धृतराष्ट्र उवाच
न रोचये ज्ञातिवधं द्रष्टुं ब्रह्मर्षिसत्तम ॥
युद्धम् एतत् त्व् अशेषेण शृणुयां तव तेजसा ॥
वैशंपायन उवाच
तस्मिन्न् अनिच्छति द्रष्टुं संग्रामं श्रोतुम् इच्छति ॥
वराणाम् ईश्वरो दाता संजयाय वरं ददौ ॥
व्यास उवाच
एष ते संजयो राजन् युद्धम् एतद् वदिष्यति ॥
एतस्य सर्वं संग्रामे नपरोक्षं भविष्यति ॥
चक्षुषा संजयो राजन् दिव्येनैष समन्वितः ॥
कथयिष्यति ते युद्धं सर्वज्ञश् च भविष्यति ॥
प्रकाशं वा रहस्यं वा रात्रौ वा यदि वा दिवा ॥
मनसा चिन्तितम् अपि सर्वं वेत्स्यति संजयः ॥
नैनं शस्त्राणि भेत्स्यन्ति नैनं बाधिष्यते श्रमः ॥
गावल्गणिर् अयं जीवन् युद्धाद् अस्माद् विमोक्ष्यते ॥
अहं च कीर्तिम् एतेषां कुरूणां भरतर्षभ ॥
पाण्डवानां च सर्वेषां प्रथयिष्यामि मा शुचः ॥
दिष्टम् एतत् पुरा चैव नात्र शोचितुम् अर्हसि ॥
न चैव शक्यं संयन्तुं यतो धर्मस् ततो जयः ॥
dhṛtarāṣṭra uvāca
na rocaye jñātivadhaṃ draṣṭuṃ brahmarṣisattama ||
yuddham etat tv aśeṣeṇa śṛṇuyāṃ tava tejasā ||
vaiśaṃpāyana uvāca
tasminn anicchati draṣṭuṃ saṃgrāmaṃ śrotum icchati ||
varāṇām īśvaro dātā saṃjayāya varaṃ dadau ||
vyāsa uvāca
eṣa te saṃjayo rājan yuddham etad vadiṣyati ||
etasya sarvaṃ saṃgrāme naparokṣaṃ bhaviṣyati ||
cakṣuṣā saṃjayo rājan divyenaiṣa samanvitaḥ ||
kathayiṣyati te yuddhaṃ sarvajñaś ca bhaviṣyati ||
prakāśaṃ vā rahasyaṃ vā rātrau vā yadi vā divā ||
manasā cintitam api sarvaṃ vetsyati saṃjayaḥ ||
nainaṃ śastrāṇi bhetsyanti nainaṃ bādhiṣyate śramaḥ ||
gāvalgaṇir ayaṃ jīvan yuddhād asmād vimokṣyate ||
ahaṃ ca kīrtim eteṣāṃ kurūṇāṃ bharatarṣabha ||
pāṇḍavānāṃ ca sarveṣāṃ prathayiṣyāmi mā śucaḥ ||
diṣṭam etat purā caiva nātra śocitum arhasi ||
na caiva śakyaṃ saṃyantuṃ yato dharmas tato jayaḥ ||
Дхритараштра сказал: «О лучший из брахмариши, я не хочу видеть убийство родичей. Но силой твоего духовного могущества я хотел бы услышать об этой битве полностью». Вайшампаяна сказал: «Когда он не захотел видеть сражение, но пожелал слышать о нём, владыка и даритель благословений дал дар Санджае». Вьяса сказал: «О царь, этот Санджая будет рассказывать тебе о битве. Ничто в сражении не будет для него скрыто. О царь, наделённый божественным зрением, Санджая поведает тебе о войне и станет всезнающим. Явное или тайное, ночью или днём, даже помысленное в уме — всё узнает Санджая. Оружия не пронзят его, усталость не одолеет его; этот сын Гавалганы выйдет живым из этой войны. А я, о лучший из Бхаратов, распространю славу всех этих Куру и Пандавов. Не скорби: это было предопределено прежде. Не тебе скорбеть об этом, и остановить это невозможно: где дхарма, там победа».
e5ae75be3ab8 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 20:37:17 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Дхритараштра отказывается видеть убийство родичей, но всё же хочет знать о нём. Это важная двойственность: он не готов смотреть правде прямо в лицо, но не может от неё отвернуться. Дар Санджае создаёт особое свидетельство войны: рассказ будет не слухом и не догадкой, а видением, полученным по милости Вьясы.