Varāha
॥ अथ रुद्रमाहात्म्यम् ॥ अथ रुद्रव्रतोत्पत्तिं शृणु देवि वरानने ॥ येन ज्ञातेन पापेभ्यो मुच्यते नात्र संशयः
ब्रह्मणा तु यदा सृष्टः पूर्वं रुद्रो वरानने ॥ तृतीये जन्मनि विभुः पिङ्गाक्षो नीललोहितः
तदा कौतूहलाद्ब्रह्मा स्कन्धे तं जगृहे प्रभुः ॥ स्कन्धारूढस्तदा रुद्रो ब्रह्मणोऽव्यक्तजन्मनः
जन्मतश्च शिरो यद्धि पंचमं तज्जगाद ह ॥ मन्त्रमाथर्वणं रुद्रो येन सद्यः प्रमुच्यते
कपालिन् रुद्र बभ्रोऽथ भव कैरात सुव्रत ॥ पाहि विश्वं विशालाक्ष कुमार वरविक्रम
|| atha rudramāhātmyam || atha rudravratotpattiṃ śṛṇu devi varānane || yena jñātena pāpebhyo mucyate nātra saṃśayaḥ
brahmaṇā tu yadā sṛṣṭaḥ pūrvaṃ rudro varānane || tṛtīye janmani vibhuḥ piṅgākṣo nīlalohitaḥ
tadā kautūhalādbrahmā skandhe taṃ jagṛhe prabhuḥ || skandhārūḍhastadā rudro brahmaṇo'vyaktajanmanaḥ
janmataśca śiro yaddhi paṃcamaṃ tajjagāda ha || mantramātharvaṇaṃ rudro yena sadyaḥ pramucyate
kapālin rudra babhro'tha bhava kairāta suvrata || pāhi viśvaṃ viśālākṣa kumāra varavikrama
«Теперь — величие Рудры. Теперь слушай, о Богиня, о прекрасноликая, возникновение обетов Рудры: познав его, освобождаются от грехов, — нет здесь сомнения. Когда прежде Брахмою был сотворён Рудра, о прекрасноликая, в третьем рождении — всесильный, рыжеокий, сине-багряный, — тогда из любопытства владыка Брахма взял его на плечо. И Рудра, взошедший тогда на плечо непроявленно рождённого Брахмы, — и от рождения та голова, которая пятая... то произнёс Рудра мантру Атхарвана, которою тотчас освобождаются: „О Капалин, о Рудра, о Бабхру, о Бхава, о Кирата, о благообетный! Храни вселенную, о широкоокий, о Кумара, о превосходно-могучий“».
dcd94afa07a6 · प्रकाशित 4 सित॰ 2026, 3:53:33 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Начало сказано без предисловия: у обетов Рудры есть происхождение, и оно рассказывается как событие, а не как установление. Обряд здесь имеет дату.
Брахма берёт новорождённого на плечо «из любопытства». Всё, что последует, начинается с этого простого, почти домашнего движения.
И первое, что звучит из уст пятой головы, — не хула, а хвала: перечень имён и просьба хранить вселенную. Беда придёт не из злого умысла, а из одного слова в этом ряду.