Vedawordएक वैदिक पुस्तकालय
खोज
प्रवेश
वराह पुराण
The greatness of Kapila-Varāha163.19-24
1230 / 1719
Linuxपन्ने पलटें
वराह पुराण · 163.19-24
॥

Sūta

देवनागरी

नासौ पतति संसारे यावदाभूतसंप्लवम् ॥ विश्रान्तिसंज्ञके देवं पूर्वपत्रे व्यवस्थितम्
यं दृष्ट्वा तु नरो याति मुक्तिं नास्त्यत्र संशयः ॥ दक्षिणेन तु मां विद्धि प्रतिमां दिव्यरूपिणीम्
महाकायां सुरूपां च केशवाकारसन्निभाम् ॥ तां दृष्ट्वा मनुजो देवि ब्रह्मणा सह मोदते
कृते युगे तु राजासीन्मान्धाता नाम नामतः ॥ तेनाहं तोषितो देवि भक्तियुक्तेन चेतसा
तस्य तुष्टेन हि मया प्रतिमेयं समर्पिता ॥ तेनेयं पूजिता नित्यमात्ममुक्तिमभीप्सता
यदा तु मथुरां प्राप्य लवणोऽयं निपातितः ॥ तदैव प्रतिमा दिव्या मथुरायां व्यवस्थिता

लिप्यंतरण (IAST)

nāsau patati saṃsāre yāvadābhūtasaṃplavam || viśrāntisaṃjñake devaṃ pūrvapatre vyavasthitam
yaṃ dṛṣṭvā tu naro yāti muktiṃ nāstyatra saṃśayaḥ || dakṣiṇena tu māṃ viddhi pratimāṃ divyarūpiṇīm
mahākāyāṃ surūpāṃ ca keśavākārasannibhām || tāṃ dṛṣṭvā manujo devi brahmaṇā saha modate
kṛte yuge tu rājāsīnmāndhātā nāma nāmataḥ || tenāhaṃ toṣito devi bhaktiyuktena cetasā
tasya tuṣṭena hi mayā pratimeyaṃ samarpitā || teneyaṃ pūjitā nityamātmamuktimabhīpsatā
yadā tu mathurāṃ prāpya lavaṇo'yaṃ nipātitaḥ || tadaiva pratimā divyā mathurāyāṃ vyavasthitā

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
नासौnāsauне тот
पततिpatatiпадает
संसारेsaṃsāreв круговорот
यावदाभूतसंप्लवम्yāvadābhūtasaṃplavamдо конца всего сущего
विश्रान्तिसंज्ञकेviśrāntisaṃjñakeв именуемом Вишранти
देवंdevaṃбога
पूर्वपत्रेpūrvapatreна восточном лепестке
व्यवस्थितम्vyavasthitamпребывающего
यंyaṃкоторого
दृष्ट्वाdṛṣṭvāувидев
तुtuже
नरोnaroчеловек
यातिyātiидёт
मुक्तिंmuktiṃк освобождению
नास्त्यत्रnāstyatraнет здесь
संशयःsaṃśayaḥсомнения
दक्षिणेनdakṣiṇenaс юга
तुtuже
मांmāṃменя
विद्धिviddhiзнай
प्रतिमांpratimāṃизваяние
दिव्यरूपिणीम्divyarūpiṇīmдивнообразное
महाकायांmahākāyāṃвеликотелое
सुरूपांsurūpāṃпрекрасное
चcaи
केशवाकारसन्निभाम्keśavākārasannibhāmобразу Кешавы подобное
तांtāṃего
दृष्ट्वाdṛṣṭvāувидев
मनुजोmanujoчеловек
देविdeviо богиня
ब्रह्मणाbrahmaṇāс Брахмою
सहsahaвместе
मोदतेmodateрадуется
कृतेkṛteв крита
युगेyugeюгу
तुtuже
राजासीन्मान्धाताrājāsīnmāndhātāцарь был Мандхата
नामnāmaпо имени
नामतःnāmataḥименем
तेनाहंtenāhaṃим я
तोषितोtoṣitoумилостивлен
देविdeviо богиня
भक्तियुक्तेनbhaktiyuktenaпреданностью сопряжённым
चेतसाcetasāсердцем
तस्यtasyaему
तुष्टेनtuṣṭenaдовольным
हिhiведь
मयाmayāмною
प्रतिमेयंpratimeyaṃизваяние это
समर्पिताsamarpitāвручено
तेनेयंteneyaṃим оно
पूजिताpūjitāпочитаемо
नित्यमात्ममुक्तिमभीप्सताnityamātmamuktimabhīpsatāпостоянно, своего освобождения ищущим
यदाyadāкогда
तुtuже
मथुरांmathurāṃМатхуры
प्राप्यprāpyaдостигнув
लवणोऽयंlavaṇo'yaṃЛавана этот
निपातितःnipātitaḥповержен
तदैवtadaivaтогда же
प्रतिमाpratimāизваяние
दिव्याdivyāдивное
मथुरायांmathurāyāṃв Матхуре
व्यवस्थिताvyavasthitāутверждено
अनुवाद

«...не падает тот в круговорот до конца всего сущего. В именуемом Вишранти — бога, пребывающего на восточном лепестке, увидев которого человек идёт к освобождению, нет здесь сомнения. С юга же знай Меня — изваяние дивнообразное, великотелое и прекрасное, подобное образу Кешавы; увидев его, человек, о богиня, радуется вместе с Брахмою. В крита-югу был царь по имени Мандхата; им Я умилостивлен, о богиня, сердцем, сопряжённым с преданностью. Довольный им, Мною вручено ему это изваяние; им оно постоянно почитаемо, ищущим своего освобождения. Когда же, достигнув Матхуры, повержен был этот Лавана, — тогда же дивное изваяние утверждено в Матхуре».

संस्करण

3e1277a1d823 · प्रकाशित 4 सित॰ 2026, 11:07:20 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU
पिछलाश्लोक 163.13-18

श्लोक बदलें इन कुंजियों से