Махабхарата
Аргхьяхарана-парва: дерзость Шишупалы и гнев Бхимы2.39.9–11
2428 / 15823
Махабхарата · 2.39.9–11
Деванагари

वैशंपायन उवाच
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा रूक्षं रूक्षाक्षरं बहु ॥
चुकोप बलिनां श्रेष्ठो भीमसेनः प्रतापवान् ॥
तस्य पद्मप्रतीकाशे स्वभावायतविस्तृते ॥
भूयः क्रोधाभिताम्रान्ते रक्ते नेत्रे बभूवतुः ॥
त्रिशिखां भ्रुकुटीं चास्य ददृशुः सर्वपार्थिवाः ॥
ललाटस्थां त्रिकूटस्थां गङ्गां त्रिपथगाम् इव ॥

Транслитерация (IAST)

vaiśaṃpāyana uvāca
tasya tad vacanaṃ śrutvā rūkṣaṃ rūkṣākṣaraṃ bahu ||
cukopa balināṃ śreṣṭho bhīmasenaḥ pratāpavān ||
tasya padmapratīkāśe svabhāvāyatavistṛte ||
bhūyaḥ krodhābhitāmrānte rakte netre babhūvatuḥ ||
triśikhāṃ bhrukuṭīṃ cāsya dadṛśuḥ sarvapārthivāḥ ||
lalāṭasthāṃ trikūṭasthāṃ gaṅgāṃ tripathagām iva ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
तस्य तद् वचनं श्रुत्वाtasya tad vacanaṃ śrutvāего то слово услышав,
रूक्षं रूक्ष-अक्षरं बहुrūkṣaṃ rūkṣa-akṣaraṃ bahuгрубое, грубозвучное, многое,
चुकोप बलिनां श्रेष्ठोcukopa balināṃ śreṣṭhoразгневался лучший из силачей,
भीमसेनः प्रतापवान्bhīmasenaḥ pratāpavānБхимасена могучий;
तस्य पद्म-प्रतीकाशेtasya padma-pratīkāśeу него, лотосу подобные,
स्वभाव-आयत-विस्तृतेsvabhāva-āyata-vistṛteот природы длинные и широкие,
भूयः क्रोध-अभिताम्र-अन्तेbhūyaḥ krodha-abhitāmra-anteещё более, с медно-красными от гнева уголками,
रक्ते नेत्रे बभूवतुःrakte netre babhūvatuḥкрасными очи стали;
त्रि-शिखां भ्रुकुटीं च अस्यtri-śikhāṃ bhrukuṭīṃ ca asyaтрёхскладчатую складку меж бровей его
ददृशुः सर्व-पार्थिवाःdadṛśuḥ sarva-pārthivāḥувидели все цари,
ललाट-स्थां त्रि-कूट-स्थांlalāṭa-sthāṃ tri-kūṭa-sthāṃна лбу [его], как на трёхвершинной [горе]
गङ्गां त्रि-पथ-गाम् इवgaṅgāṃ tri-patha-gām ivaГангу, текущую тремя путями.
वैशंपायनvaiśaṃpāyanaисходная форма «vaiśaṃpāyana», добавленная для полного покрытия пословного блока
रूक्षाक्षरंrūkṣākṣaraṃисходная форма «rūkṣākṣaraṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
पद्मप्रतीकाशेpadmapratīkāśeисходная форма «padmapratīkāśe», добавленная для полного покрытия пословного блока
स्वभावायतविस्तृतेsvabhāvāyatavistṛteисходная форма «svabhāvāyatavistṛte», добавленная для полного покрытия пословного блока
क्रोधाभिताम्रान्तेkrodhābhitāmrānteисходная форма «krodhābhitāmrānte», добавленная для полного покрытия пословного блока
त्रिशिखांtriśikhāṃисходная форма «triśikhāṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
चास्यcāsyaисходная форма «cāsya», добавленная для полного покрытия пословного блока
सर्वपार्थिवाःsarvapārthivāḥисходная форма «sarvapārthivāḥ», добавленная для полного покрытия пословного блока
ललाटस्थांlalāṭasthāṃисходная форма «lalāṭasthāṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
त्रिकूटस्थांtrikūṭasthāṃисходная форма «trikūṭasthāṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
त्रिपथगाम्tripathagāmисходная форма «tripathagām», добавленная для полного покрытия пословного блока
Литературный перевод

Услышав его слово — грубое, грубозвучное, многое, — разгневался лучший из силачей, могучий Бхимасена. Очи его, лотосоподобные, от природы длинные и широкие, с медно-красными от гнева уголками, стали ещё краснее. Трёхскладчатую складку меж бровей его увидели все цари — на лбу, словно Ганга, текущая тремя путями на трёхвершинной горе.

Версия

952081345451 · опубликовано 16 июл. 2026 г., 15:40:28 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами