Махабхарата
Кичака-сабха-апамана-парва: оскорбление Драупади в собрании4.15.15-26
3825 / 15823
Махабхарата · 4.15.15-26
Деванагари

द्रौपद्य् उवाच
येषां वैरी न स्वपिति पदा भूमिम् उपस्पृशन् ॥
तेषां मां मानिनीं भार्यां सूतपुत्रः पदावधीत् ॥
ये दद्युर् न च याचेयुर् ब्रह्मण्याः सत्यवादिनः ॥
तेषां मां मानिनीं भार्यां सूतपुत्रः पदावधीत् ॥
येषां दुन्दुभिनिर्घोषो ज्याघोषः श्रूयते ऽनिशम् ॥
तेषां मां मानिनीं भार्यां सूतपुत्रः पदावधीत् ॥
ये ते तेजस्विनो दान्ता बलवन्तो ऽभिमानिनः ॥
तेषां मां मानिनीं भार्यां सूतपुत्रः पदावधीत् ॥
सर्वलोकम् इमं हन्युर् धर्मपाशसितास् तु ये ॥
तेषां मां मानिनीं भार्यां सूतपुत्रः पदावधीत् ॥
शरणं ये प्रपन्नानां भवन्ति शरणार्थिनाम् ॥
चरन्ति लोके प्रच्छन्नाः क्व नु ते ऽद्य महारथाः ॥
कथं ते सूतपुत्रेण वध्यमानां प्रियां सतीम् ॥
मर्षयन्ति यथा क्लीबा बलवन्तो ऽमितौजसः ॥
क्व नु तेषाम् अमर्षश् च वीर्यं तेजश् च वर्तते ॥
न परीप्सन्ति ये भार्यां वध्यमानां दुरात्मना ॥
मयात्र शक्यं किं कर्तुं विराटे धर्मदूषणम् ॥
यः पश्यन् मां मर्षयति वध्यमानाम् अनागसम् ॥
न राजन् राजवत् किं चित् समाचरसि कीचके ॥
दस्यूनाम् इव धर्मस् ते न हि संसदि शोभते ॥
न कीचकः स्वधर्मस्थो न च मत्स्यः कथं चन ॥
सभासदो ऽप्य् अधर्मज्ञा य इमं पर्युपासते ॥
नोपालभे त्वां नृपते विराट जनसंसदि ॥
नाहम् एतेन युक्ता वै हन्तुं मत्स्य तवान्तिके ॥
सभासदस् तु पश्यन्तु कीचकस्य व्यतिक्रमम् ॥

Транслитерация (IAST)

draupady uvāca
yeṣāṃ vairī na svapiti padā bhūmim upaspṛśan ||
teṣāṃ māṃ māninīṃ bhāryāṃ sūtaputraḥ padāvadhīt ||
ye dadyur na ca yāceyur brahmaṇyāḥ satyavādinaḥ ||
teṣāṃ māṃ māninīṃ bhāryāṃ sūtaputraḥ padāvadhīt ||
yeṣāṃ dundubhinirghoṣo jyāghoṣaḥ śrūyate 'niśam ||
teṣāṃ māṃ māninīṃ bhāryāṃ sūtaputraḥ padāvadhīt ||
ye te tejasvino dāntā balavanto 'bhimāninaḥ ||
teṣāṃ māṃ māninīṃ bhāryāṃ sūtaputraḥ padāvadhīt ||
sarvalokam imaṃ hanyur dharmapāśasitās tu ye ||
teṣāṃ māṃ māninīṃ bhāryāṃ sūtaputraḥ padāvadhīt ||
śaraṇaṃ ye prapannānāṃ bhavanti śaraṇārthinām ||
caranti loke pracchannāḥ kva nu te 'dya mahārathāḥ ||
kathaṃ te sūtaputreṇa vadhyamānāṃ priyāṃ satīm ||
marṣayanti yathā klībā balavanto 'mitaujasaḥ ||
kva nu teṣām amarṣaś ca vīryaṃ tejaś ca vartate ||
na parīpsanti ye bhāryāṃ vadhyamānāṃ durātmanā ||
mayātra śakyaṃ kiṃ kartuṃ virāṭe dharmadūṣaṇam ||
yaḥ paśyan māṃ marṣayati vadhyamānām anāgasam ||
na rājan rājavat kiṃ cit samācarasi kīcake ||
dasyūnām iva dharmas te na hi saṃsadi śobhate ||
na kīcakaḥ svadharmastho na ca matsyaḥ kathaṃ cana ||
sabhāsado 'py adharmajñā ya imaṃ paryupāsate ||
nopālabhe tvāṃ nṛpate virāṭa janasaṃsadi ||
nāham etena yuktā vai hantuṃ matsya tavāntike ||
sabhāsadas tu paśyantu kīcakasya vyatikramam ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
द्रौपद्य्draupadyДраупади
उवाचuvācaсказал
येषांyeṣāṃчьих, которых
वैरीvairīформа vairī
naне
स्वपितिsvapitiформа svapiti
पदाpadāформа padā
भूमिम्bhūmimземля
उपस्पृशन्upaspṛśanформа upaspṛśan
तेषांteṣāṃих, тех
मांmāṃменя
मानिनींmāninīṃгордую
भार्यांbhāryāṃжена
सूतपुत्रःsūtaputraḥсын
पदावधीत्padāvadhītсказать
येyeкоторые
दद्युर्dadyurформа dadyur
naне
caи
याचेयुर्yāceyurформа yāceyur
ब्रह्मण्याःbrahmaṇyāḥформа brahmaṇyāḥ
सत्यवादिनःsatyavādinaḥформа satyavādinaḥ
तेषांteṣāṃих, тех
मांmāṃменя
मानिनींmāninīṃгордую
भार्यांbhāryāṃжена
सूतपुत्रःsūtaputraḥсын
पदावधीत्padāvadhītсказать
येषांyeṣāṃчьих, которых
दुन्दुभिनिर्घोषोdundubhinirghoṣoформа dundubhinirghoṣo
ज्याघोषःjyāghoṣaḥформа jyāghoṣaḥ
श्रूयतेśrūyateслышно
ऽनिशम्'niśamформа 'niśam
तेषांteṣāṃих, тех
मांmāṃменя
मानिनींmāninīṃгордую
भार्यांbhāryāṃжена
सूतपुत्रःsūtaputraḥсын
पदावधीत्padāvadhītсказать
येyeкоторые
तेteони; тебе
तेजस्विनोtejasvinoформа tejasvino
दान्ताdāntāформа dāntā
बलवन्तोbalavantoсильный
ऽभिमानिनः'bhimāninaḥформа 'bhimāninaḥ
तेषांteṣāṃих, тех
मांmāṃменя
मानिनींmāninīṃгордую
भार्यांbhāryāṃжена
सूतपुत्रःsūtaputraḥсын
पदावधीत्padāvadhītсказать
सर्वलोकम्sarvalokamформа sarvalokam
इमंimaṃэтот
हन्युर्hanyurударить, убить
धर्मपाशसितास्dharmapāśasitāsдхарма
तुtuже, но
येyeкоторые
तेषांteṣāṃих, тех
मांmāṃменя
मानिनींmāninīṃгордую
भार्यांbhāryāṃжена
सूतपुत्रःsūtaputraḥсын
पदावधीत्padāvadhītсказать
शरणंśaraṇaṃстрела
येyeкоторые
प्रपन्नानांprapannānāṃформа prapannānāṃ
भवन्तिbhavantiбывают
शरणार्थिनाम्śaraṇārthināmстрела
चरन्तिcarantiформа caranti
लोकेlokeв мире
प्रच्छन्नाःpracchannāḥударить, убить
क्वkvaгде?
नुnuже, ли
तेteони; тебе
ऽद्य'dyaсегодня
महारथाःmahārathāḥвеликий, колесница
कथंkathaṃкак?
तेteони; тебе
सूतपुत्रेणsūtaputreṇaсын
वध्यमानांvadhyamānāṃсказать
प्रियांpriyāṃлюбимую
सतीम्satīmформа satīm
मर्षयन्तिmarṣayantiформа marṣayanti
यथाyathāкак
क्लीबाklībāформа klībā
बलवन्तोbalavantoсильный
ऽमितौजसः'mitaujasaḥформа 'mitaujasaḥ
क्वkvaгде?
नुnuже, ли
तेषाम्teṣāmих, тех
अमर्षश्amarṣaśформа amarṣaś
caи
वीर्यंvīryaṃгерой
तेजश्tejaśформа tejaś
caи
वर्ततेvartateформа vartate
naне
परीप्सन्तिparīpsantiформа parīpsanti
येyeкоторые
भार्यांbhāryāṃжена
वध्यमानांvadhyamānāṃсказать
दुरात्मनाdurātmanāформа durātmanā
मयात्रmayātraформа mayātra
शक्यंśakyaṃформа śakyaṃ
किंkiṃчто?
कर्तुंkartuṃсделать
विराटेvirāṭeВирата
धर्मदूषणम्dharmadūṣaṇamдхарма, невиновный
यःyaḥкоторый
पश्यन्paśyanвидеть
मांmāṃменя
मर्षयतिmarṣayatiформа marṣayati
वध्यमानाम्vadhyamānāmсказать
अनागसम्anāgasamневиновного
naне
राजन्rājanо царь
राजवत्rājavatцарь
किंkiṃчто?
चित्citже, либо
समाचरसिsamācarasiформа samācarasi
कीचकेkīcakeКичака
दस्यूनाम्dasyūnāmформа dasyūnām
इवivaкак, словно
धर्मस्dharmasдхарма
तेteони; тебе
naне
हिhiведь
संसदिsaṃsadiформа saṃsadi
शोभतेśobhateформа śobhate
naне
कीचकःkīcakaḥКичака
स्वधर्मस्थोsvadharmasthoдхарма, сказать
naне
caи
मत्स्यःmatsyaḥцарь Матсьев
कथंkathaṃкак?
चनcanaже, либо
सभासदोsabhāsadoформа sabhāsado
ऽप्य्'pyформа 'py
अधर्मज्ञाadharmajñāдхарма, знать
yaкоторый
इमंimaṃэтот
पर्युपासतेparyupāsateформа paryupāsate
नोपालभेnopālabheполучить
त्वांtvāṃтебя
नृपतेnṛpateцарь
विराटvirāṭaВирата
जनसंसदिjanasaṃsadiформа janasaṃsadi
नाहम्nāhamне я
एतेनetenaэтим
युक्ताyuktāформа yuktā
वैvaiвоистину
हन्तुंhantuṃударить, убить
मत्स्यmatsyaМатсья
तवान्तिकेtavāntikeформа tavāntike
सभासदस्sabhāsadasформа sabhāsadas
तुtuже, но
पश्यन्तुpaśyantuвидеть
कीचकस्यkīcakasyaКичака
व्यतिक्रमम्vyatikramamформа vyatikramam
Литературный перевод

Драупади сказала: «Жену тех, чей враг не спит, касаясь ногой земли, — меня, гордую жену, сын суты ударил ногой. Жену тех, кто даёт и не просит, кто почитает брахманов и говорит истину, — меня, гордую жену, сын суты ударил ногой. Жену тех, чей грохот барабанов и звон тетивы слышны непрерывно, — меня, гордую жену, сын суты ударил ногой. Жену тех, кто сияет, сдержан, силён и полон достоинства, — меня, гордую жену, сын суты ударил ногой. Жену тех, кто мог бы уничтожить весь этот мир, но связан узами дхармы, — меня, гордую жену, сын суты ударил ногой. Где ныне те великие колесничие, которые служат прибежищем для ищущих прибежища и ходят в мире скрыто? Как эти сильные, неизмеримые мощью, терпят, словно бесполые, что их любимую верную жену бьёт сын суты? Где их нетерпимость к оскорблению, где их сила и блеск, если они не защищают жену, которую бьёт дурной человек? Что я могу сделать здесь, когда Вирата оскверняет дхарму? Он видит, как меня, невиновную, бьют, и терпит. Царь, в отношении Кичаки ты не поступаешь по-царски. Твоя дхарма как у разбойников; она не сияет в собрании. Ни Кичака не стоит в своей дхарме, ни Матсья никак не стоит; и сидящие в собрании не знают дхармы, если служат этому. Владыка людей Вирата, я не обвиняю тебя в народном собрании. Но я не заслуживаю, чтобы этот человек убивал меня у тебя на глазах, Матсья. Пусть собравшиеся увидят преступление Кичаки».

Версия

9f8813ac952f · опубликовано 16 июл. 2026 г., 18:11:28 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами