सहदेव उवाच
पञ्चानां पाण्डुपुत्राणां ज्येष्ठो राजा युधिष्ठिरः ॥
तस्याष्टशतसाहस्रा गवां वर्गाः शतं शताः ॥
अपरे दशसाहस्रा द्विस् तावन्तस् तथापरे ॥
तेषां गोसंख्य आसं वै तन्तिपालेति मां विदुः ॥
भूतं भव्यं भविष्यच् च यच् च संख्यागतं क्व चित् ॥
न मे ऽस्त्य् अविदितं किं चित् समन्ताद् दशयोजनम् ॥
गुणाः सुविदिता ह्य् आसन् मम तस्य महात्मनः ॥
आसीच् च स मया तुष्टः कुरुराजो युधिष्ठिरः ॥
क्षिप्रं हि गावो बहुला भवन्ति; न तासु रोगो भवतीह कश् चित् ॥
तैस् तैर् उपायैर् विदितं मयैतद्; एतानि शिल्पानि मयि स्थितानि ॥
वृषभांश् चापि जानामि राजन् पूजितलक्षणान् ॥
येषां मूत्रम् उपाघ्राय अपि वन्ध्या प्रसूयते ॥
sahadeva uvāca
pañcānāṃ pāṇḍuputrāṇāṃ jyeṣṭho rājā yudhiṣṭhiraḥ ||
tasyāṣṭaśatasāhasrā gavāṃ vargāḥ śataṃ śatāḥ ||
apare daśasāhasrā dvis tāvantas tathāpare ||
teṣāṃ gosaṃkhya āsaṃ vai tantipāleti māṃ viduḥ ||
bhūtaṃ bhavyaṃ bhaviṣyac ca yac ca saṃkhyāgataṃ kva cit ||
na me 'sty aviditaṃ kiṃ cit samantād daśayojanam ||
guṇāḥ suviditā hy āsan mama tasya mahātmanaḥ ||
āsīc ca sa mayā tuṣṭaḥ kururājo yudhiṣṭhiraḥ ||
kṣipraṃ hi gāvo bahulā bhavanti; na tāsu rogo bhavatīha kaś cit ||
tais tair upāyair viditaṃ mayaitad; etāni śilpāni mayi sthitāni ||
vṛṣabhāṃś cāpi jānāmi rājan pūjitalakṣaṇān ||
yeṣāṃ mūtram upāghrāya api vandhyā prasūyate ||
Сахадева сказал: «У пяти сыновей Панду старший — царь Юдхиштхира. У него были сотни стад коров, восемьсот тысяч и ещё десятки тысяч, вдвое больше у других. Я был их учётчиком коров, и меня знали как Тантипалу. Прошлое, будущее и настоящее — всё, что где-либо входит в счёт, — ничто в пределах десяти йоджан вокруг не остаётся мне неизвестным. Мои качества были хорошо известны тому великому духом царю Куру, Юдхиштхире, и он был мной доволен. Коровы у меня быстро становятся многочисленными, и среди них здесь не бывает никакой болезни; разными средствами я это знаю, эти искусства пребывают во мне. Я знаю и быков с почитаемыми признаками, царь: понюхав их мочу, даже бесплодная корова рождает».
1b5abbfe9a43 · опубликовано 16 июл. 2026 г., 17:58:59 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Сахадева говорит о счёте как о знании порядка. Для него стадо — не масса животных, а живая система, где забота, признаки и мера поддерживают изобилие.