तेष्व् अनीकेषु यत् तेषु व्यूढेषु च विधानतः ॥
दुर्योधनो महाराज दुःशासनम् अथाब्रवीत् ॥
दुःशासन रथास् तूर्णं युज्यन्तां भीष्मरक्षिणः ॥
अनीकानि च सर्वाणि शीघ्रं त्वम् अनुचोदय ॥
अयं मा समनुप्राप्तो वर्षपूगाभिचिन्तितः ॥
पाण्डवानां ससैन्यानां कुरूणां च समागमः ॥
नातः कार्यतमं मन्ये रणे भीष्मस्य रक्षणात् ॥
हन्याद् गुप्तो ह्य् असौ पार्थान् सोमकांश् च ससृञ्जयान् ॥
अब्रवीच् च विशुद्धात्मा नाहं हन्यां शिखण्डिनम् ॥
श्रूयते स्त्री ह्य् असौ पूर्वं तस्माद् वर्ज्यो रणे मम ॥
तस्माद् भीष्मो रक्षितव्यो विशेषेणेति मे मतिः ॥
शिखण्डिनो वधे यत्ताः सर्वे तिष्ठन्तु मामकाः ॥
तथा प्राच्याः प्रतीच्याश् च दाक्षिणात्योत्तरापथाः ॥
सर्वशस्त्रास्त्रकुशलास् ते रक्षन्तु पितामहम् ॥
अरक्ष्यमाणं हि वृको हन्यात् सिंहं महाबलम् ॥
मा सिंहं जम्बुकेनेव घातयामः शिखण्डिना ॥
वामं चक्रं युधामन्युर् उत्तमौजाश् च दक्षिणम् ॥
गोप्तारौ फल्गुनस्यैतौ फल्गुनो ऽपि शिखण्डिनः ॥
संरक्ष्यमाणः पार्थेन भीष्मेण च विवर्जितः ॥
यथा न हन्याद् गाङ्गेयं दुःशासन तथा कुरु ॥
teṣv anīkeṣu yat teṣu vyūḍheṣu ca vidhānataḥ ||
duryodhano mahārāja duḥśāsanam athābravīt ||
duḥśāsana rathās tūrṇaṃ yujyantāṃ bhīṣmarakṣiṇaḥ ||
anīkāni ca sarvāṇi śīghraṃ tvam anucodaya ||
ayaṃ mā samanuprāpto varṣapūgābhicintitaḥ ||
pāṇḍavānāṃ sasainyānāṃ kurūṇāṃ ca samāgamaḥ ||
nātaḥ kāryatamaṃ manye raṇe bhīṣmasya rakṣaṇāt ||
hanyād gupto hy asau pārthān somakāṃś ca sasṛñjayān ||
abravīc ca viśuddhātmā nāhaṃ hanyāṃ śikhaṇḍinam ||
śrūyate strī hy asau pūrvaṃ tasmād varjyo raṇe mama ||
tasmād bhīṣmo rakṣitavyo viśeṣeṇeti me matiḥ ||
śikhaṇḍino vadhe yattāḥ sarve tiṣṭhantu māmakāḥ ||
tathā prācyāḥ pratīcyāś ca dākṣiṇātyottarāpathāḥ ||
sarvaśastrāstrakuśalās te rakṣantu pitāmaham ||
arakṣyamāṇaṃ hi vṛko hanyāt siṃhaṃ mahābalam ||
mā siṃhaṃ jambukeneva ghātayāmaḥ śikhaṇḍinā ||
vāmaṃ cakraṃ yudhāmanyur uttamaujāś ca dakṣiṇam ||
goptārau phalgunasyaitau phalguno 'pi śikhaṇḍinaḥ ||
saṃrakṣyamāṇaḥ pārthena bhīṣmeṇa ca vivarjitaḥ ||
yathā na hanyād gāṅgeyaṃ duḥśāsana tathā kuru ||
Когда войска были построены по правилам, Дурьодхана, о великий царь, сказал Духшасане: «Духшасана, пусть быстро запрягают колесницы для защиты Бхишмы; срочно подгоняй все боевые ряды. Настал тот союз Пандавов с их войсками и Куру, о котором я думал долгие годы. В битве я не вижу дела важнее защиты Бхишмы: если он будет охраняем, он убьёт Партхов, Сомаков и Сринджаев. Но этот чистый душой сказал: “Я не убью Шикхандина, ведь известно, что прежде он был женщиной; поэтому в бою он для меня неприкосновенен”. Поэтому, по моему мнению, Бхишму нужно защищать особенно. Пусть все наши стоят, стараясь сразить Шикхандина; пусть восточные, западные, южане и северяне, искусные во всяком оружии, охраняют праотца. Ведь если могучий лев останется без защиты, его может убить волк; не дадим же погубить льва Шикхандином, словно шакалом. Юдхаманью охраняет левый фланг Арджуны, Уттамауджас — правый; они оба защитники Пхалгуны, а Пхалгуна защищает Шикхандина. Духшасана, сделай так, чтобы Шикхандин, охраняемый Партхой и избегаемый Бхишмой, не убил сына Ганги».
0f0070551a3f · опубликовано 17 июл. 2026 г., 20:47:27 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Дурьодхана понимает уязвимость Бхишмы не как слабость силы, а как ограничение дхармы: Бхишма не станет поражать Шикхандина. Его военная логика раскрывает зависимость Кауравов от Бхишмы и одновременно их неспособность понять, что праведный обет не является обычной тактической переменной.