वराह पुराण
The account of the first creation2.6-11
8 / 1719
Linuxपन्ने पलटें
वराह पुराण · 2.6-11

Śrī-Varāha

देवनागरी

आदावहं व्योम महत् ततोऽणुं- रेकैव मत्तः प्रबभूव बुद्धिः । त्रिधा तु सा सत्त्वरजस्तमोभिः पृथक्पृथक्तत्त्वरूपैरुपेता
तस्मिंस्त्रिकेऽहं तमसो महान् स सदोच्यते सर्वविदां प्रधानः । उतस्मादपि क्षेत्रविदूर्जितोऽभूद् बभूव वुद्धिस्तु ततो बभूव
तस्मात्तु तेभ्यो श्रवणादिहेतवस् ततोऽक्षमाला जगतो व्यवस्थिता । भूतैर्गतैरेव च पिण्डमूर्ति- र्मया भद्रे विहिता त्वात्मनैव
शून्यं त्वासीत् तत्र शब्दस्तु खं च तस्माद् वायुस्तत एवानु तेजः । तस्मादापस्तत एवानु देवि मया सृष्टा भवती भूतधात्री
योगे पृथिव्या जलवत् ततोऽपि सबुद्बुदं कललं त्वण्डमेव । तस्मिन् प्रवृत्ते द्विगतेऽहमासी- दापोमयश्चात्मनात्मानमादौ
सृष्ट्वा नारास्ता अथो तत्र चाहं येन स्यान्मे नाम नारायणेति । कल्पे कल्पे तत्र संयामि भूयः सुप्तस्य मे नाभिजः स्याद् यथाद्यः

लिप्यंतरण (IAST)

ādāvahaṃ vyoma mahat tato'ṇuṃ- rekaiva mattaḥ prababhūva buddhiḥ | tridhā tu sā sattvarajastamobhiḥ pṛthakpṛthaktattvarūpairupetā
tasmiṃstrike'haṃ tamaso mahān sa sadocyate sarvavidāṃ pradhānaḥ | utasmādapi kṣetravidūrjito'bhūd babhūva vuddhistu tato babhūva
tasmāttu tebhyo śravaṇādihetavas tato'kṣamālā jagato vyavasthitā | bhūtairgataireva ca piṇḍamūrti- rmayā bhadre vihitā tvātmanaiva
śūnyaṃ tvāsīt tatra śabdastu khaṃ ca tasmād vāyustata evānu tejaḥ | tasmādāpastata evānu devi mayā sṛṣṭā bhavatī bhūtadhātrī
yoge pṛthivyā jalavat tato'pi sabudbudaṃ kalalaṃ tvaṇḍameva | tasmin pravṛtte dvigate'hamāsī- dāpomayaścātmanātmānamādau
sṛṣṭvā nārāstā atho tatra cāhaṃ yena syānme nāma nārāyaṇeti | kalpe kalpe tatra saṃyāmi bhūyaḥ suptasya me nābhijaḥ syād yathādyaḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
आदावहंādāvahaṃвначале я
व्योमvyomaпространство
महत्mahatвеликое
ततोtatoзатем
णुंṇuṃатом
रेकैवrekaivaи одна лишь
मत्तःmattaḥот меня
प्रबभूवprababhūvaвозникла
बुद्धिःbuddhiḥбуддхи
त्रिधाtridhāтрояко
तुtuже
सत्त्वरजस्तमोभिःsattvarajastamobhiḥсаттвой, раджасом и тамасом
पृथक्पृथक्तत्त्वरूपैरुपेताpṛthakpṛthaktattvarūpairupetāснабжённая порознь обликами таттв
तस्मिंस्त्रिकेtasmiṃstrikeв этой троице
तमसोtamasoот тамаса
महान्mahānвеликий
सदोच्यतेsadocyateвсегда зовётся
सर्वविदांsarvavidāṃу всеведущих
प्रधानःpradhānaḥпервенствующим
उतस्मादपिutasmādapiи от него же
क्षेत्रविदूर्जितोkṣetravidūrjitoзнающий поле, могучий
भूद्bhūdстал
बभूवbabhūvaвозникло
वुद्धिस्तुvuddhistuразумение же
तस्मात्तुtasmāttuот того же
तेभ्योtebhyoот них
श्रवणादिहेतवःśravaṇādihetavaḥпричины слуха и прочего
क्षमालाkṣamālāчереда чувств
जगतोjagatoмира
व्यवस्थिताvyavasthitāустановлена
भूतैर्गतैरेवbhūtairgatairevaименно ушедшими стихиями
पिण्डमूर्तिःpiṇḍamūrtiḥтелесный образ
मयाmayāмною
भद्रेbhadreо благая
विहिताvihitāустроен
त्वात्मनैवtvātmanaivaи собою же
शून्यंśūnyaṃпусто
त्वासीत्tvāsītбыло
तत्रtatraтам
शब्दस्तुśabdastuзвук же
खंkhaṃпространство
तस्माद्tasmādиз него
वायुस्ततvāyustataветер, оттуда
एवानुevānuследом
तेजःtejaḥогонь
तस्मादापस्ततtasmādāpastataиз него воды, оттуда
देविdeviо богиня
सृष्टाsṛṣṭāсотворена
भवतीbhavatīты
भूतधात्रीbhūtadhātrīдержательница существ
योगेyogeпри соединении
पृथिव्याpṛthivyāс землёй
जलवत्jalavatводою
पिpiтакже
सबुद्बुदंsabudbudaṃс пузырями
कललंkalalaṃзародышевая влага
त्वण्डमेवtvaṇḍamevaи самое яйцо
तस्मिन्tasminв нём
प्रवृत्तेpravṛtteначавшемся
द्विगतेdvigateнадвое разошедшемся
हमासीत्hamāsītя был
आपोमयश्चात्मनात्मानमादौāpomayaścātmanātmānamādauводоподобный, собою себя вначале
सृष्ट्वाsṛṣṭvāсотворив
नारास्ताnārāstāте воды-нары
अथोathoи вот
चाहंcāhaṃи я
येनyenaотчего
स्यान्मेsyānmeстало моим
नामnāmaимя
नारायणेतिnārāyaṇeti«Нараяна»
संयामिsaṃyāmiприхожу
भूयःbhūyaḥснова
सुप्तस्यsuptasyaу спящего
मेmeу меня
नाभिजःnābhijaḥрождённый из пупа
स्याद्syādбывает
यथाद्यःyathādyaḥкак первый
कल्पेkalpeв кальпу
कल्पेkalpeв кальпу
saон
saон
महान्mahānвеликий
caи
caи
अनुवाद

«Вначале я — великое пространство, затем атом; и одна лишь буддхи возникла от меня, трояко снабжённая порознь обликами таттв — саттвой, раджасом и тамасом. В этой троице от тамаса — великий, который у всеведущих всегда зовётся первенствующим; и от него же стал знающий поле, могучий, и от того возникло разумение. От того же, от них, — причины слуха и прочего; оттуда установлена череда чувств мира, и именно ушедшими стихиями устроен мною, о благая, телесный образ — и собою же. Пусто было там; звук же — и пространство; из него ветер, оттуда следом огонь; из него воды, а оттуда, о богиня, сотворена мною ты, держательница существ. При соединении с землёю, водою же, — с пузырями зародышевая влага и самое яйцо; и в нём, начавшемся и надвое разошедшемся, был я, водоподобный, собою себя вначале. Сотворив те воды-нары, и я — вот отчего стало моим имя „Нараяна“. Из кальпы в кальпу прихожу туда снова, и у меня спящего бывает рождённый из пупа, как первый».

संस्करण

da531345bc1c · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 7:15:47 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से