विष्णुपुराण
The Procedure of the Śrāddha3.15.38-43
600 / 1027
विष्णुपुराण · 3.15.38-43
देवनागरी

तृप्तेषु तेषु विकिरेद् अन्नं विप्रेषु भूतले दद्याच् चाचमनार्थाय तेभ्यो वारि सकृत् सकृत् ।
सुतृप्तैस् तैर् अनुज्ञातः सर्वेणान्नेन भूतले सतिलेन ततः पिण्डान् सम्यग् दद्यात् समाहितः ।
पितृतीर्थेन सलिलं दद्याद् अथ जलाञ्जलिम् मातामहेभ्यस् तेनैव पिण्डांस् तीर्थेन निर्वपेत् ।
दक्षिणाग्रेषु दर्भेषु पुष्पधूपादिपूजितम् स्वपित्रे प्रथमं पिण्डं दद्याद् उच्छिष्टसंनिधौ ।
पितामहाय चैवान्यं तत्पित्रे च तथा परम् दर्भमूले लेपभुजः प्रीणयेल् लेपघर्षणैः ।
पिण्डैर् मातामहांस् तद्वद् गन्धमाल्यादिसंयुतैः पूजयित्वा द्विजाग्र्याणां दद्याद् आचमनं ततः ।

लिप्यंतरण (IAST)

tṛpteṣu teṣu vikired annaṃ vipreṣu bhūtale dadyāc cācamanārthāya tebhyo vāri sakṛt sakṛt /
sutṛptais tair anujñātaḥ sarveṇānnena bhūtale satilena tataḥ piṇḍān samyag dadyāt samāhitaḥ /
pitṛtīrthena salilaṃ dadyād atha jalāñjalim mātāmahebhyas tenaiva piṇḍāṃs tīrthena nirvapet /
dakṣiṇāgreṣu darbheṣu puṣpadhūpādipūjitam svapitre prathamaṃ piṇḍaṃ dadyād ucchiṣṭasaṃnidhau /
pitāmahāya caivānyaṃ tatpitre ca tathā param darbhamūle lepabhujaḥ prīṇayel lepagharṣaṇaiḥ /
piṇḍair mātāmahāṃs tadvad gandhamālyādisaṃyutaiḥ pūjayitvā dvijāgryāṇāṃ dadyād ācamanaṃ tataḥ /

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
तृप्तेषुtṛpteṣuкогда насытились
तेषुteṣuони
विकिरेत्vikiretпусть рассыплет
अन्नम्annamпищу
विप्रेषुvipreṣuбрахманы
भू-तलेbhū-taleна землю
दद्यात्dadyātпусть подаст
caи
आचमन-अर्थायācamana-arthāyaдля полоскания рта
तेभ्यःtebhyaḥим
वारिvāriводу
सकृत्sakṛtпо разу
सकृत्sakṛtпо разу
सु-तृप्तैःsu-tṛptaiḥвесьма насытившимися
तैःtaiḥими
अनुज्ञातःanujñātaḥс дозволения
सर्वेणsarveṇaвсею
अन्नेनannenaпищею
भू-तलेbhū-taleна землю
स-तिलेनsa-tilenaс сезамом
ततःtataḥзатем
पिण्डान्piṇḍānкомки
सम्यक्samyakкак должно
दद्यात्dadyātпусть подаёт
समाहितःsamāhitaḥсосредоточенный
पितृ-तीर्थेनpitṛ-tīrthenaпредковским местом руки
सलिलम्salilamводу
दद्यात्dadyātпусть подаёт
अथathaзатем
जल-अञ्जलिम्jala-añjalimгорсть воды
मातामहेभ्यःmātāmahebhyaḥдедам по матери
तेनtenaтем
एवevaже
पिण्डान्piṇḍānкомки
तीर्थेनtīrthenaместом руки
निर्वपेत्nirvapetпусть подносит
दक्षिण-अग्रेषुdakṣiṇa-agreṣuс концами на юг
दर्भेषुdarbheṣuна траве дарбха
पुष्प-धूप-आदि-पूजितम्puṣpa-dhūpa-ādi-pūjitamпочтённый цветами, курением и прочим
स्व-पित्रेsva-pitreсвоему отцу
प्रथमम्prathamamпервый
पिण्डम्piṇḍamкомок
दद्यात्dadyātпусть подаст
उच्छिष्ट-संनिधौucchiṣṭa-saṃnidhauблиз остатков трапезы
पितामहायpitāmahāyaдеду
caи
एवevaже
अन्यम्anyamдругой
तत्-पित्रेtat-pitreего отцу
caи
तथाtathāтакже
परम्paramследующий
दर्भ-मूलेdarbha-mūleу корня дарбхи
लेप-भुजःlepa-bhujaḥпитающихся налипшим
प्रीणयेत्prīṇayetпусть ублаготворит
लेप-घर्षणैःlepa-gharṣaṇaiḥобтиранием налипшего
पिण्डैःpiṇḍaiḥкомками
मातामहान्mātāmahānдедов по матери
तद्वत्tadvatтак же
गन्ध-माल्य-आदि-संयुतैःgandha-mālya-ādi-saṃyutaiḥс благовонием, венками и прочим
पूजयित्वाpūjayitvāпочтив
द्विज-अग्र्याणाम्dvija-agryāṇāmлучшим из брахманов
दद्यात्dadyātпусть подаст
आचमनम्ācamanamводу для полоскания
ततःtataḥзатем
अनुवाद

Когда брахманы насытились, пусть рассыплет пищу на землю и подаст им воды для полоскания рта — по разу каждому.

С дозволения весьма насытившихся, всею пищею с сезамом на землю пусть сосредоточенно и как должно подаёт комки.

Пусть подаёт воду предковским местом руки, а затем горсть воды; дедам по матери тем же местом руки пусть подносит комки.

На траве дарбха с концами на юг, почтённый цветами, курением и прочим, первый комок пусть подаст своему отцу — близ остатков трапезы;

другой — деду, а следующий — его отцу; и у корня дарбхи пусть ублаготворит питающихся налипшим, обтирая налипшее.

Так же комками, с благовонием, венками и прочим, пусть почтит дедов по матери — и затем подаст лучшим из брахманов воду для полоскания.

संस्करण

447c75bad4ae · प्रकाशित 22 अग॰ 2026, 4:51:50 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से