Махабхарата
Аргхьяхарана-парва: вызов Сахадевы и сговор царей2.36.1–4
2402 / 15823
Махабхарата · 2.36.1–4
Деванагари

वैशंपायन उवाच
एवम् उक्त्वा ततो भीष्मो विरराम महायशाः ॥
व्याजहारोत्तरं तत्र सहदेवो ऽर्थवद् वचः ॥
केशवं केशिहन्तारम् अप्रमेयपराक्रमम् ॥
पूज्यमानं मया यो वः कृष्णं न सहते नृपाः ॥
सर्वेषां बलिनां मूर्ध्नि मयेदं निहितं पदम् ॥
एवम् उक्ते मया सम्यग् उत्तरं प्रब्रवीतु सः ॥
मतिमन्तस् तु ये के चिद् आचार्यं पितरं गुरुम् ॥
अर्च्यम् अर्चितम् अर्चार्हम् अनुजानन्तु ते नृपाः ॥

Транслитерация (IAST)

vaiśaṃpāyana uvāca
evam uktvā tato bhīṣmo virarāma mahāyaśāḥ ||
vyājahārottaraṃ tatra sahadevo 'rthavad vacaḥ ||
keśavaṃ keśihantāram aprameyaparākramam ||
pūjyamānaṃ mayā yo vaḥ kṛṣṇaṃ na sahate nṛpāḥ ||
sarveṣāṃ balināṃ mūrdhni mayedaṃ nihitaṃ padam ||
evam ukte mayā samyag uttaraṃ prabravītu saḥ ||
matimantas tu ye ke cid ācāryaṃ pitaraṃ gurum ||
arcyam arcitam arcārham anujānantu te nṛpāḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
एवम् उक्त्वा ततो भीष्मोevam uktvā tato bhīṣmoтак сказав, затем Бхишма
विरराम महायशाःvirarāma mahāyaśāḥумолк, многославный;
व्याजहार उत्तरं तत्रvyājahāra uttaraṃ tatraпроизнёс в ответ там
सहदेवो अर्थवद् वचःsahadevo arthavad vacaḥСахадева многозначительное слово:
केशवं केशि-हन्तारम्keśavaṃ keśi-hantāram«Кешаву, убийцу Кешина,
अप्रमेय-पराक्रमम्aprameya-parākramamнеизмеримого в доблести,
पूज्यमानं मया यो वःpūjyamānaṃ mayā yo vaḥмною почитаемого, кто из вас
कृष्णं न सहते नृपाःkṛṣṇaṃ na sahate nṛpāḥКришну не стерпит, о цари, —
सर्वेषां बलिनां मूर्ध्निsarveṣāṃ balināṃ mūrdhniна головы всех [таких] силачей
मया इदं निहितं पदम्mayā idaṃ nihitaṃ padamмною ставится эта нога!
एवम् उक्ते मया सम्यग्evam ukte mayā samyagна так мною верно сказанное
उत्तरं प्रब्रवीतु सःuttaraṃ prabravītu saḥпусть он ответит [возражением];
मतिमन्तस् तु ये के चिद्matimantas tu ye ke cidразумные же, какие [есть], —
आचार्यं पितरं गुरुम्ācāryaṃ pitaraṃ gurumнаставника, отца, гуру,
अर्च्यम् अर्चितम् अर्च-अर्हम्arcyam arcitam arca-arhamдостойного почитания, почтённого, заслуживающего почёта, —
अनुजानन्तु ते नृपाःanujānantu te nṛpāḥда одобрят, те цари».
वैशंपायनvaiśaṃpāyanaисходная форма «vaiśaṃpāyana», добавленная для полного покрытия пословного блока
व्याजहारोत्तरंvyājahārottaraṃисходная форма «vyājahārottaraṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
ऽर्थवद्'rthavadисходная форма «'rthavad», добавленная для полного покрытия пословного блока
केशिहन्तारम्keśihantāramисходная форма «keśihantāram», добавленная для полного покрытия пословного блока
अप्रमेयपराक्रमम्aprameyaparākramamисходная форма «aprameyaparākramam», добавленная для полного покрытия пословного блока
मयेदंmayedaṃисходная форма «mayedaṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
अर्चार्हम्arcārhamисходная форма «arcārham», добавленная для полного покрытия пословного блока
Литературный перевод

Так сказав, многославный Бхишма умолк; и Сахадева произнёс в ответ многозначительное слово: «Кто из вас, о цари, не стерпит, что мною почитаем Кешава, убийца Кешина, неизмеримый в доблести, — на головы всех таких силачей я ставлю эту [свою] ногу! На верно сказанное мною пусть он возразит [, если сможет]. Разумные же из царей да одобрят [почтение] наставнику, отцу, гуру — достойному почитания, почтённому, заслуживающему почёта».

Версия

e72a361112bb · опубликовано 16 июл. 2026 г., 15:40:28 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами