वैषम्य-नैर्घृण्ये न सापेक्षत्वात् तथा हि दर्शयति
vaiṣamya-nairghṛṇye na sāpekṣatvāt tathā hi darśayati
Пристрастность и жестокость — нет: [Он творит] с оглядкой [на карму]; так ведь и показывает [шрути].
पुनर् आशङ्क्य परिहरति । ब्रह्म-कर्तृत्व-वादोऽसमञ्जसः समञ्जसो वेति वीक्षायां सुख-दुःख-भाजो देव-मनुष्यादीन् सृजति ब्रह्मणि वैषम्याद्यापत्तेर् असमञ्जसः । ततश् च निर्दोषतावादि-श्रुत्य्-उपरोधापत्तिर् इति प्राप्ते –
वैषम्य-नैर्घृण्ये न सापेक्षत्वात् तथा हि दर्शयति ॥
ब्रह्मणि कर्तरि वैषम्यं नैर्घृण्यं च दोषो न । कुतः ? सापेक्षत्वात् । स्रष्टुः कर्मापेक्षित्वात् । प्रमाणम् आह तथा हीति । एष एव साधु-कर्म कारयति तं यमेभ्यो लोकेभ्य उन्निनीषते । एष एवासाधु कर्म कारयति तं यम् अधो निनीयते ॥ इति बृहद्-आरण्यक-श्रुतिः । क्षेत्रज्ञानां देवादि-भाव-प्राप्तिम् ईश्वर-निमित्तां दर्शयन्ती मध्ये कर्म परामृशतीत्य् अर्थः ॥34॥
punar āśaṅkya pariharati | brahma-kartṛtva-vādo'samañjasaḥ samañjaso veti vīkṣāyāṁ sukha-duḥkha-bhājo deva-manuṣyādīn sṛjati brahmaṇi vaiṣamyādyāpatter asamañjasaḥ | tataś ca nirdoṣatāvādi-śruty-uparodhāpattir iti prāpte –
vaiṣamya-nairghṛṇye na sāpekṣatvāt tathā hi darśayati ||
brahmaṇi kartari vaiṣamyaṁ nairghṛṇyaṁ ca doṣo na | kutaḥ ? sāpekṣatvāt | sraṣṭuḥ karmāpekṣitvāt | pramāṇam āha tathā hīti | eṣa eva sādhu-karma kārayati taṁ yamebhyo lokebhya unninīṣate | eṣa evāsādhu karma kārayati taṁ yam adho ninīyate || iti bṛhad-āraṇyaka-śrutiḥ | kṣetrajñānāṁ devādi-bhāva-prāptim īśvara-nimittāṁ darśayantī madhye karma parāmṛśatīty arthaḥ ||34||
38181fae55d5 · प्रकाशित 27 जुल॰ 2026, 4:31:31 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Вновь, предвидя, устраняет. Складно ли учение о Брахмане-творце? Он творит богов, людей и прочих — причастных счастью и муке: пала бы на Брахмана пристрастность — нескладно, и стеснилась бы шрути о безызъянности. При полученном —
«Пристрастность и жестокость — нет: по оглядке [на карму]; так ведь и показывает».
При Брахмане-творце пристрастность и жестокость — не изъян. Почему? По оглядке: Творец взирает на карму. Мерило: «он же даёт творить доброе дело тому, кого из этих миров хочет возвести; он же даёт творить недоброе тому, кого хочет свести вниз» — шрути, показуя обретение кшетраджнями божеского и иных состояний обусловленным Ишварой, в середине трогает КАРМУ; таков смысл.