नकुल उवाच
उक्तं बहुविधं वाक्यं धर्मराजेन माधव ॥
धर्मज्ञेन वदान्येन धर्मयुक्तं च तत्त्वतः ॥
मतम् आज्ञाय राज्ञश् च भीमसेनेन माधव ॥
संशमो बाहुवीर्यं च ख्यापितं माधवात्मनः ॥
तथैव फल्गुनेनापि यद् उक्तं तत् त्वया श्रुतम् ॥
आत्मनश् च मतं वीर कथितं भवतासकृत् ॥
सर्वम् एतद् अतिक्रम्य श्रुत्वा परमतं भवान् ॥
यत् प्राप्तकालं मन्येथास् तत् कुर्याः पुरुषोत्तम ॥
तस्मिंस् तस्मिन् निमित्ते हि मतं भवति केशव ॥
प्राप्तकालं मनुष्येण स्वयं कार्यम् अरिंदम ॥
nakula uvāca
uktaṃ bahuvidhaṃ vākyaṃ dharmarājena mādhava ||
dharmajñena vadānyena dharmayuktaṃ ca tattvataḥ ||
matam ājñāya rājñaś ca bhīmasenena mādhava ||
saṃśamo bāhuvīryaṃ ca khyāpitaṃ mādhavātmanaḥ ||
tathaiva phalgunenāpi yad uktaṃ tat tvayā śrutam ||
ātmanaś ca mataṃ vīra kathitaṃ bhavatāsakṛt ||
sarvam etad atikramya śrutvā paramataṃ bhavān ||
yat prāptakālaṃ manyethās tat kuryāḥ puruṣottama ||
tasmiṃs tasmin nimitte hi mataṃ bhavati keśava ||
prāptakālaṃ manuṣyeṇa svayaṃ kāryam ariṃdama ||
«Арджуна сказал: «О Джанардана, Юдхиштхира уже сказал то, что должно было быть сказано. Но, о каратель врагов, слушая то, что ты сказал, мне кажется, что ты, о господин, не думаешь, что мир легко достижим ни из-за алчности Дхритараштры, ни из-за нашей нынешней слабости. Ты также думаешь, что одна лишь человеческая доблесть бесплодна, а также, что без проявления своей доблести цели человека не могут быть достигнуты. То, что ты сказал, может быть правдой, но в то же время это не всегда может быть правдой. Однако ничто не должно считаться невыполнимым. Это правда, мир кажется тебе невозможным вследствие нашего бедственного положения, однако они все еще действуют против нас, не пожиная плодов своих действий.
2a2613fc2384 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 04:51:55 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Фрагмент 5.78.1-5 развивает главную тему Удьога-парвы: усилие ради мира уже совершается на фоне неизбежной войны. Ключевые темы: дхарма. Дхарма здесь раскрывается через речь, выбор посольства, верность обещаниям и ответственность царей за последствия своего решения.