Vedawordएक वैदिक पुस्तकालय
खोज
प्रवेश
गोविन्दभाष्य
Пада 4.34.3.10
530 / 558
गोविन्दभाष्य · 4.3.10
॥
देवनागरी

कार्यात्यये तद्-अध्यक्षेण सहातः परम् अभिधानात्

लिप्यंतरण (IAST)

kāryātyaye tad-adhyakṣeṇa sahātaḥ param abhidhānāt

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
कार्य-अत्ययेkārya-atyayeпри конце произведённого; kārya + atyaya «исход», местный падеж; когда мир Брахмы завершается
तत्-अध्यक्षेणtat-adhyakṣeṇaс его владыкой; tad + adhi-akṣa, творительный падеж; вместе с Хираньягарбхой
सहsahaвместе; наречие; сообща
अतः परम्ataḥ paramзатем к Высшему; ataḥ + param; восходят к Самому
अभिधानात्abhidhānātпо возвещению; abhidhāna, отложительный падеж; так сказано
अनुवाद

[Бадари:] по ИСХОДЕ сотворённого [мира] — с его НАДЗИРАТЕЛЕМ [Брахмой] — отсюда в ВЫСШЕЕ: по речению [«с Брахманом — все желанья»].

Govinda-bhāṣya of Baladeva Vidyābhūṣaṇa
॥
देवनागरी

कदेत्य् अपेक्षायाम् आह—

कार्यात्यये तद्-अध्यक्षेण सहातः परम् अभिधानात् ॥

कार्यस्य चतुर्मुख-लोक-पर्यन्तस्याण्डस्यात्यये विलये सति तद्-अध्यक्षेण चतुर्मुखेन सहातः कार्यात् चतुर्मुखात् परं ब्रह्म प्राप्नोति । सह प्राप्तौ हेतुर् अभीति । ब्रह्मविद् आप्नोति परम् इत्य् उपक्रम्य सोऽश्नुते सर्वान् कामान् सह ब्रह्मणा [तै.उ. 2.1.3] इति तद्-उक्तेर् इत्य् अर्थः । अत्र ब्रह्मणा चतुर्मुखेन सहेत्य् अर्थः ॥10॥

लिप्यंतरण (IAST)

kadety apekṣāyām āha—

kāryātyaye tad-adhyakṣeṇa sahātaḥ param abhidhānāt ||

kāryasya caturmukha-loka-paryantasyāṇḍasyātyaye vilaye sati tad-adhyakṣeṇa caturmukhena sahātaḥ kāryāt caturmukhāt paraṁ brahma prāpnoti | saha prāptau hetur abhīti | brahmavid āpnoti param ity upakramya so'śnute sarvān kāmān saha brahmaṇā [tai.u. 2.1.3] iti tad-ukter ity arthaḥ | atra brahmaṇā caturmukhena sahety arthaḥ ||10||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
कदा इति अपेक्षायाम् आहkadā iti apekṣāyām āha«когда?» — на то говорит:; kadā
कार्य-अत्यये तत्-अध्यक्षेण सह अतः परम् अभिधानात्kārya-atyaye tat-adhyakṣeṇa saha ataḥ param abhidhānāt«при исходе сотворённого — с его надзирателем — отсюда в Высшее: по речению»; сутра 4.3.10
कार्यस्य चतुर्-मुख-लोक-पर्यन्तस्य अण्डस्यkāryasya catur-mukha-loka-paryantasya aṇḍasyaкогда сотворённое — ЯЙЦО вплоть до мира Четырёхликого —; aṇḍa!
अत्यये विलये सतिatyaye vilaye satiИСТЕЧЁТ, растворится,; vilaya!!
तत्-अध्यक्षेण चतुर्-मुखेन सहtat-adhyakṣeṇa catur-mukhena sahaС ЕГО НАДЗИРАТЕЛЕМ — Четырёхликим —; adhyakṣa!
अतः कार्यात् परम् ब्रह्म प्राप्नोतिataḥ kāryāt param brahma prāpnotiотсюда достигает ВЫСШЕГО Брахмана; param
सह-प्राप्तौ हेतुः अभि इतिsaha-prāptau hetuḥ abhi itiповод совместности — «по речению»:; hetu
ब्रह्म-वित् आप्नोति परम् इति उपक्रम्यbrahma-vit āpnoti param iti upakramyaзачав «брахмавид достигает Высшего»,; upakrama
सः अश्नुते सर्वान् कामान्saḥ aśnute sarvān kāmān«он вкушает все желанья»; aśnute
सह ब्रह्मणा इति तत्-उक्तेः इति अर्थःsaha brahmaṇā iti tat-ukteḥ iti arthaḥ«ВМЕСТЕ С БРАХМАНОМ» — так речено; saha brahmaṇā! (Тайттирия 2.1)
अत्र ब्रह्मणा चतुर्-मुखेन सह इति अर्थःatra brahmaṇā catur-mukhena saha iti arthaḥ«с Брахманом» здесь — с Четырёхликим; caturmukha
भाष्य का अनुवाद

Когда [выше]? —

«При исходе сотворённого — с его надзирателем — отсюда в Высшее: по речению».

Когда ЯЙЦО вплоть до мира Четырёхликого РАСТВОРИТСЯ — с его НАДЗИРАТЕЛЕМ Брахмой достигает Высшего: «вкушает все желанья ВМЕСТЕ С БРАХМАНОМ».

संस्करण

ab2891b09538 · प्रकाशित 27 जुल॰ 2026, 5:38:32 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU
पिछलाश्लोक 4.3.9

श्लोक बदलें इन कुंजियों से