वराह पुराण
A description of Kṛtānta, Kāla, Mṛtyu and their servants197.46-54
1551 / 1719
Linuxपन्ने पलटें
वराह पुराण · 197.46-54

Ṛṣi-putra

देवनागरी

सशक्तितोमराः केचित्सधनुष्का दुरासदाः ॥ असिहस्तास्तथा चान्ये तथा मुद्गरपाणयः
सज्जिता दधिहस्ताश्च गन्धहस्ता ह्यनेकशः ॥ विचित्रभक्षहस्ताश्च वस्त्रहस्तास्तथैव च
धूपान्प्रगृह्य विविधान्वासांसि शुभदर्शनाः ॥ शिबिकाश्च महाशोभा यानानि विविधानि च
वाजिकुञ्जरयुक्तानि हंसयुक्तानि चापरे ॥ शरभै ऋषभैश्चापि हस्तिभिश्च सुदर्शनैः
मयूरैः सारसैश्चैव चक्रवाकैश्च वाजिभिः ॥ एवंरूपा मया दृष्टास्तत्र चान्ये भयानकाः
उज्ज्वला मलिनाश्चैव जीर्णवस्त्रा नवांशुकाः ॥ सुमनाभिमना मूका मारकाः शतमारका
समार्जारी काचवर्णा कृष्णा चैव कलिस्तथा ॥ धर्महस्ता यशोहस्ताः कीर्त्तिहस्तास्तथापरे
एते पुरोगमास्तत्र कृतान्तस्य महात्मनः ॥ यद्येतानि यजेद्विप्रो नास्ति तस्य पराभवः
नमस्कार्याश्च पूज्याश्च आपन्नेन हि नित्यशः ॥ परितुष्य कृता नित्यं विहिताः सार्वलौकिकाः

लिप्यंतरण (IAST)

saśaktitomarāḥ kecitsadhanuṣkā durāsadāḥ || asihastāstathā cānye tathā mudgarapāṇayaḥ
sajjitā dadhihastāśca gandhahastā hyanekaśaḥ || vicitrabhakṣahastāśca vastrahastāstathaiva ca
dhūpānpragṛhya vividhānvāsāṃsi śubhadarśanāḥ || śibikāśca mahāśobhā yānāni vividhāni ca
vājikuñjarayuktāni haṃsayuktāni cāpare || śarabhai ṛṣabhaiścāpi hastibhiśca sudarśanaiḥ
mayūraiḥ sārasaiścaiva cakravākaiśca vājibhiḥ || evaṃrūpā mayā dṛṣṭāstatra cānye bhayānakāḥ
ujjvalā malināścaiva jīrṇavastrā navāṃśukāḥ || sumanābhimanā mūkā mārakāḥ śatamārakā
samārjārī kācavarṇā kṛṣṇā caiva kalistathā || dharmahastā yaśohastāḥ kīrttihastāstathāpare
ete purogamāstatra kṛtāntasya mahātmanaḥ || yadyetāni yajedvipro nāsti tasya parābhavaḥ
namaskāryāśca pūjyāśca āpannena hi nityaśaḥ || parituṣya kṛtā nityaṃ vihitāḥ sārvalaukikāḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
सशक्तितोमराःsaśaktitomarāḥс шакти и томарами
केचित्सधनुष्काkecitsadhanuṣkāнекоторые с луками
दुरासदाःdurāsadāḥтруднодоступные
असिहस्तास्तथाasihastāstathāс мечами в руках также
चान्येcānyeи иные
तथाtathāтакже
मुद्गरपाणयःmudgarapāṇayaḥс молотами в руках
सज्जिताsajjitāснаряжённые
दधिहस्ताश्चdadhihastāścaи с простоквашей в руках
गन्धहस्ताgandhahastāс благовониями в руках
ह्यनेकशःhyanekaśaḥмногократно
विचित्रभक्षहस्ताश्चvicitrabhakṣahastāścaи с разными яствами в руках
वस्त्रहस्तास्तथैवvastrahastāstathaivaс одеждами в руках так же
caи
धूपान्प्रगृह्यdhūpānpragṛhyaвоскурения взяв
विविधान्वासांसिvividhānvāsāṃsiразные, одежды
शुभदर्शनाःśubhadarśanāḥпрекрасные видом
शिबिकाश्चśibikāścaи паланкины
महाशोभाmahāśobhāвесьма прекрасные
यानानिyānāniповозки
विविधानिvividhāniразные
caи
वाजिकुञ्जरयुक्तानिvājikuñjarayuktāniконями и слонами запряжённые
हंसयुक्तानिhaṃsayuktāniгусями запряжённые
चापरेcāpareи иные
शरभैśarabhaiшарабхами
ऋषभैश्चापिṛṣabhaiścāpiи быками также
हस्तिभिश्चhastibhiścaи слонами
सुदर्शनैःsudarśanaiḥпрекрасными видом
मयूरैःmayūraiḥпавлинами
सारसैश्चैवsārasaiścaivaи сарасами
चक्रवाकैश्चcakravākaiścaи чакраваками
वाजिभिःvājibhiḥконями
एवंरूपाevaṃrūpāтаких обликов
मयाmayāмною
दृष्टास्तत्रdṛṣṭāstatraувидены там
चान्येcānyeи иные
भयानकाःbhayānakāḥстрашные
उज्ज्वलाujjvalāсияющие
मलिनाश्चैवmalināścaivaи грязные
जीर्णवस्त्राjīrṇavastrāв ветхих одеждах
नवांशुकाःnavāṃśukāḥв новых тканях
सुमनाभिमनाsumanābhimanāСуманас и Абхиманас
मूकाmūkāМука
मारकाःmārakāḥМарака
शतमारकाśatamārakāШатамарака
समार्जारीsamārjārīСамарджари
काचवर्णाkācavarṇāКачаварна
कृष्णाkṛṣṇāКришна
चैवcaivaи же
कलिस्तथाkalistathāКали также
धर्महस्ताdharmahastāс дхармой в руке
यशोहस्ताःyaśohastāḥсо славою в руке
कीर्त्तिहस्तास्तथापरेkīrttihastāstathāpareс известностью в руке иные также
एतेeteэти
पुरोगमास्तत्रpurogamāstatraвпереди идущие там
कृतान्तस्यkṛtāntasyaу Кританты
महात्मनःmahātmanaḥвеликого душою
यद्येतानिyadyetāniесли этих
यजेद्विप्रोyajedviproпочтит брахман
नास्तिnāstiнет
तस्यtasyaу него
पराभवःparābhavaḥпоражения
नमस्कार्याश्चnamaskāryāścaи поклоняемы
पूज्याश्चpūjyāścaи почитаемы
आपन्नेनāpannenaпопавшим в беду
हिhiведь
नित्यशःnityaśaḥпостоянно
परितुष्यparituṣyaудовлетворённые
कृताkṛtāсотворены
नित्यंnityaṃвсегда
विहिताःvihitāḥустановлены
सार्वलौकिकाःsārvalaukikāḥдля всего мира
अनुवाद

«С шакти и томарами некоторые, с луками, труднодоступные; с мечами в руках также и иные, с молотами в руках; снаряжённые, и с простоквашей в руках, с благовониями в руках многократно; и с разными яствами в руках, с одеждами в руках так же. Воскурения взяв разные, и одежды, прекрасные видом; и паланкины весьма прекрасные, и повозки разные, конями и слонами запряжённые, гусями запряжённые иные; шарабхами и быками также, и слонами прекрасными видом; павлинами, и сарасами, и чакраваками, конями. Таких обликов мною увидены там, и иные — страшные: сияющие и грязные, в ветхих одеждах, в новых тканях; Суманас и Абхиманас, Мука, Марака, Шатамарака, Самарджари, Качаварна, Кришна и Кали также; с дхармой в руке, со славою в руке, с известностью в руке иные также. Эти — впереди идущие там у Кританты, великого душою; если этих почтит брахман, нет у него поражения. И поклоняемы, и почитаемы попавшим в беду постоянно; удовлетворённые, сотворены всегда, установлены для всего мира».

अध्याय का पुष्पिका-वाक्य

iti śrīvarāhapurāṇe saṃsāracakre kṛtāntakālamṛtyukiṅkaravarṇanaṃ nāma saptanavatyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ

संस्करण

9db8509ae727 · प्रकाशित 4 सित॰ 2026, 2:46:05 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से