वराह पुराण
A description of the torments198.1-6
1552 / 1719
Linuxपन्ने पलटें
वराह पुराण · 198.1-6
देवनागरी

अथ संसारचक्रयातनास्वरूपवर्णनम् ॥ वर्त्तमानः सभामध्ये राजा प्रेतपुराधिपः ॥ मामेकमृषभं तत्र दर्शनं च ददौ यमः
याथातथ्येन मे पूजा कार्येण विधिनाऽकरोत् ॥ आसनं पाद्यमर्घ्यं च वेददृष्टेन कर्मणा
अब्रवीच्च पुनर्हृष्टो ह्यास्यतां च वरासने ॥ कांचने कुशसंच्छन्ने दिव्यपुष्पोपशोभिते
तस्य वक्त्रं महारौद्रं नित्यमेव भयानकम् ॥ पश्यतस्तस्य मां विप्रास्ततः सौम्यतरं बभौ
लोहिते तस्य वै नेत्रे जल्पतश्च पुनःपुनः ॥ पद्मपत्रनिभे चैव जज्ञाते मम सौहृदात्
ततोऽहं तस्य भावेन भावितश्च पुनःपुनः ॥ प्रहृष्टमानसो जातो विश्वासं च परं गतः

लिप्यंतरण (IAST)

atha saṃsāracakrayātanāsvarūpavarṇanam || varttamānaḥ sabhāmadhye rājā pretapurādhipaḥ || māmekamṛṣabhaṃ tatra darśanaṃ ca dadau yamaḥ
yāthātathyena me pūjā kāryeṇa vidhinā'karot || āsanaṃ pādyamarghyaṃ ca vedadṛṣṭena karmaṇā
abravīcca punarhṛṣṭo hyāsyatāṃ ca varāsane || kāṃcane kuśasaṃcchanne divyapuṣpopaśobhite
tasya vaktraṃ mahāraudraṃ nityameva bhayānakam || paśyatastasya māṃ viprāstataḥ saumyataraṃ babhau
lohite tasya vai netre jalpataśca punaḥpunaḥ || padmapatranibhe caiva jajñāte mama sauhṛdāt
tato'haṃ tasya bhāvena bhāvitaśca punaḥpunaḥ || prahṛṣṭamānaso jāto viśvāsaṃ ca paraṃ gataḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
अथathaитак
संसारचक्रयातनास्वरूपवर्णनम्saṃsāracakrayātanāsvarūpavarṇanamописание образа мук в колесе самсары
वर्त्तमानःvarttamānaḥпребывающий
सभामध्येsabhāmadhyeпосреди сабхи
राजाrājāцарь
प्रेतपुराधिपःpretapurādhipaḥвладыка града претов
मामेकमृषभंmāmekamṛṣabhaṃменя одного, быка
तत्रtatraтам
दर्शनंdarśanaṃлицезрение
caи
ददौdadauдал
यमःyamaḥЯма
याथातथ्येनyāthātathyenaкак подобает
मेmeмне
पूजाpūjāпочитание
कार्येणkāryeṇaдолжным
विधिनाऽकरोत्vidhinā'karotуставом совершил
आसनंāsanaṃсиденье
पाद्यमर्घ्यंpādyamarghyaṃпадью и аргхью
caи
वेददृष्टेनvedadṛṣṭenaВедою усмотренным
कर्मणाkarmaṇāобрядом
अब्रवीच्चabravīccaи сказал
पुनर्हृष्टोpunarhṛṣṭoснова обрадованный
ह्यास्यतांhyāsyatāṃда сядет
caи
वरासनेvarāsaneна лучшее сиденье
कांचनेkāṃcaneзолотое
कुशसंच्छन्नेkuśasaṃcchanneкушей застланное
दिव्यपुष्पोपशोभितेdivyapuṣpopaśobhiteдивными цветами украшенное
तस्यtasyaего
वक्त्रंvaktraṃлицо
महारौद्रंmahāraudraṃвесьма грозное
नित्यमेवnityamevaвсегда же
भयानकम्bhayānakamстрашное
पश्यतस्तस्यpaśyatastasyaу смотрящего его
मांmāṃна меня
विप्रास्ततःviprāstataḥо брахманы, затем
सौम्यतरंsaumyataraṃмягче
बभौbabhauстало
लोहितेlohiteкрасные
तस्यtasyaего
वैvaiпоистине
नेत्रेnetreглаза
जल्पतश्चjalpataścaи у говорящего
पुनःपुनःpunaḥpunaḥснова и снова
पद्मपत्रनिभेpadmapatranibheлепестку лотоса подобными
चैवcaivaи же
जज्ञातेjajñāteстали
ममmamaко мне
सौहृदात्sauhṛdātот дружелюбия
ततोऽहंtato'haṃзатем я
तस्यtasyaего
भावेनbhāvenaчувством
भावितश्चbhāvitaścaи проникнутый
पुनःपुनःpunaḥpunaḥснова и снова
प्रहृष्टमानसोprahṛṣṭamānasoс обрадованным умом
जातोjātoстал
विश्वासंviśvāsaṃдоверия
caи
परंparaṃвысшего
गतःgataḥдостиг
अनुवाद

Итак, описание образа мук в колесе самсары. «Пребывающий посреди сабхи царь, владыка града претов, — мне одному, быку, там лицезрение дал Яма. Как подобает, мне почитание должным уставом совершил: сиденье, падью и аргхью, обрядом, Ведою усмотренным. И сказал снова, обрадованный: „Да сядет на лучшее сиденье, золотое, кушей застланное, дивными цветами украшенное“. Лицо его, весьма грозное, всегда же страшное, — у смотрящего на меня, о брахманы, затем стало мягче. Красные его глаза, и у говорящего снова и снова, стали подобными лепестку лотоса — от дружелюбия ко мне. Затем я, его чувством проникнутый снова и снова, стал с обрадованным умом и достиг высшего доверия».

संस्करण

398cca05bf8e · प्रकाशित 4 सित॰ 2026, 2:54:13 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से