Ṛṣi-putra
पतिव्रतास्तु या नार्यो दुःखितास्तपसि स्थिताः ॥ न त्वं शक्त इह स्थानात्पातनाय कदाचन
तस्मात्त्वं सर्वदेवेषु चैको धर्मभृतां वरः ॥ कृतज्ञः सत्यवादी च सर्वभूतहिते रतः
एवं श्रुत्वा स्तवं दिव्यमृषिपुत्रेण भाषितम् ॥ परितुष्टस्तदा धर्मो ह्यौद्दालकसुतं प्रति
परितुष्टोऽस्मि भद्रं ते माधुर्येण तवानघ ॥ याथातथ्येन वाक्येन ब्रूहि किं करवाणि ते
वरं वरय भद्रं ते यं वरं काङ्क्षसे द्विज ॥ शुभं वा श्रेयसा युक्तं जीवितं वाप्यनामयम्
नेच्छाम्यहं महाभाग मृत्युं वा जीवितं प्रभो ॥ यदि त्वं वरदो राजन्सर्वभूतहिते रतः
pativratāstu yā nāryo duḥkhitāstapasi sthitāḥ || na tvaṃ śakta iha sthānātpātanāya kadācana
tasmāttvaṃ sarvadeveṣu caiko dharmabhṛtāṃ varaḥ || kṛtajñaḥ satyavādī ca sarvabhūtahite rataḥ
evaṃ śrutvā stavaṃ divyamṛṣiputreṇa bhāṣitam || parituṣṭastadā dharmo hyauddālakasutaṃ prati
parituṣṭo'smi bhadraṃ te mādhuryeṇa tavānagha || yāthātathyena vākyena brūhi kiṃ karavāṇi te
varaṃ varaya bhadraṃ te yaṃ varaṃ kāṅkṣase dvija || śubhaṃ vā śreyasā yuktaṃ jīvitaṃ vāpyanāmayam
necchāmyahaṃ mahābhāga mṛtyuṃ vā jīvitaṃ prabho || yadi tvaṃ varado rājansarvabhūtahite rataḥ
«„...верные же мужу жёны, которые скорбные, в подвиге пребывающие, — ты не способен здесь низвергнуть их с места когда-либо. Потому ты среди всех богов один — лучший из несущих дхарму, благодарный, правдоречивый и преданный благу всех существ“». Так услышав дивную хвалу, сказанную сыном риши, весьма довольный тогда Дхарма — сыну Уддалаки: «Весьма доволен я, благо тебе, сладостью твоею, о безупречный; подобающим словом скажи, что мне сделать тебе. Дар избери, благо тебе, который дар желаешь, о дваждырождённый: благое, или соединённое с высшим благом, или жизнь, или же здоровье». — «Не желаю я, о великий долею, ни смерти, ни жизни, о владыка; если ты дар дающий, о царь, преданный благу всех существ...»
e63af7e38f69 · प्रकाशित 4 सित॰ 2026, 2:54:13 pm UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Названо и то, чего Яма не может: сдвинуть с места верную жену и разгневанного риши. У смерти есть предел, и предел этот — человеческая стойкость.
Он предлагает жизнь и здоровье — обычную награду. Начикета отказывается от того и от другого.
Отказ сказан спокойно: не желаю ни смерти, ни жизни. Проситель не торгуется и не бахвалится.