भीष्म उवाच
किं नु राधेय वाचा ते कर्म तत् स्मर्तुम् अर्हसि ॥
एक एव यदा पार्थः षड् रथाञ् जितवान् युधि ॥
न चेद् एवं करिष्यामो यद् अयं ब्राह्मणो ऽब्रवीत् ॥
ध्रुवं युधि हतास् तेन भक्षयिष्याम पांसुकान् ॥
वैशंपायन उवाच
धृतराष्ट्रस् ततो भीष्मम् अनुमान्य प्रसाद्य च ॥
अवभर्त्स्य च राधेयम् इदं वचनम् अब्रवीत् ॥
अस्मद्धितम् इदं वाक्यं भीष्मः शांतनवो ऽब्रवीत् ॥
पाण्डवानां हितं चैव सर्वस्य जगतस् तथा ॥
चिन्तयित्वा तु पार्थेभ्यः प्रेषयिष्यामि संजयम् ॥
स भवान् प्रतियात्व् अद्य पाण्डवान् एव माचिरम् ॥
bhīṣma uvāca
kiṃ nu rādheya vācā te karma tat smartum arhasi ||
eka eva yadā pārthaḥ ṣaḍ rathāñ jitavān yudhi ||
na ced evaṃ kariṣyāmo yad ayaṃ brāhmaṇo 'bravīt ||
dhruvaṃ yudhi hatās tena bhakṣayiṣyāma pāṃsukān ||
vaiśaṃpāyana uvāca
dhṛtarāṣṭras tato bhīṣmam anumānya prasādya ca ||
avabhartsya ca rādheyam idaṃ vacanam abravīt ||
asmaddhitam idaṃ vākyaṃ bhīṣmaḥ śāṃtanavo 'bravīt ||
pāṇḍavānāṃ hitaṃ caiva sarvasya jagatas tathā ||
cintayitvā tu pārthebhyaḥ preṣayiṣyāmi saṃjayam ||
sa bhavān pratiyātv adya pāṇḍavān eva māciram ||
Бхишма: Однако по тупости пусть не обращают своего ума на совершенно неправедный путь. Если же, оставив путь добродетели, они пожелают войны, то, встретив в бою этих достойных похвалы Куру, они вспомнят эти мои слова». «Бхишма сказал: «Какой смысл в твоих разговорах, о сын Радхи? Ты должен вспомнить тот случай, когда сын Притхи в одиночку одолел в битве шестерых воинов на колесницах. Если мы не будем действовать так, как сказал этот брахман, то мы все будем убиты им в бою!» Вайшампаяна продолжил: «Тогда Дхритараштра успокоил Бхишму словами мольбы, упрекнул сына Радхи и произнес следующие слова: «То, что сказал Бхишма, сын Шантану, полезно для нас, а также для Пандавов, а также для всей вселенной.
c0209ee52e2a · опубликовано 17 июл. 2026 г., 03:43:07 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Фрагмент 5.21.16-20 развивает главную тему Удьога-парвы: усилие ради мира уже совершается на фоне неизбежной войны. Ключевые темы: Пандавы, Дхритараштра, Санджая, Бхишма. Дхарма здесь раскрывается через речь, выбор посольства, верность обещаниям и ответственность царей за последствия своего решения.