Гаруда-пурана
Изложение глазных мазей и прочего1.177.1-11
690 / 1147
LinuxЛистать
Гаруда-пурана · 1.177.1-11

Śrī-Hari

Деванагари

हरिरुवाच । सोभाञ्जनपत्ररसं मधुयुक्तं हि चक्षुषोः । भ (च) रणाद्रोगहरणं भवेन्नास्त्यत्र संशयः
अशीतितिलपुष्पाणि जात्याश्च कुसुमापि च । उषानिम्बामलाशुण्ठीपिप्पलीतण्डुलीयकम्
छायासुष्कां वटीं कुर्यात्पिष्ट्वा तण्डुलवारिणा । मधुना सहसा चाक्ष्णोरञ्जनात्तिमिरादिनुत्
बिभीतकास्थिमज्जा तु शङ्खनाभिर्मनः शिला । निम्बपत्रमरीचा नि अजामूत्रेण पेषयेत्
पुष्पं रात्र्यन्धतां हन्ति तिमिरं पटलं तथा । चतुर्भागानि शङ्खस्य तदर्धेन मनः शिला
सैन्धवं च तदर्धेनत्वेतत्पिष्ट्वादकेन तु । छायाशुष्कां तु वटिकां कृत्वा नयनमञ्जयेत्
तिमिरं पटलं हन्ति पिचिटं च महौषधम् । त्रिकटु त्रिफलां चैव करं जस्य फलानि च
सैन्धवं रजनीद्वे व भृङ्गराजरसेन हि । पिष्ट्वा तदञ्जनादेव तिमिरादिविनाशनम्
आटरूषकमूलं तु काञ्जिकापिष्टमेव तु । तेनाक्षिबूमिलेपाच्च चक्षुः शूलं विनश्यति
सतक्रं बदरीमूलं पीतं वाक्षिव्यथां हरेत् । सैन्धंवं कटुतैलं च अपामार्गस्य मूलकम्
क्षीरकाञ्जिकसंघृष्टं ताम्रपात्रे तु तेन च । अञ्जनात्पिञ्जटस्यैव नाशो भवति शङ्कर

Транслитерация (IAST)

hariruvāca / sobhāñjanapatrarasaṃ madhuyuktaṃ hi cakṣuṣoḥ / bha (ca) raṇādrogaharaṇaṃ bhavennāstyatra saṃśayaḥ
aśītitilapuṣpāṇi jātyāśca kusumāpi ca / uṣānimbāmalāśuṇṭhīpippalītaṇḍulīyakam
chāyāsuṣkāṃ vaṭīṃ kuryātpiṣṭvā taṇḍulavāriṇā / madhunā sahasā cākṣṇorañjanāttimirādinut
bibhītakāsthimajjā tu śaṅkhanābhirmanaḥ śilā / nimbapatramarīcā ni ajāmūtreṇa peṣayet
puṣpaṃ rātryandhatāṃ hanti timiraṃ paṭalaṃ tathā / caturbhāgāni śaṅkhasya tadardhena manaḥ śilā
saindhavaṃ ca tadardhenatvetatpiṣṭvādakena tu / chāyāśuṣkāṃ tu vaṭikāṃ kṛtvā nayanamañjayet
timiraṃ paṭalaṃ hanti piciṭaṃ ca mahauṣadham / trikaṭu triphalāṃ caiva karaṃ jasya phalāni ca
saindhavaṃ rajanīdve va bhṛṅgarājarasena hi / piṣṭvā tadañjanādeva timirādivināśanam
āṭarūṣakamūlaṃ tu kāñjikāpiṣṭameva tu / tenākṣibūmilepācca cakṣuḥ śūlaṃ vinaśyati
satakraṃ badarīmūlaṃ pītaṃ vākṣivyathāṃ haret / saindhaṃvaṃ kaṭutailaṃ ca apāmārgasya mūlakam
kṣīrakāñjikasaṃghṛṣṭaṃ tāmrapātre tu tena ca / añjanātpiñjaṭasyaiva nāśo bhavati śaṅkara

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
हरिरुवाचhariruvācaХари сказал
सोभाञ्जनsobhāñjanaшобханджаны
पत्ररसंpatrarasaṃсок листа
मधुयुक्तंmadhuyuktaṃс мёдом
चक्षुषोःcakṣuṣoḥв глаза
रणाद्raṇādот наполнения
रोगहरणंrogaharaṇaṃнедуг уносящее
भवेन्bhavenбывает
नास्त्य्nāstyнет
अत्रatraздесь
संशयःsaṃśayaḥсомнения
अशीतिaśītiвосемьдесят
तिलtilaкунжута
पुष्पाणिpuṣpāṇiцветов
जात्याश्jātyāśжасмина
कुसुमापिkusumāpiи цветы
उषाuṣāуша
निम्बाnimbāним
मलाmalāамалаки
शुण्ठीśuṇṭhīсухой имбирь
पिप्पलीpippalīпиппали
तण्डुलीयकम्taṇḍulīyakamтандулияка
छायासुष्कांchāyāsuṣkāṃв тени высушенную
वटींvaṭīṃпилюлю
कुर्यात्kuryātда сделает
पिष्ट्वाpiṣṭvāрастерев
तण्डुलवारिणाtaṇḍulavāriṇāрисовой водою
मधुनाmadhunāс мёдом
सहसाsahasāтотчас
चाक्ष्णोर्cākṣṇorглаз
अञ्जनात्añjanātот смазывания
तिमिरादिनुत्timirādinutпотемнение и прочее гонящее
बिभीतकास्थिमज्जाbibhītakāsthimajjāмозг косточки бибхитаки
शङ्खनाभिर्śaṅkhanābhirшанкханабхи
मनःmanaḥреальгар
शिलाśilāкамень
निम्बपत्रnimbapatraлист нима
मरीचाmarīcāперец
अजामूत्रेणajāmūtreṇaкозьей мочой
पेषयेत्peṣayetда разотрёт
पुष्पंpuṣpaṃбельмо
रात्र्यन्धतांrātryandhatāṃкуриную слепоту
हन्तिhantiгубит
तिमिरंtimiraṃпотемнение
पटलंpaṭalaṃпаталу
चतुर्भागानिcaturbhāgāniчетыре доли
शङ्खस्यśaṅkhasyaраковины
तदर्धेनtadardhenaполовина того
सैन्धवंsaindhavaṃкаменная соль
दकेनdakenaводою
छायाशुष्कांchāyāśuṣkāṃв тени высушенную
वटिकांvaṭikāṃпилюлю
कृत्वाkṛtvāсделав
नयनम्nayanamглаз
अञ्जयेत्añjayetда смажет
पिचिटंpiciṭaṃпичиту
महौषधम्mahauṣadhamвеликое снадобье
त्रिकटुtrikaṭuтри острых
त्रिफलांtriphalāṃтрипхалу
करंkaraṃкаранджи
जस्यjasyaего
फलानिphalāniплоды
रजनीद्वेrajanīdveдве куркумы
भृङ्गराजरसेनbhṛṅgarājarasenaсоком бхрингараджи
तद्tadто
विनाशनम्vināśanamгубящее
आटरूषकमूलंāṭarūṣakamūlaṃкорень атарушаки
काञ्जिकाkāñjikāканджикой
पिष्टम्piṣṭamрастёртый
तेनाक्षिtenākṣiтем на глаз
भूमिलेपाच्bhūmilepācот обмазывания области
चक्षुःcakṣuḥглаза
शूलंśūlaṃболь
विनश्यतिvinaśyatiгибнет
सतक्रंsatakraṃс пахтою
बदरीमूलंbadarīmūlaṃкорень бадари
पीतंpītaṃвыпитый
वाक्षिव्यथांvākṣivyathāṃболь глаз
हरेत्haretуносит
कटुतैलंkaṭutailaṃедкое масло
अपामार्गस्यapāmārgasyaапамарги
मूलकम्mūlakamкорень
क्षीरkṣīraмолоком
काञ्जिकkāñjikaканджикой
संघृष्टंsaṃghṛṣṭaṃрастёртое
ताम्रपात्रेtāmrapātreв медном сосуде
पिञ्जटस्यैवpiñjaṭasyaivaпинджаты
नाशोnāśoгибель
भवतिbhavatiбывает
शङ्करśaṅkaraШанкара
Литературный перевод

Хари сказал: сок листа шобханджаны с мёдом, влитый в глаза, уносит недуг — нет в том сомнения. Восемьдесят цветов кунжута и цветы жасмина, уша, ним, амалаки, сухой имбирь, пиппали и тандулияка — растерев с рисовою водою, да сделает он пилюлю, высушенную в тени; от смазывания глаз ею с мёдом тотчас уходят потемнение и прочее. Мозг косточки бибхитаки, шанкханабхи, реальгар, лист нима и перец да разотрёт он с козьей мочою: это губит бельмо, куриную слепоту, потемнение и паталу. Четыре доли раковины, половина того реальгара и половина того каменной соли — растерев это с водою и сделав пилюлю, высушенную в тени, да смажет он глаз: это губит потемнение, паталу и пичиту — великое снадобье. Три острых, трипхалу, плоды каранджи, каменную соль и две куркумы, растерев с соком бхрингараджи, — от одного смазывания этим губятся потемнение и прочее. Корень атарушаки, растёртый с канджикой, — от обмазывания им области глаза гибнет боль в глазах. Корень бадари, выпитый с пахтою, уносит боль глаз. Каменная соль, едкое масло и корень апамарги, растёртые с молоком и канджикой в медном сосуде, — от смазывания ими гибнет пинджата, о Шанкара.

Версия

8c8c90c45346 · опубликовано 2 сент. 2026 г., 18:25:55 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами