कर्णो वा समरश्लाघी द्रौणिर् वा द्विजसत्तमः ॥
दिव्यास्त्रविदुषः सर्वे भवन्तो हि बले मम ॥
एतद् इच्छाम्य् अहं ज्ञातुं परं कौतूहलं हि मे ॥
हृदि नित्यं महाबाहो वक्तुम् अर्हसि तन् मम ॥
भीष्म उवाच
अनुरूपं कुरुश्रेष्ठ त्वय्य् एतत् पृथिवीपते ॥
बलाबलम् अमित्राणां स्वेषां च यदि पृच्छसि ॥
शृणु राजन् मम रणे या शक्तिः परमा भवेत् ॥
अस्त्रवीर्यं रणे यच् च भुजयोश् च महाभुज ॥
आर्जवेनैव युद्धेन योद्धव्य इतरो जनः ॥
मायायुद्धेन मायावी इत्य् एतद् धर्मनिश्चयः ॥
karṇo vā samaraślāghī drauṇir vā dvijasattamaḥ ||
divyāstraviduṣaḥ sarve bhavanto hi bale mama ||
etad icchāmy ahaṃ jñātuṃ paraṃ kautūhalaṃ hi me ||
hṛdi nityaṃ mahābāho vaktum arhasi tan mama ||
bhīṣma uvāca
anurūpaṃ kuruśreṣṭha tvayy etat pṛthivīpate ||
balābalam amitrāṇāṃ sveṣāṃ ca yadi pṛcchasi ||
śṛṇu rājan mama raṇe yā śaktiḥ paramā bhavet ||
astravīryaṃ raṇe yac ca bhujayoś ca mahābhuja ||
ārjavenaiva yuddhena yoddhavya itaro janaḥ ||
māyāyuddhena māyāvī ity etad dharmaniścayaḥ ||
“Или Карна, славный в бою, или сын Дроны, лучший из дваждырождённых? Ведь все вы в моём войске знаете божественное оружие. Я хочу узнать это, ибо в сердце у меня постоянное и великое любопытство. О могучерукий, ты должен сказать мне это”. Бхишма сказал: “О лучший из Куру, о владыка земли, тебе подобает спрашивать о силе и слабости врагов и своих. Слушай, о царь, какова моя высшая сила в битве, какова мощь моего оружия и моих рук, о могучерукий. С обычным человеком нужно сражаться честной битвой, а с обманщиком — битвой обмана. Таково установленное решение дхармы”.
40da97c7be09 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 06:41:26 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Эта глава возвращает разговор к военной оценке сил перед битвой. Дурьодхана хочет измерить войско Пандавов числом дней, но ответы старших воинов показывают разную меру реальности и самоуверенности. Бхишма говорит как полководец, связанный дхармой боя: честная битва против честного противника, обманная — против обманщика. Дрона признаёт возраст, но не утрату силы. Карна же обещает невозможное до встречи с Арджуной и Кришной, и смех Бхишмы обнажает разрыв между хвастовством и настоящим боевым знанием.