पितामहीभिः सापिण्ड्यं तथा मातामहैः सह । उक्तं भर्त्रापि सापिण्ड्यं स्त्रिया वेषयभेदतः
नवश्राद्धस्य ते कालं वक्ष्यामि शृणु काश्यप । मरणाह्नि मृतिस्थाने श्राद्धं पक्षिन्प्रकल्पयेत्
द्वितीयञ्च ततो मार्गे विश्रामो यत्र कारितः । ततः सञ्चयनस्थाने तृतीयं श्राद्धमुच्यते
पञ्चमे सप्तमे तद्वदष्टमे नवमे तथा । दशमैकादशे चैव नव श्राद्धानि वै खग
श्राद्धानि नव चैतानि तृतीया षोडशी स्मृता । एकोद्दिष्टविधानेन कार्याणि मनुजैस्तथा
प्रथमे ऽह्नि तृतीये वा पञ्चमे सप्तमे तथा । नवमैकादशे चैव नवश्राद्धं प्रकीर्तितम्
उच्यन्ते षडिमानीह नव स्युरपि यागेतः । उक्तानि ते मया तानि ऋषीणां मतभेदतः
रूढिपक्षो ममाभीष्टो योगः कैश्चिदिहेष्यते । आद्ये द्वितीये दातव्यस्तथैवैकं पवित्रकम्
प्रेताय पिण्डो दातव्यो भुक्तवत्सु द्विजातिषु । प्रश्रस्तत्राभिरण्येति यजमानद्विजन्मना
अक्षय्यममुकस्येति वक्तव्यं विरतौ तथा । एकोद्दिष्टं मे निबोध चेत्थमावत्सरं स्मृतम्
सपिण्डीकरणादूर्ध्वं यानि श्राद्धानि षोडश । एकोद्दिष्टविधानेन चरेद्वा पार्वणादृते
प्रत्यब्दं यो यथा कुर्यात्तथा कुर्यात्स तान्यपि । एकादशे द्वादशे ऽह्नि प्रेतो भुङ्क्ते दिनद्वयम्
योषितः पुरुषस्यापि पिण्डं प्रेतेति निर्वपेत् । सापिण्ड्ये तु कृते तस्य प्रेतशब्दो निवर्तते
pitāmahībhiḥ sāpiṇḍyaṃ tathā mātāmahaiḥ saha / uktaṃ bhartrāpi sāpiṇḍyaṃ striyā veṣayabhedataḥ
navaśrāddhasya te kālaṃ vakṣyāmi śṛṇu kāśyapa / maraṇāhni mṛtisthāne śrāddhaṃ pakṣinprakalpayet
dvitīyañca tato mārge viśrāmo yatra kāritaḥ / tataḥ sañcayanasthāne tṛtīyaṃ śrāddhamucyate
pañcame saptame tadvadaṣṭame navame tathā / daśamaikādaśe caiva nava śrāddhāni vai khaga
śrāddhāni nava caitāni tṛtīyā ṣoḍaśī smṛtā / ekoddiṣṭavidhānena kāryāṇi manujaistathā
prathame 'hni tṛtīye vā pañcame saptame tathā / navamaikādaśe caiva navaśrāddhaṃ prakīrtitam
ucyante ṣaḍimānīha nava syurapi yāgetaḥ / uktāni te mayā tāni ṛṣīṇāṃ matabhedataḥ
rūḍhipakṣo mamābhīṣṭo yogaḥ kaiścidiheṣyate / ādye dvitīye dātavyastathaivaikaṃ pavitrakam
pretāya piṇḍo dātavyo bhuktavatsu dvijātiṣu / praśrastatrābhiraṇyeti yajamānadvijanmanā
akṣayyamamukasyeti vaktavyaṃ viratau tathā / ekoddiṣṭaṃ me nibodha cetthamāvatsaraṃ smṛtam
sapiṇḍīkaraṇādūrdhvaṃ yāni śrāddhāni ṣoḍaśa / ekoddiṣṭavidhānena caredvā pārvaṇādṛte
pratyabdaṃ yo yathā kuryāttathā kuryātsa tānyapi / ekādaśe dvādaśe 'hni preto bhuṅkte dinadvayam
yoṣitaḥ puruṣasyāpi piṇḍaṃ preteti nirvapet / sāpiṇḍye tu kṛte tasya pretaśabdo nivartate
Затем, когда тот усопший достиг состояния предка, о владыка птиц, всеми уставами шраддхи да чтит он и прежде него бывших предков. При восхождении на один костёр и при смерти в один день у женщины сапиндьи не бывает; при умершем муже она бывает у жены. Единство стряпни, единство времени и единство совершающего, о птица, бывает при шраддхе и прочем, и при совместном сожжении мужа и жены — нет сомнения. Если она взойдёт на костёр в иной лунный день, не в лунный день смерти мужа, то по наступлении её дня смерти да соединит он её отдельною пиндою; а ежегодно да завершит разом. У кого сапиндикарана бывает прежде года, тому надлежит давать ежемесячное и кувшин воды весь год. Девять шраддх, сапиндство и шестнадцать шраддх надлежит совершать одному же, даже при разделённом имуществе. Сапиндья названа с бабками и с дедами по матери, и с мужем — у женщины, по различию предмета. Изреку тебе время девяти шраддх — слушай, о Кашьяпа. В день смерти, на месте смерти, да устроит он шраддху, о птица; вторую — на пути, где был сделан отдых; третья называется на месте собирания костей. В пятый, в седьмой, так же в восьмой, в девятый, в десятый и одиннадцатый — девять шраддх, и эти названы третьею шодаши; уставом экоддишты надлежит совершать их людям. В первый день, или в третий, в пятый, в седьмой, в девятый и одиннадцатый — так названо девять шраддх.
8945a56a5f9a · опубликовано 2 сент. 2026 г., 23:03:41 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Обряды привязаны к местам, а не только к дням: где умер, где отдыхали в пути, где собирали кости. Дорога тела становится расписанием памяти.
При разделённом имуществе обряды всё же совершает один. Наследство делится, а долг перед умершим — нет.
Сапиндья названа и с бабками, и с дедами по матери. Женская линия здесь не исключена из счёта, а поименована особо.