उद्भिज्जाः स्थावराः प्रोक्तास् तेषां पञ्चैव जातयः ॥
वृक्षगुल्मलतावल्ल्यस् त्वक्सारास् तृणजातयः ॥
एषां विंशतिर् एकोना महाभूतेषु पञ्चसु ॥
चतुर्विंशतिर् उद्दिष्टा गायत्री लोकसंमता ॥
य एतां वेद गायत्रीं पुण्यां सर्वगुणान्विताम् ॥
तत्त्वेन भरतश्रेष्ठ स लोकान् न प्रणश्यति ॥
भूमौ हि जायते सर्वं भूमौ सर्वं प्रणश्यति ॥
भूमिः प्रतिष्ठा भूतानां भूमिर् एव परायणम् ॥
यस्य भूमिस् तस्य सर्वं जगत् स्थावरजङ्गमम् ॥
तत्राभिगृद्धा राजानो विनिघ्नन्तीतरेतरम् ॥
udbhijjāḥ sthāvarāḥ proktās teṣāṃ pañcaiva jātayaḥ ||
vṛkṣagulmalatāvallyas tvaksārās tṛṇajātayaḥ ||
eṣāṃ viṃśatir ekonā mahābhūteṣu pañcasu ||
caturviṃśatir uddiṣṭā gāyatrī lokasaṃmatā ||
ya etāṃ veda gāyatrīṃ puṇyāṃ sarvaguṇānvitām ||
tattvena bharataśreṣṭha sa lokān na praṇaśyati ||
bhūmau hi jāyate sarvaṃ bhūmau sarvaṃ praṇaśyati ||
bhūmiḥ pratiṣṭhā bhūtānāṃ bhūmir eva parāyaṇam ||
yasya bhūmis tasya sarvaṃ jagat sthāvarajaṅgamam ||
tatrābhigṛddhā rājāno vinighnantītaretaram ||
Неподвижные существа, прорастающие из земли, названы пятью видами: деревья, кусты, лианы, вьющиеся растения, твёрдокорые растения и травяные роды. В этих существах, вместе с пятью великими элементами, указано число двадцать четыре; такова Гаятри, признанная миром. О лучший из Бхаратов, кто истинно знает эту святую Гаятри, наделённую всеми достоинствами, тот не теряет миров. Ведь всё рождается на земле-опоре, и всё на земле исчезает. Земля — основание существ; земля же — их последнее прибежище. У кого земля-владение, у того весь мир, неподвижный и движущийся. Поэтому цари, жадно привязанные к ней, убивают друг друга».
02e024e9a6ad · опубликовано 17 июл. 2026 г., 20:37:17 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Санджая завершает ответ прямым объяснением войны: земля — не просто территория, а опора всех существ и всех форм жизни. Поэтому обладание землёй кажется обладанием целым миром. Но когда это понимание лишено дхармы, оно превращается в жадность, и цари убивают друг друга за то, что должно было быть основанием заботы.