Махабхарата
Вирата-дьюта-парва: игра Вираты4.63.15-21
3977 / 15823
Махабхарата · 4.63.15-21
Деванагари

तम् अब्रवीद् धर्मराजः प्रहस्य; विराटम् आर्तं कुरुभिः प्रतप्तम् ॥
बृहन्नडा सारथिश् चेन् नरेन्द्र; परे न नेष्यन्ति तवाद्य गास् ताः ॥
सर्वान् महीपान् सहितान् कुरूंश् च; तथैव देवासुरयक्षनागान् ॥
अलं विजेतुं समरे सुतस् ते; स्वनुष्ठितः सारथिना हि तेन ॥
अथोत्तरेण प्रहिता दूतास् ते शीघ्रगामिनः ॥
विराटनगरं प्राप्य जयम् आवेदयंस् तदा ॥
राज्ञस् ततः समाचख्यौ मन्त्री विजयम् उत्तमम् ॥
पराजयं कुरूणां चाप्य् उपायान्तं तथोत्तरम् ॥
सर्वा विनिर्जिता गावः कुरवश् च पराजिताः ॥
उत्तरः सह सूतेन कुशली च परंतप ॥
कङ्क उवाच
दिष्ट्या ते निर्जिता गावः कुरवश् च पराजिताः ॥
दिष्ट्या ते जीवितः पुत्रः श्रूयते पार्थिवर्षभ ॥
नाद्भुतं त्व् एव मन्ये ऽहं यत् ते पुत्रो ऽजयत् कुरून् ॥
ध्रुव एव जयस् तस्य यस्य यन्ता बृहन्नडा ॥

Транслитерация (IAST)

tam abravīd dharmarājaḥ prahasya; virāṭam ārtaṃ kurubhiḥ prataptam ||
bṛhannaḍā sārathiś cen narendra; pare na neṣyanti tavādya gās tāḥ ||
sarvān mahīpān sahitān kurūṃś ca; tathaiva devāsurayakṣanāgān ||
alaṃ vijetuṃ samare sutas te; svanuṣṭhitaḥ sārathinā hi tena ||
athottareṇa prahitā dūtās te śīghragāminaḥ ||
virāṭanagaraṃ prāpya jayam āvedayaṃs tadā ||
rājñas tataḥ samācakhyau mantrī vijayam uttamam ||
parājayaṃ kurūṇāṃ cāpy upāyāntaṃ tathottaram ||
sarvā vinirjitā gāvaḥ kuravaś ca parājitāḥ ||
uttaraḥ saha sūtena kuśalī ca paraṃtapa ||
kaṅka uvāca
diṣṭyā te nirjitā gāvaḥ kuravaś ca parājitāḥ ||
diṣṭyā te jīvitaḥ putraḥ śrūyate pārthivarṣabha ||
nādbhutaṃ tv eva manye 'haṃ yat te putro 'jayat kurūn ||
dhruva eva jayas tasya yasya yantā bṛhannaḍā ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
तम्tamего, того
अब्रवीद्abravīdсказал
धर्मराजःdharmarājaḥДхармараджа
प्रहस्यprahasyaрассмеявшись
विराटम्virāṭamВирату
आर्तंārtaṃформа ārtaṃ
कुरुभिःkurubhiḥКуру
प्रतप्तम्prataptamформа prataptam
बृहन्नडाbṛhannaḍāБриханада
सारथिश्sārathiśколесница
चेन्cenформа cen
नरेन्द्रnarendraчеловек, муж
परेpareдругие, враги
naне
नेष्यन्तिneṣyantiформа neṣyanti
तवाद्यtavādyaформа tavādya
गास्gāsкоров
ताःtāḥте, они
सर्वान्sarvānвсех
महीपान्mahīpānформа mahīpān
सहितान्sahitānформа sahitān
कुरूंश्kurūṃśформа kurūṃś
caи
तथैवtathaivaтак же
देवासुरयक्षनागान्devāsurayakṣanāgānслон; наг
अलंalaṃдовольно, достаточно
विजेतुंvijetuṃформа vijetuṃ
समरेsamareв битве
सुतस्sutasсын
तेteони; тебе
स्वनुष्ठितःsvanuṣṭhitaḥформа svanuṣṭhitaḥ
सारथिनाsārathināколесница
हिhiведь
तेनtenaтем, им
अथोत्तरेणathottareṇaформа athottareṇa
प्रहिताprahitāформа prahitā
दूतास्dūtāsформа dūtās
तेteони; тебе
शीघ्रगामिनःśīghragāminaḥформа śīghragāminaḥ
विराटनगरंvirāṭanagaraṃВирата
प्राप्यprāpyaдостигнув, получив
जयम्jayamпобеда
आवेदयंस्āvedayaṃsформа āvedayaṃs
तदाtadāтогда
राज्ञस्rājñasцарь
ततःtataḥзатем, оттуда
समाचख्यौsamācakhyauформа samācakhyau
मन्त्रीmantrīформа mantrī
विजयम्vijayamпобеда
उत्तमम्uttamamвысшее, лучшее
पराजयंparājayaṃпобеда, царь
कुरूणांkurūṇāṃКуру
चाप्य्cāpyи также
उपायान्तंupāyāntaṃформа upāyāntaṃ
तथोत्तरम्tathottaramформа tathottaram
सर्वाsarvāвся, все
विनिर्जिताvinirjitāформа vinirjitā
गावःgāvaḥкоровы
कुरवश्kuravaśформа kuravaś
caи
पराजिताःparājitāḥцарь
उत्तरःuttaraḥУттара
सहsahaс, вместе
सूतेनsūtenaформа sūtena
कुशलीkuśalīформа kuśalī
caи
परंतपparaṃtapaо сокрушитель врагов
कङ्कkaṅkaКанка
उवाचuvācaсказал
दिष्ट्याdiṣṭyāк счастью
तेteони; тебе
निर्जिताnirjitāформа nirjitā
गावःgāvaḥкоровы
कुरवश्kuravaśформа kuravaś
caи
पराजिताःparājitāḥцарь
दिष्ट्याdiṣṭyāк счастью
तेteони; тебе
जीवितःjīvitaḥформа jīvitaḥ
पुत्रःputraḥсын
श्रूयतेśrūyateслышно
पार्थिवर्षभpārthivarṣabhaПартха
नाद्भुतंnādbhutaṃформа nādbhutaṃ
त्व्tvты; же
एवevaименно, же
मन्येmanyeя считаю
ऽहं'haṃя
यत्yatчто, которое
तेteони; тебе
पुत्रोputroсын
ऽजयत्'jayatпобеда
कुरून्kurūnКуру
ध्रुवdhruvaформа dhruva
एवevaименно, же
जयस्jayasпобеда
तस्यtasyaего, того
यस्यyasyaчей, которого
यन्ताyantāвозница
बृहन्नडाbṛhannaḍāБриханада
Литературный перевод

Дхармараджа, улыбаясь, сказал встревоженному Вирате, поражённому известием о Куру: «О царь, если Бриханада возница, сегодня враги не уведут твоих коров. Твой сын, ведомый таким возницей, способен в битве победить всех царей вместе с Куру, а также богов, асуров, якшей и нагов». Затем быстрые гонцы, посланные Уттарой, пришли в Виратанагару и сообщили победу: «Все коровы возвращены, Куру побеждены, Уттара с возницей благополучен, о истребитель врагов». Канка сказал: «К счастью, твои коровы отвоёваны и Куру побеждены. К счастью, слышно, что твой сын жив, о лучший из царей. Я не считаю удивительным, что твой сын победил Куру: победа того, чьим возницей Бриханада, несомненна».

Версия

fa81efd064c0 · опубликовано 16 июл. 2026 г., 18:42:56 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами