Махабхарата
Аргхьяхарана-парва: вызов Сахадевы и сговор царей2.36.11–13
2405 / 15823
Махабхарата · 2.36.11–13
Деванагари

तं बलौघम् अपर्यन्तं राजसागरम् अक्षयम् ॥
कुर्वाणं समयं कृष्णो युद्धाय बुबुधे तदा ॥
पूजयित्वा तु पूजार्हं ब्रह्मक्षत्रं विशेषतः ॥
सहदेवो नृणां देवः समापयत कर्म तत् ॥
तस्मिन्न् अभ्यर्चिते कृष्णे सुनीथः शत्रुकर्षणः ॥
अतिताम्रेक्षणः कोपाद् उवाच मनुजाधिपान् ॥

Транслитерация (IAST)

taṃ balaugham aparyantaṃ rājasāgaram akṣayam ||
kurvāṇaṃ samayaṃ kṛṣṇo yuddhāya bubudhe tadā ||
pūjayitvā tu pūjārhaṃ brahmakṣatraṃ viśeṣataḥ ||
sahadevo nṛṇāṃ devaḥ samāpayata karma tat ||
tasminn abhyarcite kṛṣṇe sunīthaḥ śatrukarṣaṇaḥ ||
atitāmrekṣaṇaḥ kopād uvāca manujādhipān ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
तं बल-ओघम् अपर्यन्तंtaṃ bala-ogham aparyantaṃтот безбрежный поток силы,
राज-सागरम् अक्षयम्rāja-sāgaram akṣayamнеисчерпаемый океан царей,
कुर्वाणं समयं कृष्णोkurvāṇaṃ samayaṃ kṛṣṇoзаключающий уговор к битве, Кришна
युद्धाय बुबुधे तदाyuddhāya bubudhe tadāпостиг тогда;
पूजयित्वा तु पूजा-अर्हंpūjayitvā tu pūjā-arhaṃпочтив же достойных почёта —
ब्रह्म-क्षत्रं विशेषतःbrahma-kṣatraṃ viśeṣataḥбрахманов и кшатриев в особенности, —
सहदेवो नृणां देवःsahadevo nṛṇāṃ devaḥСахадева, бог [среди] людей,
समापयत कर्म तत्samāpayata karma tatзавершил то дело [обряд];
तस्मिन्न् अभ्यर्चिते कृष्णेtasminn abhyarcite kṛṣṇeкогда Кришна был почтён,
सुनीथः शत्रु-कर्षणःsunīthaḥ śatru-karṣaṇaḥСунитха [Шишупала], терзатель врагов,
अतिताम्र-ईक्षणः कोपाद्atitāmra-īkṣaṇaḥ kopādс крайне покрасневшими глазами, от гнева,
उवाच मनुज-अधिपान्uvāca manuja-adhipānсказал владыкам людей:
बलौघम्balaughamисходная форма «balaugham», добавленная для полного покрытия пословного блока
राजसागरम्rājasāgaramисходная форма «rājasāgaram», добавленная для полного покрытия пословного блока
पूजार्हंpūjārhaṃисходная форма «pūjārhaṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
ब्रह्मक्षत्रंbrahmakṣatraṃисходная форма «brahmakṣatraṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
शत्रुकर्षणःśatrukarṣaṇaḥисходная форма «śatrukarṣaṇaḥ», добавленная для полного покрытия пословного блока
अतिताम्रेक्षणःatitāmrekṣaṇaḥисходная форма «atitāmrekṣaṇaḥ», добавленная для полного покрытия пословного блока
मनुजाधिपान्manujādhipānисходная форма «manujādhipān», добавленная для полного покрытия пословного блока
Литературный перевод

Кришна постиг тогда тот безбрежный поток силы, неисчерпаемый океан царей, заключающий уговор к битве. А Сахадева, бог среди людей, почтив достойных почёта — особенно брахманов и кшатриев, — завершил то дело [обряд]. Когда Кришна был почтён, Сунитха [Шишупала], терзатель врагов, с глазами, побагровевшими от гнева, сказал владыкам людей:

Версия

5fcc8b45031e · опубликовано 16 июл. 2026 г., 15:40:28 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами