वराह पुराण
The tale of the faithful wife208.71-78
1654 / 1719
Linuxपन्ने पलटें
वराह पुराण · 208.71-78

Rājā

देवनागरी

ततोऽहं पतितो राजंस्तव कार्यानुशासनः ॥ अनया सदृशी नारी त्रैलोक्ये नैव विद्यते
पृथिव्यां स्वर्गलोके वा न काचिदिह दृश्यते ॥ अहोऽस्याः परमं सत्त्वमहोऽस्याः परमं तपः
अहो धैर्यं च शक्तिश्च तवैवं शंसिता गुणाः ॥ तथेयं ते महाभाग तव चित्तानुसारिणी
अनुरूपा विशुद्धा च तपसा च वराङ्गना ॥ पतिव्रता च साध्वी च नित्यं तव हिते रता
सदृशी ते महाभाग शक्रस्येव यथा शची ॥ पात्रं पात्रवता प्राप्तं सुकृतस्य महत्फलम्
अनुरूपः सुरूपो वा यतो जातः सुयन्त्रितः ॥ मा च ते वितथः कामो भवेच्चैव नराधिपः
कुरुष्व दयितं क्षेत्रं यथा मनसि वर्त्तते ॥ भोजनार्थं महाराज त्वदन्यो न हि विद्यते
फलदं च यशस्यं च भविष्यति हि कामदम् ॥ एवमुक्त्वा ततः सूर्यः ससर्ज जलभाजनम्

लिप्यंतरण (IAST)

tato'haṃ patito rājaṃstava kāryānuśāsanaḥ || anayā sadṛśī nārī trailokye naiva vidyate
pṛthivyāṃ svargaloke vā na kācidiha dṛśyate || aho'syāḥ paramaṃ sattvamaho'syāḥ paramaṃ tapaḥ
aho dhairyaṃ ca śaktiśca tavaivaṃ śaṃsitā guṇāḥ || tatheyaṃ te mahābhāga tava cittānusāriṇī
anurūpā viśuddhā ca tapasā ca varāṅganā || pativratā ca sādhvī ca nityaṃ tava hite ratā
sadṛśī te mahābhāga śakrasyeva yathā śacī || pātraṃ pātravatā prāptaṃ sukṛtasya mahatphalam
anurūpaḥ surūpo vā yato jātaḥ suyantritaḥ || mā ca te vitathaḥ kāmo bhaveccaiva narādhipaḥ
kuruṣva dayitaṃ kṣetraṃ yathā manasi varttate || bhojanārthaṃ mahārāja tvadanyo na hi vidyate
phaladaṃ ca yaśasyaṃ ca bhaviṣyati hi kāmadam || evamuktvā tataḥ sūryaḥ sasarja jalabhājanam

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
ततोऽहंtato'haṃзатем я
पतितोpatitoпал
राजंस्तवrājaṃstavaо царь, твоему
कार्यानुशासनःkāryānuśāsanaḥделу подчинённый
अनयाanayāс нею
सदृशीsadṛśīравной
नारीnārīженщины
त्रैलोक्येtrailokyeв трёх мирах
नैवnaivaвовсе не
विद्यतेvidyateсуществует
पृथिव्यांpṛthivyāṃна земле
स्वर्गलोकेsvargalokeв мире неба
वाили
naне
काचिदिहkācidihaникакая здесь
दृश्यतेdṛśyateвидна
अहोऽस्याःaho'syāḥо, её
परमंparamaṃвысшая
सत्त्वमहोऽस्याःsattvamaho'syāḥсила; о, её
परमंparamaṃвысший
तपःtapaḥподвиг
अहोahoо
धैर्यंdhairyaṃтвёрдость
caи
शक्तिश्चśaktiścaи мощь
तवैवंtavaivaṃтвои так
शंसिताśaṃsitāпрославлены
गुणाःguṇāḥдостоинства
तथेयंtatheyaṃтак эта
तेteтвоя
महाभागmahābhāgaо великий долею
तवtavaтвоему
चित्तानुसारिणीcittānusāriṇīуму следующая
अनुरूपाanurūpāсоответственная
विशुद्धाviśuddhāчистая
caи
तपसाtapasāподвигом
caи
वराङ्गनाvarāṅganāпрекрасная телом
पतिव्रताpativratāверная мужу
caи
साध्वीsādhvīправедная
caи
नित्यंnityaṃпостоянно
तवtavaтвоём
हितेhiteв благе
रताratāусердная
सदृशीsadṛśīравная
तेteтебе
महाभागmahābhāgaо великий долею
शक्रस्येवśakrasyevaкак у Шакры
यथाyathāкак
शचीśacīШачи
पात्रंpātraṃдостойный сосуд
पात्रवताpātravatāимеющим достойное
प्राप्तंprāptaṃобретён
सुकृतस्यsukṛtasyaдоброго дела
महत्फलम्mahatphalamвеликий плод
अनुरूपःanurūpaḥсоответственный
सुरूपोsurūpoпрекрасный обликом
वाили
यतोyatoоттого
जातःjātaḥрождённый
सुयन्त्रितःsuyantritaḥхорошо обузданный
माне
caи
तेteтвоё
वितथःvitathaḥтщетным
कामोkāmoжелание
भवेच्चैवbhaveccaivaда будет
नराधिपःnarādhipaḥо владыка людей
कुरुष्वkuruṣvaтвори
दयितंdayitaṃлюбимое
क्षेत्रंkṣetraṃполе
यथाyathāкак
मनसिmanasiв уме
वर्त्ततेvarttateпребывает
भोजनार्थंbhojanārthaṃради пищи
महाराजmahārājaо великий царь
त्वदन्योtvadanyoиной, чем ты
naне
हिhiведь
विद्यतेvidyateсуществует
फलदंphaladaṃплод дающим
caи
यशस्यंyaśasyaṃславу приносящим
caи
भविष्यतिbhaviṣyatiбудет
हिhiведь
कामदम्kāmadamжеланное дающим
एवमुक्त्वाevamuktvāтак сказав
ततःtataḥзатем
सूर्यःsūryaḥсолнце
ससर्जsasarjaсотворило
जलभाजनम्jalabhājanamсосуд для воды
अनुवाद

«„Затем я пал, о царь, твоему делу подчинённый. Равной с нею женщины в трёх мирах вовсе не существует; на земле или в мире неба никакая здесь не видна. О, её высшая сила! О, её высший подвиг! О, твёрдость и мощь! Твои так прославлены достоинства; так эта твоя, о великий долею, твоему уму следующая, соответственная, и чистая подвигом, прекрасная телом, и верная мужу, и праведная, постоянно в твоём благе усердная. Равная тебе, о великий долею, как у Шакры Шачи. Достойный сосуд имеющим достойное обретён — доброго дела великий плод. Соответственный, прекрасный обликом, оттого рождённый, хорошо обузданный. И да не будет тщетным твоё желание, о владыка людей. Твори любимое поле, как в уме пребывает, ради пищи, о великий царь; иной, чем ты, не существует. И плод дающим, и славу приносящим будет, желанное дающим“. Так сказав, затем солнце сотворило сосуд для воды».

संस्करण

cc14e53e01cd · प्रकाशित 4 सित॰ 2026, 3:54:35 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से