रामायण
Рама уничтожает войско Раваны6.81.7-14
1912 / 2464
रामायण · 6.81.7-14
देवनागरी

स संग्रामो महाभीमः सूर्यस्योदयनं प्रति । रक्षसां वानराणां च तुमुलः समपद्यत ॥
ते गदाभिर् विचित्राभिः प्रासैः खड्गैः परश्वधैः । अन्योन्यं समरे जघ्नुस् तदा वानरराक्षसाः ॥
मातंगरथकूलस्य वाजिमत्स्या ध्वजद्रुमाः । शरीरसंघाटवहाः प्रसस्रुः शोणितापगाः ॥
ध्वजवर्मरथान् अश्वान् नानाप्रहरणानि च । आप्लुत्याप्लुत्य समरे वानरेन्द्रा बभञ्जिरे ॥
केशान् कर्णललाटांश् च नासिकाश् च प्लवंगमाः । रक्षसां दशनैस् तीक्ष्णैर् नखैश् चापि व्यकर्तयन् ॥
एकैकं राक्षसं संख्ये शतं वानरपुंगवाः । अभ्यधावन्त फलिनं वृक्षं शकुनयो यथा ॥
तथा गदाभिर् गुर्वीभिः प्रासैः खड्गैः परश्वधैः । निर्जघ्नुर् वानरान् घोरान् राक्षसाः पर्वतोपमाः ॥
राक्षसैर् वध्यमानानां वानराणां महाचमूः । शरण्यं शरणं याता रामं दशरथात्मजम् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

sa saṃgrāmo mahābhīmaḥ sūryasyodayanaṃ prati | rakṣasāṃ vānarāṇāṃ ca tumulaḥ samapadyata ||
te gadābhir vicitrābhiḥ prāsaiḥ khaḍgaiḥ paraśvadhaiḥ | anyonyaṃ samare jaghnus tadā vānararākṣasāḥ ||
mātaṃgarathakūlasya vājimatsyā dhvajadrumāḥ | śarīrasaṃghāṭavahāḥ prasasruḥ śoṇitāpagāḥ ||
dhvajavarmarathān aśvān nānāpraharaṇāni ca | āplutyāplutya samare vānarendrā babhañjire ||
keśān karṇalalāṭāṃś ca nāsikāś ca plavaṃgamāḥ | rakṣasāṃ daśanais tīkṣṇair nakhaiś cāpi vyakartayan ||
ekaikaṃ rākṣasaṃ saṃkhye śataṃ vānarapuṃgavāḥ | abhyadhāvanta phalinaṃ vṛkṣaṃ śakunayo yathā ||
tathā gadābhir gurvībhiḥ prāsaiḥ khaḍgaiḥ paraśvadhaiḥ | nirjaghnur vānarān ghorān rākṣasāḥ parvatopamāḥ ||
rākṣasair vadhyamānānāṃ vānarāṇāṃ mahācamūḥ | śaraṇyaṃ śaraṇaṃ yātā rāmaṃ daśarathātmajam ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
स संग्रामः महाभीमःsa saṃgrāmaḥ mahābhīmaḥта битва очень страшная
सूर्यस्य उदयनम् प्रतिsūryasya udayanam pratiк восходу солнца
रक्षसाम् वानराणाम् चrakṣasām vānarāṇām caракшасов и ванаров
तुमुलः समपद्यतtumulaḥ samapadyataбурной стала
ते गदाभिः विचित्राभिःte gadābhiḥ vicitrābhiḥони разнообразными булавами
प्रासैः खड्गैः परश्वधैःprāsaiḥ khaḍgaiḥ paraśvadhaiḥдротиками, мечами, секирами
अन्योन्यम् समरे जघ्नुःanyonyam samare jaghnuḥдруг друга в битве били
तदा वानरराक्षसाःtadā vānararākṣasāḥтогда ванары и ракшасы
मातंगरथकूलस्यmātaṃgarathakūlasyaсо слонами и колесницами как берегами
वाजिमत्स्या ध्वजद्रुमाःvājimatsyā dhvajadrumāḥконями как рыбами, знамёнами как деревьями
शरीरसंघाटवहाःśarīrasaṃghāṭavahāḥнесущие груды тел
प्रसस्रुः शोणितापगाःprasasruḥ śoṇitāpagāḥпотекли реки крови
ध्वजवर्मरथान् अश्वान्dhvajavarmarathān aśvānзнамёна, панцири, колесницы, коней
नानाप्रहरणानि चnānāpraharaṇāni caи разные оружия
आप्लुत्य आप्लुत्य समरेāplutya āplutya samareпрыгая снова и снова в битве
वानरेन्द्राः बभञ्जिरेvānarendrāḥ babhañjireвладыки ванаров разбивали
केशान् कर्णललाटान् चkeśān karṇalalāṭān caволосы, уши, лбы и
नासिकाः च प्लवंगमाःnāsikāḥ ca plavaṃgamāḥи носы, прыгуны
रक्षसाम् दशनैः तीक्ष्णैःrakṣasām daśanaiḥ tīkṣṇaiḥракшасов острыми зубами
नखैः च अपि व्यकर्तयन्nakhaiḥ ca api vyakartayanи также когтями разрывали
एकैकम् राक्षसम् संख्येekaikam rākṣasam saṃkhyeкаждого ракшаса в бою
शतम् वानरपुंगवाःśatam vānarapuṃgavāḥсотня быков ванаров
अभ्यधावन्त फलिनम्abhyadhāvanta phalinamатаковала плодоносное
वृक्षम् शकुनयः यथाvṛkṣam śakunayaḥ yathāдерево, как птицы
तथा गदाभिः गुर्वीभिःtathā gadābhiḥ gurvībhiḥтак же тяжёлыми булавами
प्रासैः खड्गैः परश्वधैःprāsaiḥ khaḍgaiḥ paraśvadhaiḥдротиками, мечами, секирами
निर्जघ्नुः वानरान् घोरान्nirjaghnuḥ vānarān ghorānубивали страшных ванаров
राक्षसाः पर्वतोपमाःrākṣasāḥ parvatopamāḥракшасы, подобные горам
राक्षसैः वध्यमानानाम्rākṣasaiḥ vadhyamānānāmракшасами убиваемых
वानराणाम् महाचमूःvānarāṇām mahācamūḥванаров великое войско
शरण्यम् शरणम् याताśaraṇyam śaraṇam yātāк достойному прибежищу прибежало
रामम् दशरथात्मजम्rāmam daśarathātmajamк Раме, сыну Дашаратхи
अनुवाद

К восходу солнца началась очень страшная и бурная битва ракшасов и ванаров. Тогда ванары и ракшасы били друг друга в бою разнообразными булавами, дротиками, мечами и секирами. Потекли реки крови, где слоны и колесницы были словно берега, кони — словно рыбы, знамёна — словно деревья, а потоки несли груды тел. Владыки ванаров, снова и снова прыгая в битве, разбивали знамёна, панцири, колесницы, коней и разные оружия. Прыгуны острыми зубами и когтями разрывали волосы, уши, лбы и носы ракшасов. На каждого ракшаса в бою набрасывалась сотня быков ванаров, как птицы на плодоносное дерево. Так же ракшасы, подобные горам, тяжёлыми булавами, дротиками, мечами и секирами убивали страшных ванаров. Великое войско ванаров, убиваемое ракшасами, прибегло к Раме, сыну Дашаратхи, как к достойному прибежищу.

संस्करण

d329584a4c18 · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से