रामायण
Бхаргава проклинает царство Данды7.72.4-10
2360 / 2464
रामायण · 7.72.4-10
देवनागरी

पश्यध्वं विपरीतस्य दण्डस्याविदितात्मनः । विपत्तिं घोरसंकाशां क्रुद्धाम् अग्निशिखाम् इव ॥
क्षयो ऽस्य दुर्मतेः प्राप्तः सानुगस्य दुरात्मनः । यः प्रदीप्तां हुताशस्य शिखां वै स्प्रष्टुम् इच्छति ॥
यस्मात् स कृतवान् पापम् ईदृशं घोरदर्शनम् । तस्मात् प्राप्स्यति दुर्मेधाः फलं पापस्य कर्मणः ॥
सप्तरात्रेण राजासौ सभृत्यबलवाहनः । पापकर्मसमाचारो वधं प्राप्स्यति दुर्मतिः ॥
समन्ताद् योजनशतं विषयं चास्य दुर्मतेः । धक्ष्यते पांसुवर्षेण महता पाकशासनः ॥
सर्वसत्त्वानि यानीह स्थावराणि चराणि च । महता पांसुवर्षेण नाशं यास्यन्ति सर्वशः ॥
दण्डस्य विषयो यावत् तावत् सर्वसमुच्छ्रयः । पांसुभुत इवालक्ष्यः सप्तरात्राद् भविष्यति ॥

लिप्यंतरण (IAST)

paśyadhvaṃ viparītasya daṇḍasyāviditātmanaḥ | vipattiṃ ghorasaṃkāśāṃ kruddhām agniśikhām iva ||
kṣayo 'sya durmateḥ prāptaḥ sānugasya durātmanaḥ | yaḥ pradīptāṃ hutāśasya śikhāṃ vai spraṣṭum icchati ||
yasmāt sa kṛtavān pāpam īdṛśaṃ ghoradarśanam | tasmāt prāpsyati durmedhāḥ phalaṃ pāpasya karmaṇaḥ ||
saptarātreṇa rājāsau sabhṛtyabalavāhanaḥ | pāpakarmasamācāro vadhaṃ prāpsyati durmatiḥ ||
samantād yojanaśataṃ viṣayaṃ cāsya durmateḥ | dhakṣyate pāṃsuvarṣeṇa mahatā pākaśāsanaḥ ||
sarvasattvāni yānīha sthāvarāṇi carāṇi ca | mahatā pāṃsuvarṣeṇa nāśaṃ yāsyanti sarvaśaḥ ||
daṇḍasya viṣayo yāvat tāvat sarvasamucchrayaḥ | pāṃsubhuta ivālakṣyaḥ saptarātrād bhaviṣyati ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
पश्यध्वम्paśyadhvamсмотрите
विपरीतस्यviparītasyaизвращённого, неверного
दण्डस्यdaṇḍasyaДанды
अविदितात्मनःaviditātmanaḥне знающего себя
विपत्तिम्vipattimгибель
घोरसंकाशाम्ghorasaṃkāśāmподобную ужасу
क्रुद्धाम्kruddhāmразгневанную
अग्निशिखाम् इवagniśikhām ivaкак пламя огня
क्षयःkṣayaḥгибель
अस्यasyaего
दुर्मतेःdurmateḥдурно мыслящего
प्राप्तःprāptaḥпришла
सानुगस्यsānugasyaс его последователями
दुरात्मनःdurātmanaḥдурной души
यःyaḥкоторый
प्रदीप्ताम्pradīptāmпылающую
हुताशस्यhutāśasyaогня
शिखाम्śikhāmязычок пламени
वैvaiже
स्प्रष्टुम्spraṣṭumкоснуться
इच्छतिicchatiжелает
यस्मात्yasmātпоскольку
सःsaḥон
कृतवान्kṛtavānсовершил
पापम्pāpamгрех
ईदृशम्īdṛśamтакой
घोरदर्शनम्ghoradarśanamужасный на вид
तस्मात्tasmātпоэтому
प्राप्स्यतिprāpsyatiполучит
दुर्मेधाःdurmedhāḥдурноразумный
फलम्phalamплод
पापस्यpāpasyaгреховного
कर्मणःkarmaṇaḥдеяния
सप्तरात्रेणsaptarātreṇaчерез семь ночей
राजाrājāцарь
असौasauтот
सभृत्यबलवाहनःsabhṛtyabalavāhanaḥсо слугами, войском и повозками
पापकर्मसमाचारःpāpakarmasamācāraḥсовершающий греховные дела
वधम्vadhamгибель
प्राप्स्यतिprāpsyatiполучит
दुर्मतिःdurmatiḥдурно мыслящий
समन्तात्samantātсо всех сторон
योजनशतम्yojanaśatamна сто йоджан
विषयम्viṣayamобласть
caи
अस्यasyaего
दुर्मतेःdurmateḥдурно мыслящего
धक्ष्यतेdhakṣyateсожжёт
पांसुवर्षेणpāṃsuvarṣeṇaдождём пыли
महताmahatāвеликим
पाकशासनःpākaśāsanaḥПакашасана, Индра
सर्वसत्त्वानिsarvasattvāniвсе существа
यानिyāniкоторые
इहihaздесь
स्थावराणिsthāvarāṇiнеподвижные
चराणि चcarāṇi caи движущиеся
महताmahatāвеликим
पांसुवर्षेणpāṃsuvarṣeṇaдождём пыли
नाशम्nāśamуничтожение
यास्यन्तिyāsyantiдостигнут
सर्वशःsarvaśaḥполностью
दण्डस्यdaṇḍasyaДанды
विषयःviṣayaḥобласть
यावत्yāvatнасколько
तावत्tāvatнастолько
सर्वसमुच्छ्रयःsarvasamucchrayaḥвсё возвышенное, все строения
पांसुभूतः इवpāṃsubhūtaḥ ivaсловно ставшее пылью
अलक्ष्यःalakṣyaḥневидимым
सप्तरात्रात्saptarātrātчерез семь ночей
भविष्यतिbhaviṣyatiстанет
अनुवाद

Бхаргава сказал: «Смотрите на гибель извращённого Данды, не знающего себя, подобную ужасу и разгневанному языку огня. Гибель пришла к этому дурно мыслящему, дурной души, вместе с его последователями, потому что он желает коснуться пылающего языка огня. Поскольку он совершил такой ужасный грех, этот дурноразумный получит плод греховного деяния. Через семь ночей тот царь, совершающий греховные дела, погибнет вместе со слугами, войском и повозками. Великим дождём пыли Пакашасана сожжёт область этого дурно мыслящего на сто йоджан со всех сторон. Все существа здесь, неподвижные и движущиеся, будут полностью уничтожены великим дождём пыли. Насколько простирается область Данды, настолько через семь ночей всё возвышающееся станет невидимым, словно превратится в пыль».

संस्करण

73716fade0dd · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से