वासुदेव उवाच
एवम् उक्ते तु भीष्मेण द्रोणेन विदुरेण च ॥
गान्धार्या धृतराष्ट्रेण न च मन्दो ऽन्वबुध्यत ॥
अवधूयोत्थितः क्रुद्धो रोषात् संरक्तलोचनः ॥
अन्वद्रवन्त तं पश्चाद् राजानस् त्यक्तजीविताः ॥
अज्ञापयच् च राज्ञस् तान् पार्थिवान् दुष्टचेतसः ॥
प्रयाध्वं वै कुरुक्षेत्रं पुष्यो ऽद्येति पुनः पुनः ॥
ततस् ते पृथिवीपालाः प्रययुः सहसैनिकाः ॥
भीष्मं सेनापतिं कृत्वा संहृष्टाः कालचोदिताः ॥
अक्षौहिण्यो दशैका च पार्थिवानां समागताः ॥
तासां प्रमुखतो भीष्मस् तालकेतुर् व्यरोचत ॥
यद् अत्र युक्तं प्राप्तं च तद् विधत्स्व विशां पते ॥
vāsudeva uvāca
evam ukte tu bhīṣmeṇa droṇena vidureṇa ca ||
gāndhāryā dhṛtarāṣṭreṇa na ca mando 'nvabudhyata ||
avadhūyotthitaḥ kruddho roṣāt saṃraktalocanaḥ ||
anvadravanta taṃ paścād rājānas tyaktajīvitāḥ ||
ajñāpayac ca rājñas tān pārthivān duṣṭacetasaḥ ||
prayādhvaṃ vai kurukṣetraṃ puṣyo 'dyeti punaḥ punaḥ ||
tatas te pṛthivīpālāḥ prayayuḥ sahasainikāḥ ||
bhīṣmaṃ senāpatiṃ kṛtvā saṃhṛṣṭāḥ kālacoditāḥ ||
akṣauhiṇyo daśaikā ca pārthivānāṃ samāgatāḥ ||
tāsāṃ pramukhato bhīṣmas tālaketur vyarocata ||
yad atra yuktaṃ prāptaṃ ca tad vidhatsva viśāṃ pate ||
Васудева сказал: Когда Бхишма, Дрона, Видура, Гандхари и Дхритараштра сказали всё это, глупец так и не вразумился. В гневе он резко встал, отмахнувшись от слов, и глаза его налились кровью от ярости. За ним последовали цари, готовые расстаться с жизнью. Этот зломысленный приказал тем царям и правителям снова и снова: «Идите на Курукшетру; сегодня Пушья». Тогда эти защитники земли отправились со своими войсками, поставив Бхишму военачальником; воодушевлённые, они были гонимы временем. Собралось одиннадцать акшаухини царей, и во главе их сиял Бхишма со стягом, украшенным пальмой. Что здесь уместно и настало, то и сделай, о владыка народов.
742e2c5c90b3 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 06:17:17 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Здесь Кришна подводит итог миссии мира: были испробованы примирение, разделение, увещевание, устрашение и предложение минимальной уступки, но Дурьодхана не оставил своего намерения. Когда сердце закрыто для дхармы, даже самые мягкие и самые сильные средства становятся бесплодны, и остаётся только неизбежное столкновение.