Шримад-Бхагаватам
След удара на груди10.89.21-34
4858 / 5136
LinuxЛистать
Шримад-Бхагаватам · 10.89.21-34

śrī-śuka uvāca

Деванагари

एकदा द्वारवत्यां तु विप्र-पत्न्याः कुमारकः
जात-मात्रो भुवं स्पृष्ट्वा ममार किल भारत
विप्रो गृहीत्वा मृतकं राज-द्वार्य् उपधाय सः
इदं प्रोवाच विलपन्न् आतुरो दीन-मानसः
ब्रह्म-द्विषः शठ-धियो लुब्धस्य विषयात्मनः
क्षत्र-बन्धोः कर्म-दोषात् पञ्चत्वं मे गतो ऽर्भकः
हिंसा-विहारं नृपतिं दुःशीलम् अजितेन्द्रियम्
प्रजा भजन्त्यः सीदन्ति दरिद्रा नित्य-दुःखिताः
एवं द्वितीयं विप्रर्षिस् तृतीयं त्व् एवम् एव च
विसृज्य स नृप-द्वारि तां गाथां समगायत
ताम् अर्जुन उपश्रुत्य कर्हिचित् केशवान्तिके
परेते नवमे बाले ब्राह्मणं समभाषत
किं स्विद् ब्रह्मंस् त्वन्-निवासे इह नास्ति धनुर्-धरः
राजन्य-बन्धुर् एते वै ब्राह्मणाः सत्रम् आसते
धन-दारात्मजापृक्ता यत्र शोचन्ति ब्राह्मणाः
ते वै राजन्य-वेषेण नटा जीवन्त्य् असुम्-भराः
अहं प्रजाः वां भगवन् रक्षिष्ये दीनयोर् इह
अनिस्तीर्ण-प्रतिज्ञो ऽग्निं प्रवेक्ष्ये हत-कल्मषः
सङ्कर्षणो वासुदेवः प्रद्युम्नो धन्विनां वरः
अनिरुद्धो ऽप्रति-रथो न त्रातुं शक्नुवन्ति यत्
तत् कथं नु भवान् कर्म दुष्करं जगद्-ईश्वरैः
त्वं चिकीर्षसि बालिश्यात् तन् न श्रद्दध्महे वयम्
नाहं सङ्कर्षणो ब्रह्मन् न कृष्णः कार्ष्णिर् एव च
अहं वा अर्जुनो नाम गाण्डीवं यस्य वै धनुः
मावमंस्था मम ब्रह्मन् वीर्यं त्र्यम्बक-तोषणम्
मृत्युं विजित्य प्रधने आनेष्ये ते प्रजाः प्रभो
एवं विश्रम्भितो विप्रः फाल्गुनेन परन्तप
जगाम स्व-गृहं प्रीतः पार्थ-वीर्यं निशामयन्

Транслитерация (IAST)

ekadā dvāravatyāṃ tu vipra-patnyāḥ kumārakaḥ
jāta-mātro bhuvaṃ spṛṣṭvā mamāra kila bhārata
vipro gṛhītvā mṛtakaṃ rāja-dvāry upadhāya saḥ
idaṃ provāca vilapann āturo dīna-mānasaḥ
brahma-dviṣaḥ śaṭha-dhiyo lubdhasya viṣayātmanaḥ
kṣatra-bandhoḥ karma-doṣāt pañcatvaṃ me gato 'rbhakaḥ
hiṃsā-vihāraṃ nṛpatiṃ duḥśīlam ajitendriyam
prajā bhajantyaḥ sīdanti daridrā nitya-duḥkhitāḥ
evaṃ dvitīyaṃ viprarṣis tṛtīyaṃ tv evam eva ca
visṛjya sa nṛpa-dvāri tāṃ gāthāṃ samagāyata
tām arjuna upaśrutya karhicit keśavāntike
parete navame bāle brāhmaṇaṃ samabhāṣata
kiṃ svid brahmaṃs tvan-nivāse iha nāsti dhanur-dharaḥ
rājanya-bandhur ete vai brāhmaṇāḥ satram āsate
dhana-dārātmajāpṛktā yatra śocanti brāhmaṇāḥ
te vai rājanya-veṣeṇa naṭā jīvanty asum-bharāḥ
ahaṃ prajāḥ vāṃ bhagavan rakṣiṣye dīnayor iha
anistīrṇa-pratijño 'gniṃ pravekṣye hata-kalmaṣaḥ
saṅkarṣaṇo vāsudevaḥ pradyumno dhanvināṃ varaḥ
aniruddho 'prati-ratho na trātuṃ śaknuvanti yat
tat kathaṃ nu bhavān karma duṣkaraṃ jagad-īśvaraiḥ
tvaṃ cikīrṣasi bāliśyāt tan na śraddadhmahe vayam
nāhaṃ saṅkarṣaṇo brahman na kṛṣṇaḥ kārṣṇir eva ca
ahaṃ vā arjuno nāma gāṇḍīvaṃ yasya vai dhanuḥ
māvamaṃsthā mama brahman vīryaṃ tryambaka-toṣaṇam
mṛtyuṃ vijitya pradhane āneṣye te prajāḥ prabho
evaṃ viśrambhito vipraḥ phālgunena parantapa
jagāma sva-gṛhaṃ prītaḥ pārtha-vīryaṃ niśāmayan

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
एकदा द्वारवत्याम् तु विप्र-पत्न्याः कुमारकःekadā dvāravatyām tu vipra-patnyāḥ kumārakaḥоднажды же в Двараке у жены брахмана мальчик,; однажды же Двараке брахманажены мальчик
जात-मात्रः भुवम् स्पृष्ट्वा ममार किल भारतjāta-mātraḥ bhuvam spṛṣṭvā mamāra kila bhārataедва родившись, коснувшись земли, умер, о Бхарата; едварождённый землю коснувшись умер ведь, Бхарата
विप्रः गृहीत्वा मृतकम् राज-द्वारि उपधाय सःvipraḥ gṛhītvā mṛtakam rāja-dvāri upadhāya saḥбрахман, взяв мертвеца, положив [его] у царских врат,; брахман взяв мертвеца царскихвратах положив он
इदम् प्रोवाच विलपन् आतुरः दीन-मानसःidam provāca vilapan āturaḥ dīna-mānasaḥэто изрёк, причитая, измученный, с жалким умом:; это изрёк причитающий измученный жалкоумный
ब्रह्म-द्विषः शठ-धियः लुब्धस्य विषय-आत्मनःbrahma-dviṣaḥ śaṭha-dhiyaḥ lubdhasya viṣaya-ātmanaḥ«от порочного деяния ненавидящего брахманов, с лукавым разумением, жадного, [чья] самость в предметах [чувств],; брахманоненавидящего лукаворазумного жадного предметосамостного
क्षत्र-बन्धोः कर्म-दोषात् पञ्चत्वम् मे गतः अर्भकःkṣatra-bandhoḥ karma-doṣāt pañcatvam me gataḥ arbhakaḥродича кшатриев, — мой младенец пришёл к пятеричности [распался]; кшатриевродича деянияпорока от пятеричность мой пришедший младенец
हिंसा-विहारम् नृपतिम् दुः-शीलम् अ-जित-इन्द्रियम्hiṃsā-vihāram nṛpatim duḥ-śīlam a-jita-indriyam«царю, чья забава — насилие, дурного нрава, не победившему чувств,; насилиезабавного царя дурнонравного непобедившегочувства
प्रजाः भजन्त्यः सीदन्ति दरिद्राः नित्य-दुःखिताःprajāḥ bhajantyaḥ sīdanti daridrāḥ nitya-duḥkhitāḥслужащие подданные изнемогают, бедные, вечно измученные»; подданные служащие изнемогают бедные вечноизмученные
एवम् द्वितीयम् विप्र-ऋषिः तृतीयम् तु एवम् एव चevam dvitīyam vipra-ṛṣiḥ tṛtīyam tu evam eva caтак второго брахма-провидец, и третьего — так же,; так второго брахмапровидец третьего же так же
विसृज्य सः नृप-द्वारि ताम् गाथाम् समगायतvisṛjya saḥ nṛpa-dvāri tām gāthām samagāyataоставив у царских врат, он ту же речь пропевал; оставив он царскихвратах ту речь пропевал
ताम् अर्जुनः उपश्रुत्य कर्हिचित् केशव-अन्तिकेtām arjunaḥ upaśrutya karhicit keśava-antikeеё Арджуна, услышав однажды подле Кешавы,; её Арджуна услышав однажды Кешавы подле
परेते नवमे बाले ब्राह्मणम् समभाषतparete navame bāle brāhmaṇam samabhāṣataкогда девятый ребёнок умер, сказал брахману:; умершем девятом ребёнке брахману сказал
किम् स्वित् ब्रह्मन् त्वत्-निवासे इह न अस्ति धनुः-धरःkim svit brahman tvat-nivāse iha na asti dhanuḥ-dharaḥ«что же, о брахман, в твоём жилище здесь нет носящего лук?; что же, брахман, твоёмжилище здесь не есть лукносящий
राजन्य-बन्धुः एते वै ब्राह्मणाः सत्रम् आसतेrājanya-bandhuḥ ete vai brāhmaṇāḥ satram āsateродич кшатриев [есть]; эти брахманы ведь сидят на саттре; кшатриевродич эти ведь брахманы саттру сидят
धन-दार-आत्मज-आपृक्ताः यत्र शोचन्ति ब्राह्मणाःdhana-dāra-ātmaja-āpṛktāḥ yatra śocanti brāhmaṇāḥ«где брахманы, разлучённые с богатством, жёнами и сыновьями, скорбят, —; богатствожёнысыновьяразлучённые где скорбят брахманы
ते वै राजन्य-वेषेण नटाः जीवन्ति असुम्-भराःte vai rājanya-veṣeṇa naṭāḥ jīvanti asum-bharāḥте, воистину, в наряде кшатриев — лицедеи, живущие [лишь] набивая дыхание»; они ведь кшатриевнарядом лицедеи живут дыханиенабивающие
अहम् प्रजाः वाम् भगवन् रक्षिष्ये दीनयोः इहaham prajāḥ vām bhagavan rakṣiṣye dīnayoḥ iha«я, о владыка, детей ваших, несчастных, здесь охраню;; я потомство ваше, владыка, охраню несчастных здесь
अ-निस्तीर्ण-प्रतिज्ञः अग्निम् प्रवेक्ष्ये हत-कल्मषःa-nistīrṇa-pratijñaḥ agnim pravekṣye hata-kalmaṣaḥне исполнив обещания, войду в огонь — [и тем] убью [свой] грех»; неисполненнообещанный огонь войду убитогрешный
सङ्कर्षणः वासुदेवः प्रद्युम्नः धन्विनाम् वरःsaṅkarṣaṇaḥ vāsudevaḥ pradyumnaḥ dhanvinām varaḥ«Санкаршана, Васудева, Прадьюмна, лучший из лучников,; Санкаршана Васудева Прадьюмна лучников лучший
अनिरुद्धः अ-प्रति-रथः न त्रातुम् शक्नुवन्ति यत्aniruddhaḥ a-prati-rathaḥ na trātum śaknuvanti yatАнируддха, с кем никто не сравнится на колеснице, — не могут спасти;; Анируддха несравнимоколесничный не спасти могут которое
तत् कथम् नु भवान् कर्म दुष्-करम् जगत्-ईश्वरैःtat katham nu bhavān karma duṣ-karam jagat-īśvaraiḥ«то как же ты — деяние, труднодостижимое для владык мира, —; то как же ты деяние труднодостижимое мировладыками
त्वम् चिकीर्षसि बालिश्यात् तत् न श्रद्दध्महे वयम्tvam cikīrṣasi bāliśyāt tat na śraddadhmahe vayamты желаешь совершить по ребячеству? тому мы не верим»; ты желаешь совершить ребячества от тому не верим мы
न अहम् सङ्कर्षणः ब्रह्मन् न कृष्णः कार्ष्णिः एव चna aham saṅkarṣaṇaḥ brahman na kṛṣṇaḥ kārṣṇiḥ eva ca«я не Санкаршана, о брахман, не Кришна и не сын Кришны;; не я Санкаршана, брахман, не Кришна Кришнысын же
अहम् वै अर्जुनः नाम गाण्डीवम् यस्य वै धनुःaham vai arjunaḥ nāma gāṇḍīvam yasya vai dhanuḥя, воистину, по имени Арджуна, чей лук — Гандива; я ведь Арджуна именем Гандива чей ведь лук
मा अवमंस्थाः मम ब्रह्मन् वीर्यम् त्रि-अम्बक-तोषणम्mā avamaṃsthāḥ mama brahman vīryam tri-ambaka-toṣaṇam«не презирай, о брахман, мою доблесть, ублаготворившую Трёхокого;; не презирай мою, брахман, доблесть Трёхокогоублаготворившую
मृत्युम् विजित्य प्रधने आनेष्ये ते प्रजाः प्रभोmṛtyum vijitya pradhane āneṣye te prajāḥ prabhoпобедив Смерть в сражении, я приведу твоих детей, о владыка»; Смерть победив в сражении приведу твоих детей, владыка
एवम् विश्रम्भितः विप्रः फाल्गुनेन परन्तपevam viśrambhitaḥ vipraḥ phālgunena parantapaтак обнадёженный Пхальгуною брахман, о опаляющий врагов,; так обнадёженный брахман Пхальгуною, врагоопаляющий
जगाम स्व-गृहम् प्रीतः पार्थ-वीर्यम् निशामयन्jagāma sva-gṛham prītaḥ pārtha-vīryam niśāmayanпошёл в свой дом обрадованный, помышляя о доблести Партхи; пошёл свойдом обрадованный Партхидоблесть помышляющий
Литературный перевод

«Однажды же в Двараке у жены брахмана мальчик, едва родившись, коснувшись земли, умер, о Бхарата. Брахман, взяв мертвеца, положив [его] у царских врат, это изрёк, причитая, измученный, с жалким умом: „От порочного деяния ненавидящего брахманов, с лукавым разумением, жадного, [чья] самость в предметах [чувств], родича кшатриев, — мой младенец пришёл к пятеричности [распался]. Царю, чья забава — насилие, дурного нрава, не победившему чувств, служащие подданные изнемогают, бедные, вечно измученные“. Так второго брахма-провидец, и третьего — так же, оставив у царских врат, он ту же речь пропевал. Её Арджуна, услышав однажды подле Кешавы, когда девятый ребёнок умер, сказал брахману: „Что же, о брахман, в твоём жилище здесь нет носящего лук? Родич кшатриев [есть]; эти брахманы ведь сидят на саттре. Где брахманы, разлучённые с богатством, жёнами и сыновьями, скорбят, — те, воистину, в наряде кшатриев — лицедеи, живущие [лишь] набивая дыхание. Я, о владыка, детей ваших, несчастных, здесь охраню; не исполнив обещания, войду в огонь — [и тем] убью [свой] грех“. „Санкаршана, Васудева, Прадьюмна, лучший из лучников, Анируддха, с кем никто не сравнится на колеснице, — не могут спасти; то как же ты — деяние, труднодостижимое для владык мира, — ты желаешь совершить по ребячеству? Тому мы не верим“. „Я не Санкаршана, о брахман, не Кришна и не сын Кришны; я, воистину, по имени Арджуна, чей лук — Гандива. Не презирай, о брахман, мою доблесть, ублаготворившую Трёхокого; победив Смерть в сражении, я приведу твоих детей, о владыка“. Так обнадёженный Пхальгуною брахман, о опаляющий врагов, пошёл в свой дом обрадованный, помышляя о доблести Партхи».

Версия

6a5bc3ec6eed · опубликовано 16 авг. 2026 г., 02:00:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами