваны, с унылым лицом, Вибхишана сказал Саумитри, погружённому в бой: «Я вижу знамения в этом сыне Раваны. Спеши, могучерукий: он сломлен, в этом нет сомнения». Тогда Саумитри наложил стрелы, подобные языкам огня, и выпустил в него острые стрелы, все словно свирепые ядом. Поражённый Лакшманой стрелами, касанием равными молнии Шакры, Индраджит на миг помрачился, и все его чувства были потрясены. Через мгновение он обрёл сознание, его чувства вернулись, и герой увидел стоящего перед ним героя, сына Дашаратхи. С покрасневшими от гнева глазами он пошёл на Саумитри и, подойдя, снова сказал ему грубое слово.

संस्करण

056079877d80 · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से