वार्धक्षेमिर् महाराज रथो मम महान् मतः ॥
चित्रायुधश् च नृपतिर् मतो मे रथसत्तमः ॥
स हि संग्रामशोभी च भक्तश् चापि किरीटिनः ॥
चेकितानः सत्यधृतिः पाण्डवानां महारथौ ॥
द्वाव् इमौ पुरुषव्याघ्रौ रथोदारौ मतौ मम ॥
व्याघ्रदत्तश् च राजेन्द्र चन्द्रसेनश् च भारत ॥
मतौ मम रथोदारौ पाण्डवानां न संशयः ॥
सेनाबिन्दुश् च राजेन्द्र क्रोधहन्ता च नामतः ॥
यः समो वासुदेवेन भीमसेनेन चाभिभूः ॥
स योत्स्यतीह विक्रम्य समरे तव सैनिकैः ॥
मां द्रोणं च कृपं चैव यथा संमन्यते भवान् ॥
तथा स समरश्लाघी मन्तव्यो रथसत्तमः ॥
vārdhakṣemir mahārāja ratho mama mahān mataḥ ||
citrāyudhaś ca nṛpatir mato me rathasattamaḥ ||
sa hi saṃgrāmaśobhī ca bhaktaś cāpi kirīṭinaḥ ||
cekitānaḥ satyadhṛtiḥ pāṇḍavānāṃ mahārathau ||
dvāv imau puruṣavyāghrau rathodārau matau mama ||
vyāghradattaś ca rājendra candrasenaś ca bhārata ||
matau mama rathodārau pāṇḍavānāṃ na saṃśayaḥ ||
senābinduś ca rājendra krodhahantā ca nāmataḥ ||
yaḥ samo vāsudevena bhīmasenena cābhibhūḥ ||
sa yotsyatīha vikramya samare tava sainikaiḥ ||
māṃ droṇaṃ ca kṛpaṃ caiva yathā saṃmanyate bhavān ||
tathā sa samaraślāghī mantavyo rathasattamaḥ ||
Вардхакшеми, о великий царь, по моему мнению, великий ратха; и царь Читраюдха, по моему мнению, лучший ратха: он украшает битву и предан Киритину. Чекитана и Сатьядхрити — два махаратхи Пандавов; эти два тигра среди людей, по моему мнению, благородные ратхи. Вьягхрадатта и Чандрасена, о владыка царей, о Бхарата, по моему мнению, несомненно, благородные ратхи Пандавов. Сенабинду и Кродхаханта по имени, о владыка царей, равны Васудеве и Бхимасене и превосходны; он выступит здесь, сражаясь в битве с твоими воинами. Как ты считаешь меня, Дрону и Крипу, так и его, славного в битве, следует считать лучшим ратхой.
42477f02fc85 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 06:32:37 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Бхишма продолжает раскрывать широту сил Пандавов: за главными героями стоит плотный круг панчалов, чедиев, кекаев, кашийцев и других союзников. Здесь важна не только численность, но и качество связи: одни сражаются из родства, другие из преданности Арджуне, третьи ради славы Пандавов. Так поле битвы предстает как сеть верности и личных обязательств, где каждый союзник становится частью общей силы.